Ювсан. Ногай шоьллигимиздинъ коьрки, ийиси эм яны. Бизде тузлы, кумлак, кара эм увыткыш ювсан туьрлилери оьседилер. Солар баьриси де малга ашамага яравлы. Язда увыткышлыгыннан тура мал соны ашамайды, кыста сондай оьткир даьми ювылып тайганда ашайды. Койшылардынъ айтувы ман ювсан оьскен отлакларда багылатаган малдынъ шувалшаны таяды, ол этленеди.
Уллы орыс шаири Сергей Есениннинъ яратувшылыгы ман биз аьли бала заманымыздан алып танысамыз. Онынъ аты эм соьз оьнери орыс адабиат классиклери арасында дайымга уьйкен сый ман аталады. Былтыр С.Есенин тувганлы 125 йыллыгы ман байланыста Рязань калада «Меним Есениним» деген мектебке дейимги, мектеб окувшылары, студентлер эм окытувшылар уьшин онлайн йорыгы ман Савлайроссиялык (халклар ара катнасувы ман)...
Келин соьйлемейтаган деген ыспай аьдетти тюрк дуныясында тек ногайлар саклаган деп айтпага болады. Халкымыздынъ коьплеген аьдетлерин саклап, биз оьзимиздинъ миллет юзимизди йоймаска амаллар тувдырамыз!
Соьйтип аталып белгили ногай шаири, язувшы, коьшируьвши Алибек Каплановтынъ янъы йыйынтыгы Махачкаладагы Дагестан китап издательствосында баспадан шыккан.
Кайсы мектебте де совет заманларыннан алып, китапханалар ис аьрекетин бардырадылар. Солар кайдай кишкей, бирерде яравсыз боьлмелер ишинде орынласканына да карамастан, окувшы балалар солардан оьзлерининъ биринши китаплерин алып, аьйлекерли эртегилердинъ, коьгилдим кенъ тенъизлердинъ, аспандагы юлдызлардынъ, койы ясыл орманлардынъ аьлемет дуныясы ман танысканлар.
Ногай районынынъ Терекли-Мектеб авылынынъ «Юлдыз» балалар бавындагы «Радуга» деп аталган уьйкен балалар куьбинде ДАССР курылганлы 100 йыллыгына багысланган байрам шарасы болып оьтти.
Муннан узак 1981-нши йыл Карагас авылында орта школады кутарып, Валентина Рудометкина баьри ногай кызларындай болып, окымага кетеди. Сонда оьзи яраткан яска эрге де шыгады. Бу куьнлерде В.Рудометкина оьз аьели мен Орел каласында яшайды. Яшавы ийги, балалары баьри де оьз бактыларын тавып, ата-анасын суьйиндирип, яшайдылар. В.Рудометкина 12 уныкларына эм йиенлерине куванып яшайды.
Йыл сайын 2-нши увыт куьнинде элимизде 1943-нши йылда Сталинградта, совет аьскерлерининъ немец-фашист аьскерлерин бузгышлап, енъген куьни белгиленеди. Соннан бери не шаклы заман оьтсе де, сав Экинши дуныя согысынынъ тарихинде бу урыс энъ де уьйкен эм согысты тамырыннан туьрленткен деп саналады, неге десе Эдил йылгадынъ бойында совет халкы Германиядынъ Савытлы куьшлерининъ куватын сындырган.
Янъы 2021-нши йылдынъ басланувы ман Дагестан Республикасынынъ Ногай районынынъ Орта-Тоьбе авылында, уьйкен кара булытка усас болган, каза болды. Бу каза акында эситкен аьр бир аьдемнинъ юреги сызламай, авырымай болмады. Капылыстан бир аьелден уьш бала ман олардынъ атасы яшавдан тайып кеттилер.
Ногай район орталык больницасынынъ бас врачы Фаризат Межитовадынъ белгилевине коьре, увыт айынынъ 1-нши куьнинде Ногай район орталык больницасында коронавирус маразыннан вакцинациялавдынъ биринши кезеги басланды.
