Янъыларда Дагестан Республикасынынъ бас каласы Махачкаладынъ Ленинский районында бек ийги оьзгерис болды. Республикадынъ Аькимбасы Рамазан Абдулатиповтынъ куьш салувы ман ялгыз анасы ман яшайтаган сакат кызалак турак уьй мен канагатланган. Бу бек ийги зат. Республикамыздынъ власть органлары керексинген аьдемлерге оьз ярдамларын этедилер. Сонынъ уьшин де айтылган болар – саваплык эткен аьдемнинъ колы курымас,- деп.

Янъыларда Ногай районынынъ Депутатлар йыйынынынъ председатели Руслан Насыров соравлары, шешуьвди куьткен маьселелери болган гражданлар ман йолыгысты. Район йыйынынынъ председатели районымыздынъ 20 яшавшысын кабыл этти.

Ясуьйкеннинъ тилеги

Ас саламу алейкум ва рахматулаху ва баракату, оьрметли меним асыраган, асыл эткен Ногайым! Картайганда ногайымнынъ атланган, бир тилден, бир ниеттен болган, халкынынъ туздаьмин оьз колларына алган йигитлерин де коьрип турыман. Бу ис тек меним картлыгымнынъ куьези тувыл да, картлыгына ие болып турган тенълеримнинъ, ер юзине яйылган, халк тарихинде атын калдырган, неше туьрли миллетке тарлыкта тирев болган ногай халкымнынъ да уьзилмес куьези!

XXXI «Ак турналардынъ куьни» деген Халклар ара Гамзатовтынъ адабиатлык фестивали Дагестанда уллы шаирдинъ тувган куьнине багысланып, 8-нши сентябрьде оьтти. Сол куьн Махачкалага россия шаирлериннен эм язувшыларыннан туьзилген уьйкен делегация келди. «Ак турналары» гамзатовтынъ куьнлерин байрамшылав 8-нши сентябрьде эртен Дагестан Аькимбасы Рамазан Абдулатипов атыннан ДР Оькимет председателининъ биринши орынбасары А.Карибов, ДР Оькиметининъ председатели А.Гамидов, шаирдинъ кардаш-тувганлары, дослары, ис йолдаслары, уллы шаирдинъ оьлигине гуьл байламларын салдылар.

XXXI «Ак турналардынъ куьни» деген Халклар ара Гамзатовтынъ адабиатлык фестивали Дагестанда уллы шаирдинъ тувган куьнине багысланып, 8-нши сентябрьде оьтти. Сол куьн Махачкалага россия шаирлериннен эм язувшыларыннан туьзилген уьйкен делегация келди. «Ак турналары» гамзатовтынъ куьнлерин байрамшылав 8-нши сентябрьде эртен Дагестан Аькимбасы Рамазан Абдулатипов атыннан ДР Оькимет председателининъ биринши орынбасары А.Карибов, ДР Оькиметининъ председатели А.Гамидов, шаирдинъ кардаш-тувганлары, досларыы, ис йолдаслары, уллы шаирдинъ оьлигине гуьл байламларын салдылар.

Байрамнынъ экинши куьнинде, 9-ншы сентябрьде, конаклар Дербентте, Хунзахта, Гунибте болып кеттилер.

ДР Язувшылар союзынынъ секретари М.Багомедовтынъ етекшилеви мен коьп миллетли Россия язувшыларынынъ делегация ваькиллери Дербент каласына йолландылар. Сол куьн конаклар Р.Гамзатов атындагы №20 орталык мектебинде конакта болдылар. Аьдет бойынша олар «Ак турналар» эстелигине гуьл байламларын салдылар. Оннан сонъ каладынъ уьйкен актовый залында келген шаирлер эм язувшылар ман окувшыларга эм кала ямагатлыгына деп йолыгыс уйгынланды. Окытувшылар эм окувшылар конакларга деп адабиат-музыкалык коьрсетуьвлер аьзирлеген эдилер. Расул Гамзатовтынъ эм белгили орыс шаирлердинъ эм язувшылардынъ ятлавлары авар, кумык, даргин, лак эм ногай тиллеринде окылдылар. Белгили шаирлер эм язувшылар бурынгы Дербент каладынъ коьрнекли ерлери мен таныстылар, дуныялык культуралары, тарихлери, динлери бойынша музейинде болдылар. Баска болып фестиваль конаклары Гуниб, Хунзахта та конакта болдылар. Мунда да «Ак турналар» эстеликлери де койылганлар.

Бу байрам республикадынъ маданият эм ямагатлык яшавында энъ де ярык эм маьнели оьзгерислердинъ бириси болды.

Оьз ойын айтады

Азан деген соьз аьр куьн ногайымыздынъ куьнле-куьнлик яшавында кулагымызга шалынып турады эм буьгуьн де тувыл, халкымыз мусылман динин туткан заманлардан алып. Азан сеси шыккан заманда кайсы ногай да намаз кылмага заман келгенин биледи. Куьн сайын бес кере намыз кылув – аьр мусылман аьдемнинъ асыл борышы. Бу йорыкты бек дурыс коьремиз эм балаларымыз кишкейден алып мусылманлык эдабына уьйренгенине суьйинемиз.

2-нши сентябрь – патруль-пост службасынынъ куллыкшыларынынъ куьни

Йыл сайын 2-нши сентябрьде иш ислер боьлигининъ патруль-пост службасынынъ куллыкшылары кеспи байрамын карсы аладылар. 1926-ншы йыл патруль пост службасынынъ боьликлери баьри калаларда да туьзиледилер. Олар баска службалар куллыкшыларыннан кийими баскаланадылар. ППС куллыкшылары орамларда, паркларда, баска ямагат ерлерде правобузувлар болмасын деп тергейдилер.

Аьлиги заманда ППС куллыкшыларынынъ эткен исине уьйкен маьне бериледи, олардынъ баьтирлиги белгиленмей калмайды.

Россия МВД Ногай районы бойынша иш ислер боьлигинде ППС айырым батальонын полиция подполковниги Эдиль Сераждинович Маликов етекшилейди. Ол иш ислер боьлигинде 1997-нши йылдан алып ислейди, етекши болып 6 йыл аьрекетлейди. Ис йыллары ишинде оьзин тек ийги яктан коьрсеткен. Оьз аьрекетинде ол иш ислер органларынынъ исин талаплайтаган нормативли актларды кулланады, куллыкшылардынъ исин уйгынлайды, оьз борышларын яваплылык пан толтырады.

Патруль-пост службасынынъ айырым батальонынынъ боьлик командири, полиция прапорщиги Асадулла Ялмагомедович Кулунчаков рядовой полицейский болып 2004-нши йылдан алып ислейди, ызгы йылларда ол боьлик командири болып туьскен. Балалыгы Ленинаул авылында оьтти, Асадулла мунда школады битирди, атасы Ялмагомед Исхакович курувшы болып ислеген, анасы Агару Кургановна - баслапкы класслардынъ окытувшысы. Асадулла Ленинград аьскерлик округында прапорщиклер школасын битирген. Оьз куллыгын ийги этип юритеди боьлик етекшиси, онынъ етекшилеви астында ислейтаган куллыкшылар – ийгилердинъ арасында.

Полиция тамада сержанты Алемгереев Нурали Шамшидинович иш ислер боьлигинде 2007-нши йыл апрель айыннан алып ислейди, ППС службасынынъ батальонына 2010-ншы йыл туьскен. Сол йыллардынъ ишинде онынъ сулыбы да, сый-абырайы да оьсип турады. Ис борышларын ерине еткерип толтырады, берген билимин ис аьрекетинде кулланып болады. Иш ислер боьлигинде озгарылатаган баьри оперативли кепте алдын шалув шараларда катнасады.

Соьйтип, уьстинликлер мен эм ис орынында карсы аладылар кеспи байрамын патруль-пост службасынынъ куллыкшылары. Оларды байрам ман кутлап, аьли де коьп уьстинликлер сагынамыз.

Г.Бекмуратова.

Билим куьни белгиленди

1-нши сентябрь – билим куьнине багысланган шатлыклы шаралар элимиздинъ, республикамыздынъ, соны ман районымыздынъ баьри школаларында оьтти. Россия школаларынынъ биринши классларына бу йыл бек коьп 1 миллион 800 мынъ окувшылар бардылар.

Сосы биринши кере биринши классларга бараяк окувшылар коьп куьткен шатлыклы куьн бу йыл мусылманлардынъ Курман байрамы ман рас келди. Сога коьре де биз сенемиз олардынъ билим дуныясындагы йыллары Кудайдынъ айырым коьмеги мен оьтер деп.

А.Джанибеков атындагы школада билим куьнине багысланган шарага окытувшылар, окувшылар, ата-аналар, конаклар йыйылдылар. Шатлыклы шарады 9-ншы класс окувшылары Камила Курганова эм Замир Мурзаев юриттилер. Олар РФ эм Дагестан байракларын коьтермеге ийги деген окувшылар Айшат Джумаевады эм Суюмбике Мамаевады шакырдылар. Окувшыларга каратылган кутлавларын эм йылы йоравларын бас деп школа етекшиси Курасхан Ярикбаева, сонъ «Ногайский район» МР аькимбасы Мухтарбий Аджеков, ДР ветеринария бойынша комитетининъ председатели Вахмурад Курчаев, 1-нши класслардынъ окытувшылары атыннан Нарбике Рахмедова , окувшылар атыннан Камила Кокшеева, ата-аналар атыннан Мадина Арсланова айттылар. В.Курчаев « Наркоманиядынъ алдын шалув бойынша илми ислер» олимпиадасынынъ республика кезегинде 3-нши орынды бийлеген 11-нши класс окувшысы Залимхан Аметовка Сый грамота тапшырды.

Бу шарада 1-нши класслардынъ окувшыларына да соьз берилмей калмайды. Олар да шалысып, юреклери телезип ятлавлар окыдылар. Бу йыл хайырга мунда доьрт 1-нши класс туьзилди. Олардынъ окытувшылары : М.Исаева, К.Бегалиева, Н.Рахмедова, Н.Кульчимаева.

1-нши занъды сокпага ыхтыяр Эмиля Камаловага эм Меседу Караевага берилди. Шалынады биринши занъ, шакырады ол балаларды биринши дериске, кызыклы билимлер дуныясына.

Н.Кожаева.

Суьвретте: 1-нши класс окувшылары ятлав айткан мезгили.

Уннан туьрли аьлемет затлар ясав – социаллык буйымлар ман пайдаланатаган аьдемлердинъ суьйикли ислерининъ бириси. Янъыларда Ясуьйкенлердинъ эм ден савлыгында кемшилиги бар аьдемлердинъ куьндизги ял алув боьлигининъ куллыкшылары оьзлеринде социаллык ярдам алатаган аьдемлер мен, уннан яраган затларын ясап, шара озгардылар. Сол шарада М.Култаева, Б.Башанова, С.Отарбаева эм Р.Ваисова катнастылар. Уннан аьлемет затлар ясав аьдемлердинъ художестволык болымлыгын оьстиреди. Туьрли ярасык ойыншыклар оьз коллары ман ясамага болады.

Бу истинъ аьлеметлиги сол, кулланылатаган баьри алатлар да экологиялык таза. Ун ман туздан ясалган затлар берк эм баасы да ушсыз. Боьтен де, колдан ясалган затлар аьлиги яшавда бек бааланады. Буьгуьнги шара аьр бир катнасканга оьзлеринде бар талапты ашыкламага яратувшылык мырсатты берди. Бу шарады уйгынлы оьткереек уьшин баьри керекли алатлар да аьзирленген эди эм ясуьйкенлер алдыларына туьрли туьсли иллюстрацияланган суьвретлер де салындылар. Олар болса, соларга карап, оьз суьвретин ясадылар. Аьр бир катнаскан коьтеринки коьнъили мен иследи.

Г.Оразалиева, Ясуьйкенлердинъ эм ден савлыгында кемшилиги бар аьдемлердинъ куьндизги ял алув боьлигининъ ис терапия бойынша инструкторы.