Тувган тиллерди саклавга уьлис

Буьгуьнлерде Дагестан Патшалык университетининъ куллыкшылар коллективининъ куьш салувы ман дагестанлы 14 туьрли миллет тиллеринде китап баспадан шыкты. Бу
китап соьйтип те аталады — «Разговорник на 14 языках народов Дагестана. Мунда бек салдарлы билдируьвлер киргенлер, олай дегеним, 14 туьрли миллет тилде келген конакка хош келди соьзди айтув, емислердинъ, яшаган ерлердинъ, ашаган аслардынъ,куьнлекуьнлик кулланылатаган алатлардынъ эм сондай баска затлардынъ атлары
киргенлер.


Китапти колына алган аьр бир инсан, мунынъ пайдасын анълап, боьтен де аьлиги, миллет тиллердинъ коьбиси йойытылув аьлде болганда, соны уьйде стол китаби этип кулланмага болаяк.
Бу китапке мен соьйлемсоьзлик деп айтар эдим, сонда сегиз дагестанлы язув, доьрт язувы йок, тек соьйленисли кулланылатаган эм эки тюрк аьелден– кумык эм ногай тиллери киргенлер.
Солай ок, китаптинъ иштелигинде тав элининъ, сол ерлерде яшайтаган туьрли миллетли халклардынъ тиллери, сол тиллерде соьйлейтаган аьдемлердинъ, яшайтаган ерлери,
саны акында бек кызыклы билдируьвлер бар.
Бу китапти ясуьйкеннен алып ясы кишкейге дейим окымага болады.
Уьстимиздеги йылдынъ увыт айынынъ 18-нши куьнинде сол, ДГУ меканында «На 14 языках народов Дагестана» китабининъ презентациясы болып оьтти.
Китаптинъ авторы эм редакторы – Узлипат Гасанова, филология илмилерининъ докторы, ДГУ-дынъ дагестанлы тиллер кафедрасынынъ профессоры.
Онынъ билдируьвине коьре, бу китап биринши сондай болып шыгып туры эм биринши сондай кепли проект те болады.
– Бу китаптинъ дуныя ярыгына шыгувы яс несилге пайдалы болаяк, мунда тек айырым соьзлер тувыл, сонынъ иштелигине кирген билдируьвлер аркалы аьдемлер бир-бириси мен соьйлеп, катнасып болаяклар. Яслар араларында тувган тилди оьрлендируьвге де себеп этеек, – деди ол.
Китапти туьрли миллет тиллерде аьзирлевде ислеген аьдемлер де бар, бизим ногай тилимиздинъ уьстинде филологиялык илмилерининъ кандидаты, доцент РАН Дагестан федераллык тергев орталыгынынъ Г.Цадаса атындагы Тил, адабият, саният институтынынъ куллыкшысы Фания Анварбековна Кусегенова ислеген.
Китаптинъ дуныя ярыгына шыгувына аьр бир (сонда кирген 14 миллет) тилининъ ваькиллери, илми куллыкшылар аьрекет эткенлер. Дагестан Патшалык университетининъ де китаптинъ баспаланувына коскан уьлиси аз тувыл, мунда филология факультети илми майдан кебинде эди, мунда коьширилуьв эм тергев ислер юрдилер.
ДГУ-дынъ филология факультетининъ мундай ой-ниетлерди яшавга шыгарувда ортакшылык этуьви – тек илмиге косым болып калмайды, коьпмиллетли дагестанлы халклардынъ туьрлилигин маданият эсин колтыклавда энъ маьнели болады. Сондай аьлемет китаптинъ де баспадан шыгувы бизим тувган тилимизди саклавга косым болады.
Г.Курганова.
Суьвретте: китаптинъ авторлар коллективи; китап тысы.