Туберкулез –кавыфлы юкпалы авырув. Ол туберкулездынъ бактериясы ман шакыртылады, бактерия болса оны тапкан аьлимнинъ аты ман Коха таягы деп белгиленеди.
Туберкулез бас деп оькпеди маразлайды, ама аьдемнинъ баска муьшелеринде де оьрленмеге болады. Туберкулез кайбир аьдемге юкпага болады. Не зат ога демевлик этеди ?
-Осал тамакланув, осал яшав аьл, таьмеки тартув, ВИЧ/СПИД, спиртли ишимликлер кулланув, наркомания, дайымлык авырувлар, секерли диабет.
Туберкулез кайтип югады?
Коьп бетинде оькпедеги туберкулез бан маразлы аьдемлер инфекция булагы боладылар. Йоьткиргенде, шуьшкиргенде, соьйлегенде туберкулез бан авырыган аьдем авырув козгавшысы болган тамшыларды яяды. Туберкулез коьп бетинде авырыган аьдем мен белсенли катнасканларга югады. Сога коьре, авырыган ман бир уьйде турган аьдемлерди де врачка каратылмага шакырмага боладылар.
Туберкулез авырувын заманында эмлев бек маьнели. Заманында авырувды аянлап, дурыс эмленген аьдем мараздан толысынша ийги болмага болады. Туберкулездынъ белгилери : узак заман йоьткируьв, коькирек авырув, куьш таюв, эт кызув, кешелерде терлев, азув.
Туберкулездан кайтип эмленмеге тийисли ?
Авырувдан туберкулезга карсы дарманлар ман эмленген аьдем толысынша оны енъмеге болады. Мараздан 6- 8 ай узагына авырыган эмленеди. Эгер авырыган аьдем эмленуьвди боьлсе, мараз куьшли болады. Соны ман бактерияларга препаратлардынъ куьши етпеске де болады.
Туберкулездынъ алдын шалувынынъ бас йосыгы туберкулез бан авырыганды эмлев болады. Авырыган аьдем маразды юктыратаган вакытта больницада болмага тийисли. Онынъ оьзининъ айырым савыты, тастамалы болмага керек. Бир туьйир де ога уьйде ерге туькирмеге ярамайды. Аьелиндегилердинъ ден савлыгы да, маразлыдынъ оьзининъ савлыгы да коьп бетинде авырыганга бойсынады демеге болады.
С.Шураева,
рай.фтизиатр.

