Республикамыздынъ Ногай районында туьрли миллет ваькиллери аьел курып, балалы-шагалы, наьсипли, онъайлы болып, сый-абырай казанып, татымлыкта яшав суьрип келедилер. Сондай аьеллердинъ саны да аз тувыл, олардынъ бириси болады, ногай яс Азиз эм даргин миллетли хатын Фатима курган Муллаевлердинъ аьели. Яс аьел курылганлы мине казан айынынъ 17-нши куьнинде 5 йыл болады.
Дагестан тек бизим элимиз Россияда тувыл, савлай дуныяда энъ де коьп миллетли республика болады. Мунда 40-ка ювык миллетлер тил бирликте, тыпаклыкта яшайдылар. Олар бир атадынъ увылларындай болып, ерине яв шапкынлык эткен заманларда, биргелесип карсы турганлар. Сол бирликте бизим куьшимиз эм оьктемлигимиз.
Россия Федерациясында энъ де коьп миллетли регион деп Дагестан саналады. Соны ман бирге мунда бир де миллетлер ара давласув болмаган, кене де онынъ халклары тыпаклыгын сав дуныяга яркыратып неше де коьрсеткенлер. Сол себептен Дагестан халкларынынъ бирлигининъ куьнин олар оьзлерининъ тарих бойынша яшав бактысы ман казанганлар.
Танъла, 11-нши сентябрьден алып, элимиз, республикамыз эм Ногай районымыз бойынша ерли самоуправлениединъ ваькиллик органларына депутатларды сайлавлардынъ куьнлери басланады.
Согыс акында, кайдай согыс болса да, айтпага енъил тувыл, ама биз соны мутпага бир ыхтыярымыз да йок, согыста катнасканлардынъ атларын биз билмеге, олардынъ эткен йигитликлери алдында басымызды ийип, эскермеге борышлы боламыз.
Ногай халкымызда халк биювине оьнерин оьрлендируьв мырадта туьрли биюв ансамбльлери туьзилип келедилер. Солардынъ бириси Астрахань областиндеги «Куьпелек» ансамбли болады. Ол 2014-нши йыл Джанай авылында «Единение» деген Ногай маданият орталыгы негизинде салынган. Светлана Байрамалиева сол ансамблин етекшилеп келеди. Биюв коллективин уьш куьплери бойынша йырма тербияланувшылар туьзедилер.
Савлай дуныя ман яйылып кеткен коронавируслы мараз коьп аьдемлердинъ яшавга карасын туьрлендирди. Туьрленип барды аьдеттеги мектеб, йогары окув ошаклардагы окувлар да. Куьн сайын бир-бириси мен коьрисип туратаган балалар сол куьнлерде коьрисуьвге заьр болдылар. Куьн сайын дериске аьзирленип, керекли китаплерди дорбамызга салып, мектебке йол алувга оьзимиз де заьр болдык. Бу куьнлерде уьйкен сагыныш пан арттагы куьнлеримизге...
Балалыктынъ таьтли эм кайгысыз куьнлерин баьримиз де эсимизге аламыз. Кашан да, аьлиги саьбийлердинъ балалыгыннан бизим бала шагымыз баскаланатаган эди. Аьлиги заманда бала тувганда ок, колына телефон ыслайды. Бизим ойыншыклар баска эди. Мектебке бараяктан алдын аьлиги заманда балаларымызды репетиторга беремиз, арыпларды билсин, санап-язып болсын деп шалысамыз. Биз мектебке барганда, бир арып та билмейтаган эдик, санап та...
Янъы окув йылынынъ басланув шагы ювыклап келгенде, мектебке биринши кере бараяклар да, эртеректен окув аьрекети мен таныс болганлар да, олардынъ ата-аналары да тынышсызланып, «куьйгелеклеп» баслайдылар. Тек аьр бирисининъ тынышсызланувы бир баска, балалар болса, янъы кийимлер, китаплер, калемлер алмага алгасайдылар, ата-аналар болса, оларды кийиндируьв, кыскаша айтканда, окув йылына аьзирлев акында ойланадылар. Биревге де ясыртын тувыл, араларында...
Быйылгы «Шоьл тавысы» республикалык газетасынынъ 30-ншы шилле айындагы 29-ншы номеринде шыккан «Халк депутатлардынъ ялшысы болмасын» деген Магомет-Али Хановтынъ макаласы мага бек ярады. Соны ман байланыста оьз ойымды айтып озбага суьемен.
