Янъыларда Москвада РФ ногай халкынынъ кезекли съезди алдында «ДР Ногай районындагы ер кризисы: себеплер, сырагылар эм шешуьв йоллары» деп аталган тоьгерек стол болып оьткен.
Сонынъ куллыгында белгили поэт эм ямагат аьрекетши М.Авезов, РФ ногай халкынынъ съездин оьткеруьв бойынша уйгынлав комитетининъ председатели Р.Адильгереев, Карашай-Шеркеш Республикасынынъ туризм, курорт эм яслар политикасы бойфнша министрининъ орынбасары А.Туркменов, юрист илмилер докторы, Экономика йогары школасынынъ профессоры А.Ялбулганов, тарих илмилер кандидаты, МГИМО регионаллык кавыфсызлык эм Кавказ маьселелер орталыгынынъ тамада илми куллыкшысы А.Ярлыкапов, Москва муфтийининъ орынбасары Р.Акказиев, «Кумуклар» ямагат организациясынынъ председатели А.Хасанов эм баскалар катнастылар.
Тоьгерек стол катнасувшылары Дагестан Республикасында ер реформасын ойластылар.
Йолыгыста буьгуьнлерде оьзининъ тувган еринде яшайтаган ногай халкынынъ этнос кебинде сакланувы акында соравы туратаганы белгиленген. Аьлиги заманда Ногай район яшавшылары оьзлерининъ ыхтыярларын, оьз ерлерин, яшав турмысын коршалап шыгувы, Ногай шоьллигининъ бактысы акында навасызланатаганы акында аян мысаллар келтирилген.
Тоьгерек стол катнасувшылары, мысалы, Россия Президенти В.Путин реновация соравы ман байланыста властьтинъ гражданлардынъ ойларына кайтип каьмбил кепте янасувын оьз ис аьрекети мен шайытлап коьрсететаганын белгилеп айтканлар.
Йолыгыс ортакшылары Дагестанда эм Россия Федерациясында миллетлер ара тынышлыкты эм макулласувлыкты саклавдынъ маьнелигине эс эткенлер.
Поэт, ямагат аьрекетши М.Авезов Ногай шоьллиги такыр-кумга, табиат баьле-казасы ерине айланаятканы акында соьзин бардырган. Соны ман байланыста Ногай шоьллигининъ яшавшылары оьзлерининъ миллет баскалыкларына карамастан, соннан кыйынлык коьретаганын белгилеген.
М.Авезов оьз соьзинде «Бу ерлердинъ баьлеси аьли совет заманларында басланган. Эгер алдынгы заманларда ерлердинъ тек 7 проценти заяланган деп саналатаган болса, буьгуьнлерде сол сан 70 проценттен де арткан! Эм биринши такыр-кум ери деп Ногай районнынъ ери саналады, неге десе мунда коьшимли малшылык хозяйстволарынынъ сансыз коьп маллары багылады. Соларда мал багылув нормасы тутылмаганнан себеп, отлаклар сондай юкти коьтереалмайдылар», – деп билдирген.
А.Ялбулганов оьз ягыннан РФ законлары гражданлардынъ эм халклардынъ ыхтыярларын якламага уьйкен амал беруьвин белгилеген.
Р.Акказиев «Тоьгерек столдынъ бас сеними – бизди эситсинлер деген сеним. Биз оьзимиз яшайтаган элде оьзимизди толы ыхтыярлы гражданлар этип сезбеге керекпиз», – деген ойын айтты.

