Уллы Аталык согысы. Бизим уллы элимиздинъ йылязбасында бу кавга кайгылы бетлерининъ бириси болады. 1418 куьн эм туьн юрген сол каарлы согыс
20 миллион совет гражданларынынъ яшавын кыскартты. Солардынъ ишинде – картлар, хатынлар эм балалар. Мутып болармыз ба сол кайгылы куьнлерди, мынълаган бактылар уьзилдилер, оьзиннен сонъ тек кайгы калдырып дайымларга. Эс тири. Бизге, оьз яшавын курманлыкка салып, таза аспаннынъ астында яшамага амал бергенлерди эсимизде саклаймыз. Буьгуьнлерде Россияды тагы да кара булытлар каплап туры. Бизим коршалавшыларымыз, ата-бабаларды коьрим этип, явды урмага шекленмей, коркпай атландылар. Биз СВО катнасувшылары ман оьктемсиймиз, олар элимизге бек керек енъуьвди ювыклатадылар.

Акболат Ялет увылы Елмамбетов 1940-ншы йылдынъ кырк кийик айында эр борышын толтырмага кеткен. Соьйтип басланды Ставрополь крайынынъ Нефтекум районынынъ Менгишкую авылыннан ногай ястынъ согыс бактысы. Ол 1921-нши йылдынъ сары тамбыз айынынъ 21-нши куьнинде тувган. Аьскерши Ленинград каласында специальли бригадасынынъ 144-нши номерли мергин боьлигинде куллык эткен (сол заманда Кызыл Армияда 3 йылкуллык этетаган болган). 1941-нши йылда Елмамбетов сержант званиесин алып, бригададынъ командири болып салынган. 1941-нши йылдынъ тамбыз айынынъ 22-нши куьнинде олардынъ боьлигине фашист Германиясы бизим элимизге шапкынлык этти деген хабар келди.
Ювыкларынынъ айтувы ман, Акболат Ялет увылы согыс акында суьймейтаган болыпты хабарламага. Сол да дурыс, шынты аьскершилер йигитликлери акында айтпага суьймейдилер. Тек арада бир уныкларына сол кыйынлы йыллар акында айтатаган болган. Олардынъ боьлиги блокадалы Ленинградты сувык, тизге дейим келген сувлы окопларда коршалаганы, сол заманда бизим аьскершилер куьшин де, янларын да аямаганы акында хабарлаган. Сол кыйынлыкларды оьтти Баьтир-кала, тек сол тоьлев айлак та баа эди. Ленинградтынъ орамлары ман фашистлер юрмесин деп бизим аьскершилер бир зат та аямадылар.
1943-нши йылдынъ кырк кийик айында ердесимиз яраланды, сонъ госпитальде ярым йыл эмленди. Согысувларда коьрсеткен йигитлиги уьшин «За боевые заслуги» деген медаль мен савгаланды. Акболат Елмамбетовтынъ согыс баргыларынынъ арасында яркын дегени – экинши дережели «Отечественной войны» ордени.
Каты яралары оьз акында билдирип турдылар, эм 1944-нши йыл Акболат Ялет увылын уьйге кайтарадылар. Аьскерши кайтып согыска барув ниет пен коьп куллык этти, болса да буйырыкты толтырмай болмады. Доьрт йыл узагында согыс йоллары ман юрди йигерли йигит, сонъында тувган ерине кайтып келди. Онынъ алдында энъ де бас борыш бар эди – согыс пан бузылган элди тургызув. Коьплеген йыллар сыйлы ветеранымыз Коясыл районынынъ «Янъы йол» колхозында тракторист болып иследи. Оьз куллыгына мукаят куллыкшы коьплеген Сый грамоталары ман, баргылары ман савгаланган. Аьлейи мен бирге берк аьел курып, он бала оьстирдилер.
– Бакты бизим тукымыздынъ йигерли аьскершисин саклады. Уьйкен тетемиз бен бирге наьсипли яшав яшадылар. Меним уьйкен атайыма куьшти тувган ери беретаган эди, неге десе ол тек савлай дуныя уьшин тувыл, балалары, аьлейи, анасы, масаклар йылтыраган алтын майданы уьшин согыскан. Кыскаша айтсак, киели, юрегине аьзиз Аталыгы уьшин. Тынышлык болсын деп атайым баьри затты да эткен.

Биз, яс несил, ветеранларымыз алдында басымызды иемиз. Эгер биз оларды эсимизде сакласак, разылыгымызды билдирсек, сол атайлырымыздынъ баьтирлигине сый этуьв болар, – деп айтады уьйкен атайы акында Айлана Елмамбетова.
Айлана тек йигерли атайы ман тувыл, атасы ман да оьктемсийди. Ибрагим Шапила увылы Елмамбетов – СВО ветераны. Шапила Акболат увылы эм Назлыхан Кожахмет кызы Елмамбетовлардынъ аьелинде уьш увыл тербияланды – Наурбек, Мурат эм энъ кишкейи Ибрагим. Оларды йигерли, намыслы, бир заттан да коркпай, Аталыкты коршаламага аьр заманда да аьзир этип оьстирдилер. Буьгуьн кеделер оьктемлик пен Елмамбетовлардынъ тукымын юритедилер. Оькинишке, аналары йок аьли касында, ама ол яркын юлдыз
болып, йогарыдан уныкларын, балаларын саклайды.
Ибрагим Шапила увылы Елмамбетов СВО ерине мобилизация бойынша 2022-нши йылдынъ казан айынынъ 8-нши куьнинде шакыртылган. 2023-нши йылдынъ басында Сватовский барысында, Кузюмовка авылынынъ янында Ибрагим аягына каты яраланган. Сол согысувда коьплеген яслар яраландылар. Ясты Москва каласына Бурденко атындагы госпитальге эмленмеге аькелдилер. 2024-нши йылдынъ увыт айында Ибрагим Елмамбетов Россия Федерациясынынъ Президентининъ Указы ман IV дережели «Георгиевский крест» медали мен савгаланды.
Баска коршалавшыларымыздай болып, Ибрагим Елмамбетов енъуьвди куьтеди, оны ювыклатады. Енъуьв баьрисине де керек. Аталыгымызды коршалавда турган
йигитлеримизге. Буьгуьнлерде аталарын, увылларын, эрлерин, аданасларын куьтип турганларга. Ол саьбийлерге керек, Ибрагимнинъ аьелине – хатынына, балаларына Айланага, Тимурга эм кишкей Сафинага. Согыс йырында айтылгандай, бизге тек бир енъуьв керек, баьримизге де ортак, баасына карамаспыз, тоьлермиз. Енъуьв келер. Тынышлык, тыныклык аькелер, неге десе бизим коршалавшылар баасына карамас. Заман оларды сайлады. Энъ де ийгилерди. Энъ де куьшлилерди.
Баьтирлик, ата-бабалардан калган асабалык акында тагы да бир хабар айтылды. Сол баьтирлик уьзилмес, неге десе Аталыкты саклавда Ибрагим Елмамбетовтай ясларымыз турады. Онынъ коьрими уллы – атайы Акболат Ялет увылы Елмамбетов.
Согыстынъ кыйынлы эм канлы йоллары ман юрип, узактагы 1945-нши йылдынъ курал айында уллы Енъуьвди аькелген. Эс тири, неге десе бизим эсимизде дайымларга ветеранларымыз сакланады.
Гульфира Бекмуратова,
Россия Язувшылар союзынынъ агзасы.
Суьвретлерде: Уллы Аталык согысынынъ ветераны А.Елмамбетов; СВО катнасувшысы И.Елмамбетов.