Газетамыздынъ ызгы номеринде билдирилгенлей, оьткен юма «Ногайский район» МО администрациясында район яшавшылары район Йыйынынынъ депутатлары, район етекшилери эм ямагат организация басшылары ман йолыгыскан эдилер. Сонда шыгып соьйлеген бир неше аьдемлердинъ ойларын тоьменде кыскартып беремиз.
Эльмурза Саитов, «Ногайский район» МО Ямагат советининъ председатели.
– Ногай район яшавшылары айтылган протоколда белгиленген коьшимли малшылык тав хозяйстволарынынъ отлакларында курылган авылларга поселение статусларын беруьвге район яшавшылары карсы экени акында ДР Аькимбасы атына хат аьзирлемеге керек. Республика етекшилери Ногай район яшавшыларынынъ ойларын эсапка алмага тийисли. Инициативли туьрким туьзилсе, ол тек коьшимли малшылык отлакларындагы соравлар ман тувыл, райондагы ер соравлары ман да каьр шекпеге борышлы.
Арслан Бекмурзаев, Терек казак аьскеринининъ Ногай юрт ямагатынынъ атаманы.
– Ер соравы ман байланыста бизге конъысы Бабаюрт районында болган митингке 10 мынъ яшавшылар шыкканын коьргенмен. Былтыр бизде сход эткенде тек 500 (дурысында 300-350) аьдем тек йыйылды. Неге сондай яшав яктан маьнели сорав ойласылып турганда биз оьз ойымызды билдирмеймиз? Авыл аькимбаслары неге оьз яшавшыларын шыгарып болмайдылар? Ер тек Дагестандыкы тувыл, ер Россиядыкы, сол себептен бу соравды шешуьвде йогары власть органларына да билдирмеге керекпиз. Бизге белсенли, аьрекетли болув керек.
Шамиль Аджигайтаров, Бораншы авыл яшавшысы.
– Бизде ногайларда хатынлар бала таппайды дейдилер бирер бизим етекшилер. Ногай хатынлар да бала табадылар, ама олар оьссе, куллык йоклыктан тувган шоьлин таслап, ян-якка кетедилер. Биз буьгуьн район администрациясы ман йолыгысып, олардынъ да соьзин тынълап, бир маслагат этпеге деп келгенмиз. Биз, яслар, коьтерилген соравдан тура сонынъ ызына шыкпай токтамаякпыз. Дуныя юзинде яшайтаган ногайларымыздынъ баьрине де билдиреекпиз.
Аминат Сариева, Батыр-Мурза авыл яшавшысы.
– Мен авыл ясуьйкенлери атыннан биз оьз ерлеримизди оьзимиз карамага куьшимиз етеди деп билдиремен. Бизим балаларымыз биревден де кем тувыл, билимли, куллыкшы. Тек олар тувган ериннен эректе ислеп юредилер. Олар ман бирев де санаспайды. Ясларды тувган районымызга йыйнав керек бизге, эгер халкымыз акында ойлайтаган болсак. Ясуьйкенлеримиздинъ
эсинде болар, биз согыстан сонъ авыр йылларда ерлеримизде арпа, бийдай шашатаганымыз. Аьли карбыз шашамыз, куры карбыз бан ток болаякпыз ба?
Казмагомед Янбулатов, «Ногайский район» МО аькимбасы.
– Мен 17 йыл район етекшиси болып ислеп, аьли бу ерде айтаман, 1 гектар район ерин биревге де бермегенмен. Яслар, келинъиз, бирге ислейик, бу маьнели соравды да бирге шешейик. Керек пе инициативли туьрким туьзейик, мен де сонынъ ишине кирермен. Биз неше кере де район ерлериннен тура район Йыйынынынъ депутатлары, ямагат организациялары, партиялар ваькиллери атыннан Москвага, РФ Государстволык Думасына, РФ Оькиметине, ДР Аькимбасына карарларымызды йибергенмиз. Биз халк уьшин сондай неше куллыкты да эткенмиз.
Арслан Нуков, Карагас авыл яшавшысы.
– Бизим районнан ызгы йылларда 18 организацияларды эм учреждениелерди баска районларга аькеттилер. Мине бир мысал, районнан налог инпекциясын аькетеек заманда, соннан бир аьдем де шыкпады сол затка карсылыгын билдирип. Коьп-коьз коьре айырылдык сондай керекли организацияларымыздан. Биз сондай маьселелерди коьтермеге, айтпага ийменемиз. Ол дурыс политика тувыл.
Бизим районнан коьп яс аьеллер кетедилер кырга ислемеге. Тек онда бир зат болып кайтып районга келсе, оларга ислегендей ерлер калмаяк, эгер соьйтип уьндемей турсак. Районнынъ кырына кетип ислесенъиз исленъиз, тек мунда карыжынъызды йиберинъиз, бизнести мунда этинъиз, тувган еринъизде.
Коьшимли малшылык ерлеринде авыллар курылганына ким куьнали? Олар сол ерлерде законсыз уьйлер курып турганда, сиз, етекшилер, неге соны токтатпагансыз? Ер – бизим бас байлыгымыз, соны биз якламага эм сонда куллык этпеге керекпиз.
Руслан Насыров, «Ногайский район» МО Депутатлар йыйынынынъ председатели.
– Депутатлар биревден де коркпайды. Алдынгы йылларда район Депутатлар йыйыны ер соравы ман байланыста неше кере де йогары власть органларына шакырувлар йибергенлер. Биз халкымыздынъ маьселелериннен шетте турмаймыз, керек болса алдыда да болармыз.
Рустам Адильгереев, «Ногайский район» МО Депутатлар йыйынынынъ депутаты.
– Неге сол айтылган протоколда Кизляр, Тарумов эм Ногай районларынынъ отлаклары коьрсетилген, неге онда Бабаюрт районы йок? Бабаюрт район яшавшылары, неге десе оьз ерлерин яклап боладылар. Бизге де осал болмага ярамайды. Буьгуьнлерде 600 мынъ гектар бизим коьз алдымыздан кетеек болып туры баска районлардынъ эсабына. Съезд те этпеге керекпиз, баьри законлы йолларды да кулланып, ерлеримизди якламага борышлымыз. Биз бу соравды йыйылысып ойласпага эм дурыс шешпеге керекпиз.
М.Ханов.