Баьтирдинъ йолы
Бизим заманнынъ баьтири ким? Коьп соравлар бар, оларга явап таппага айлак кыйын, тек бу соравга явапты мен ойланмай берер эдим. Бизим заманнынъ баьтири деп мен оьзимнинъ нагашакамды Алибек Динибек увылы Шамсудиновты санайман. Бизим уьйимизде онынъ суьврети сыйлы орында турады. А бизим юреклеримизде суьйим эм кайгы ман бирге сый эм оьктемлик яшайды. Алибек-нагашакам Дагестан Республикасынынъ Ногай районынынъ Бораншы авылында тувган, мунда онынъ наьсипли яланъаяк бала шагы оьткен. Эки агалары ман бирге Алибек орамда ювырып, тенълери мен косылып ойнаган. Ата-анасы увылларын намыслы, яваплы, оьз соьзине эм эткен исине ие болып уьйреткенлер. Солар шынты эр кисилердинъ касиетлери боладылар. Бала заманнан алып агалы-инилер куллыкка шыныкканлар, олар ата-анасына коьмек этип турганлар. 2000-ншы йылда Алибек авылдагы мектебке барады. Спорт ярысларда аьр дайым биринши. Бавырмалы эм яваплы кеде. Сезгир эм алал йолдас. Сондай этип оны эсинде саклайдылар окытувшылар эм бирге окыган тенълери. Мектебти битирип, Алибек Москва каласына ислемеге кетеди. Ястан алып Алибек анълайды – эр киси оьз аьелин саклап болмага керек. 2015-нши йылдынъ курал айында Алибек эр борышын толтырмага шакыртылады, аьскерши Москва областининъ Балашиха каласында куллыгын бардырган. Аьскерлер сырасыннан уьйине кайтып келген сонъ, Алибек аьел курады, яслар 2021-нши йыл той ойнайдылар. Аьел саклав керегин анълайды Алибек эм аьли де ислемеге Москва каласына кетеди. Мунда агрохолдингке коьлик айдавшы болып туьседи. 2022-нши йылдынъ кырк кийик айында Алибек эм агасы Тоймырза мобилизация списогына киредилер. Бир ойланмай, Алибек Москвадан кайтады авылга. Кардаш-тувганлары айлак куьшли суьетаган эди нагашакамызды, ол бек танъ, бавырмалы, баьрисине де коьмекке келмеге аьзир инсан болган. Куллыкларын калдырып, шакырган аьдемге баратаган болган. Алгасайтаган эди, оьмири кыска болаягын билгендей болып. Бакты этпеди сайлавды, Алибек сайлады оьз бактысын. Яс, агасын уьйде калдырып, оьзи СВО ерине кетпеге токтасады.

Савлай авыл ман сол заманга согыс спецоперациясынынъ биринши эм ялгыз катнасувшысын йолга саладылар. 2022-нши йылдынъ казан айынынъ 3-нши куьнинде Алибек Шамсудинов тенъиз пехотадынъ уьшинши батальонынынъ сырасында Запорожская областининъ Гуляйполе каласына карап кетеди. Оьзин йигерли аьскерши этип коьрсеткен нагашакам, алдына салынган борышларды ерине еткерип толтырган, атылув астына туьспеге де коркпаган. Эки айдынъ ишинде Алибек онлаган дронларды эм явдынъ укрепрайонларын бузган. 2022-нши йылдынъ караша айынынъ 21-нши куьнинде Алибек борышларын уьстинликли толтырып, уьйге кайтып келеяткан болган. Йолда йолдасларын коьрип, оларга коьмек керек экенин билип, ярдамласпага алгасайды. Аьжел уьндемей ушып келди…Яс, исси, инсанларга суьйимге толы юректинъ урувы токтайды. Аьлиги заманга дейим тувган-кардашлардынъ, ата-анасынынъ юрегиндеги дерти таркамайды. Оларга Алибек дуныяда энъ де ювык аьдем эди. Ол уьйкен аьел туьзбеге, ата-анасын йылувлыкка эм суьйимге орамага суьйген эди. Алибек енъуьв тезден келер деп сенетаган эди. Россия Президенти Владимир Путиннинъ 24.04.2023 йылда шыккан Указына коьре, рядовой Алибек Динибек увылы Шамсудинов Йигитлик ордени мен савгаланган. Сол йылдынъ тамбыз айында Шамсудиновлардынъ уьйине шатлыклы аьлде мемориаллык такта илинген. Инсаннынъ куьлемсиреви кайдай болса, яны да сондай болады деп айтадылар. Сол соьзлерге макул боламан, Алибек-нагашакамнынъ суьвретине караганда, маьлектинъ куьлемсиревиндей, онынъ артында – таза эм шынты ян. Эгер эр киси аьелин сакласа, ол Аталыгын, халкын, элин де коршалайды. Шынты баьтир оьзден болады, ол оьзининъ баьтирлигин коьрсетпейди. Эгер коркашка эки йол бар болса: оьз яшавын куткармага шетте турып яде баскалар уьшин яшавын курманлык этпеге, баьтирдинъ йолы бирев. Бакты баьтирди сайлайды яде баьтир сайлайды бактысын. Олардынъ баскалыгы йок. Алибектей инсанлар бир ниет пен, ой ман яшайдылар – инсанларга ярык аькелмеге. Сол ярыкты оьлим де соьндирип болмайды, ол байыр затларда, суьвретлерде, кардаш-тувганлардынъ эсинде калады. Эм ювыклардынъ, дослардынъ биреви Алибекти эсине алып, хабарласа, сол ярык олардынъ юзлерине энеди эм олардынъ кайбириси, коьзяслар ман болса да, куьлемсирейдилер. Сол заманда сен анълайсынъ эм сенесинъ, шынты баьтирлер оьлмейдилер. Оларды, яшавын баскалардынъ тынышлыгы уьшин салдырган, оьзлери мен сайланган йол оьлимсизликке аькеледи.
Самира Янмурзаева, Кадрия атындагы мектебтинъ 9-ншы классынынъ окувшысы. Суьвретлерде: С.Янмурзаева; А.Шамсудинов.