Ногай район администрациясынынъ кезекли аппарат кенъесинде сонынъ катнасувшылары маьнели эки соравларды ортага салып ойластылар.
Ал деп район администрациясынынъ ясы етпегенлер эм олардынъ ыхтыярларын коршалав ислери бойынша комиссиядынъ аьрекети акында райадминистрация специалисти Алина Топиева шыгып соьйледи.
Район еринде аьлиги заманда 6 мынъ 85 ясы етпегенлер яшайдылар, олардынъ ишинде: 14 ясына дейим – 4 мынъ 849 балалар, 14 ясыннан 18 ясына дейим – 1 мынъ 236 оьспирлер.
Буьгуьнлерде Комиссиядынъ профилактикалык эсабында 6 ясы етпегенлер эм 10 балалы 3 аьел турадылар.
Олардынъ ишинде: 10 балалы ата-аналар ясы етпеген балаларын саклав, окытув эм тербиялав бойынша оьз борышларын
тийисли кепте толтырмайтаганы уьшин. Бес ясы етпегенлер ямагатка карсы ислер эткенлери, биреви – окувдан басын
акашканы уьшин. Он доьрт бала НФВ эсабында турады, бесеви Ирак Республикасы эм САР ерлериндеги согыс майданларыннан Ногай районына кайтарылганлар.
«Быйылдынъ 23-нши июнь куьнине алып караганда, комиссиядынъ 10 кенъеслери оьткерилген, соларда 39 административлик материаллары каралганлар. Солардынъ ишинде:
– ясы етпегенлердинъ атааналары бойынша РФ КоАП 5.35 статьясынынъ 1-нши кесеги бойынша 34 административлик ислери каралган; – ясы етпегенлер бойынша 5 административлик ислери.
Баьри административлик материаллары да заманы ман каралган эм солар бойынша тоьмендеги административлик дембилери белгиленген:
– 17 ата-аналарга коьрсетуьв этилинген;
– 17 ата-аналарга штрафлар салынган;
– 4 ясы етпегенлерге де штрафлар салынган;
– 1 ясы етпеген балага коьрсетуьв этилинген», – деди докладшы.
Бу ерде кайбир ата-аналар кайдай да бир дин йорыкларыннан себеп оьз балаларын ортак-билимлендируьв мектеблерине бергиси келмейдилер эм соьйтип олардынъ келеектегисине белгисизлик саладылар. Оннан баскалай, бирер аьеллерде балалар мектеблерге бармайдылар, уьйлеринде окыйдылар. Сонынъ акында район етекшиси, эгер балаларга ден савлыгы амал беретаган
болса, ортак-билимлендируьв мектеблеринде окымага тийисли, неге десе тек коллектив аьллеринде олар толы тербия эм ямагат арасында оьзин юритип билуьвдинъ йорыкларына уьйренмеге болатаганын белгиледи.
Кенъес катнасувшылары РСУ (ярастырув-курылыс управлениеси) АО Ногай филиалынынъ 2025-нши йылдагы ис тамамлары бойынша филиалдынъ бас инженери Оразманбет Кульчимаевтинъ билдируьвин тынъладылар.
Буьгуьнлерде РСУ АО Ногай филиалы район ериндеги 208,9 шакырым автомобиль йолларын канагатлайды, сонынъ эсабында – 86 шакырым республикалык маьнелиги болган йоллар. Муниципалитет ишиндеги йолларды ярастырув уьшин былтыр 47 миллион 915 мынъ маьнет акша йиберилген. Оьткен йыл район йол куллыкшыларынынъ аркасы ман Бораншы – Куьнбатар, Карагас – Уьйсалган авыллары аралыгындагы автомобиль йоллары ярастырылган. ТереклиМектеб – Кумлы авыллары арасындагы йолдынъ да 18 шакырымына ярастырув ислери юритилген.
Оразманбет Кульчимаев йолга асфальт тоьсев куллыкларынынъ иркилуьви районда асфальтбетон шыгаратаган заводы ислемейтаганы ман байланыслы экенин билдирди. «Асфальтти Бабаюрттан алып келгенше, ол сувыйды, сапаты йойылады, – деди ол. – Оьзимиздеги заводты ярастырувга аьли уьшин акша карыжы шыгарылмайды».
Соравды ойласувга салаятып, Джамалутдин Эсиргепов, сонынъ акында оьзининъ ойын да айтып озды. Онынъ соьзлерине коьре, муниципалитет ишинде автомобиль йолларды ярастырув ман байланыслы маьселелер толып ятыр.
Йоллардынъ асфальт-бетон участокларында коьп шукырлар бар, солар йол юристинъ кавыфсызлыгын бузадылар, коьп водительлер шагынадылар. Район басшысы солай ок филиал район еринде болган сонъ, сонынъ етекшилери ога оьз маьселелери акында билдирип турмага керегин белгиледи.
Уьстимиздеги йылдынъ 2-нши ярым йылына «Шоьл тавысы» республикалык газетасына язылувдынъ барысы акында сонынъ бас редакторы Эльмира Кожаева соьзин айтты. Ол бас деп ана тилиндеги газетасына заманы ман эм уйгынлы кепте язылатаган баьри организациялар ман учреждениелерге разылыгын билдирди. «Болса да, – деди ол, – аьли де 5-6 ис коллективлердинъ
етекшилери аьр йыл сайын да, газетага язылув шагы келсе, бу яваплы соравдан басларын акашадылар. Олар баскаларга ийги коьрим болмайдылар. Газетамыз районымыздынъ, республикамыздынъ, шоьл халкымыздынъ яшавын эм исин коьрсетеди, тувган тилимизди, маданиятымызды, аьдетлеримизди саклавга оьз уьлисин косады», – деп белгиледи Эльмира Кожаева.
Район басшысы миллет газетага язылув акында соьз басланганда, бу ерде оьзи ана тилинде соьйлеп, залда олтырган баска етекшилерге ийги коьрим коьрсетти. Джамалутдин Айнадин увылы тувган ана тилимиздеги газетага язылув аьр кимнинъ де борышы болмага керек деди. Ол миллет тилининъ халктынъ яшавында туткан орынын эм маьнесин белгиледи, газетага уьстинликлер, сонынъ бетлеринде эндиги де коьп кызыклы макалалар, очерклер, хабарласувлар болганларын йорады.
М-А.Ханов.