Оьз саламымды XXI оьмирдинъ 2020-ншы йылыннан XX оьмирдинъ 1941-нши йылына беремен. Коьз алдыма сол йылларды, тарих бетлериннен билгениме, тетейимнинъ хабарларыннан эситкениме коьре, аькелемен, уьйкен атайым Карасай Сатыров пан соьзимди бардыраман, колыма калем алып, ойларымды кагытка саламан.
Согыс балалары. Оларды айырым несил демеге болады, неге десе кавга олардынъ энъ де аьлемет шагын – балалыгын урлаган. Таза аспан астында узак язгы куьнлерде ойнаяктынъ орынына балалар уьйкенлер мен бирге ислегенлер, узын кыстынъ кешелеринде де уйкламай ярдамласканлар, энъ де авыры – саьбийлерге оьксизликтинъ де ашшылыгын татпага туьскен.
Оьлимсиз йигитлик _________________ Буьгуьнлерде совет халкынынъ Уллы Аталык согысында немец-фашист Германиясын Енъуьвине 75 йыл толып турганда, биз сол эстеликли йылларда дав кырларында йигитлерше согысканларды, тылда кайратлы ислегенлерди эскеремиз.
Тезден элимиз Уллы Аталык согысы кутылганлы, Уллы Енъуьв куьни келгенли 75 йыл толувын белгилейди. Сол согыста аьр бир совет аьелининъ аьдеми катнаскан десек, оьтирик тувыл. Сол Енъуьв куьн ювыклап келгенде, аьр бир ойлап болатаган аьдем, сол каарлы согыста катнаскан оьзининъ ювыгын, онынъ эткен йигитлигин эсине алып, юреги оьктемликке толады.
Уллы Енъуьвге 75 йыл толувына да карамастан, ол аьр бир юректе оьмирге яйнаган язлык кимик яс болып турады. Сога тагы бир шайыт – ол янъыларда Ногай район орталыгы Терекли-Мектебте ерли яшавшылардынъ ниети мен Уллы Аталык согысында Енъуьвдинъ 75 йыллыгынынъ сыйына ашылган Ветеранлар аллеясы.
Токтас Эрежеп улы Самединов Карагас орта мектебинде отыз бес йылдан артык физкультура дерислерин юритти. Оьнерли окытувшыдынъ акында йылы эскередилер окувшылары, ис йолдаслары, таныслары эм кардашлары. Кишкей заманнан алып Токтас Эрежепович ювырувга, куьресуьвге, топ тебуьв ойынга айлак авас болган. Мектеб эм студент йылларында да спорт бойынша бийик етимислерге етисип турган. 1964-нши йылда Махачкалада студентлер арасында гимнастика...
«Тувган ердинъ ери еннет, сувы сербет», – деп босына айтпаган атайлар. Аьр кимге оьзининъ тувган ери сагынышлы, аьзиз эм аявлы. Бала заманда ойнаган орамлар, ата-анадынъ уьйи, тувган авыл аьр кимнинъ янына якын. Оьз ерин суьйген аьдем, оьз халкынынъ абырайлы, зейинли аьдемлери мен оьктемсийди, олар уьстинликлерге етсе, суьйинеди эм олардынъ яшавы замансыз уьзилип, халкынынъ оьрленуьвине косаяк...
Аьр кайсы ата-ана да оьзининъ баласы ийги, акыллы, оьрметли аьдем болып оьскенин, сайлап алган аьрекетинде уьстинликлерге етискенин суьеди. Оьзек те, увылы яде кызы акында оьзлерининъ ойлаган ойлары, саклаган мыратлары яшавга шыгатаганынынъ белгилерин коьргенде, олар суьйинедилер, оьктемсийдилер. Соьйтип, Терекли-Мектеб авылынынъ яшавшылары Хайрулла Абдулвагап улы эм Саният Рашидхан кызы да оьзлерининъ улы коьримли аьдем болып оьсетаганын шайытлайтаган...
Ногай районынынъ оьрметли яшавшылары! Сизди 1-нши Май – Язлык эм ис байрамы ман кутлайман! Янъы заман Май байрамын янъы маьнелиги мен толтырган, ама ол аьр заманда да истинъ, оьз аьели, районы эм эли уьшин ислейтаган аьдемге сый этуьвдинъ байрамы болып калады. Бу байрам куьнинде ис ветеранларына, Ногай районынынъ оьрленуьвине оьлшемсиз уьйкен ис уьлисин коскан эм...
Уллы Енъуьв куьни. Кайдай ярык, коьзясларды суьрттирген, юреклерди коьтерген, атайларымыздынъ йигитлигин коьрим этип салдырган байрам болады. Бу байрамнынъ белгиленуьвине бизим аьр биримиз уьйкен аьзирлик коьремиз.
