«Айтадылар, биз оьлгеннен сонъ, бизим кевделеримиз ерге айланаяк, мен сога ынанмага аьзирмен, неге десе меним каным тоьгилип, алынган ерде мен юрегим мен дайымларга калаякпан». Акыйкатлыгы да бар. Бу сыдыралардынъ авторы ким экенин ушыны ман да билмеймен, окувшылар арасында сыдыраларды таныганлар табылмага да боладылар, ама мен бир шексиз де, соларды Уллы Аталык согыста болган инсан язгандыр...
Мен Уллы Енъуьвдинъ 77-нши йыллыгы алдында оьзимнинъ уьйкен атайым, согыс йылларынынъ авыр йолларын оьткен фронт катнасувшы Мустафа Карагулович Карагулов акында хабарламага суьемен.
1945-нши йылдынъ 1-нши май куьнинде Рейхстагка Енъуьв байрагы салынган. Сол узактагы согыс йыллардагы суьвретлерге, кызыл байракка коьзлеримди тигемен, эм Енъуьв уьшин янларын курман этип, каны тоьгилген куьнасиз аьдемлерди, давдан оьз увылларынынъ келуьвин куьтип турган аналардынъ коьзясларын, ата-аналарсыз калган мынълаган оьксиз балаларды, бактылары бузылган коьплеген инсанларды коьремен. Коьремен мен 18 ясында оьз эрки мен фронтка кетип,...
Мага Енъуьв байрагынынъ кайдай маьнелиги бары акында айта берип, мен, халкымыздынъ тарих бетлерине коьмилип, согыс йылларда болган каты урыслар акында хабарламага ниетленмей, меним юрегиме тийген, ян тоьримде ыз калдырган уьйкен атайымнынъ бактысы акында айтар эдим.
Меним уьшин Енъуьв байрагы – ол бизди фашистлерден коршалаган аьдемлер акында уллы эстелик. Уьйкен атайым оьзининъ увылы, меним атама айткан хабарын эсиме аламан. Ол колындагы энъ де ызгы кишкей кесек оьтпек пен боьлискен авыр куьнлери, немецлер калаларга эм авылларга бомбалар таслаганлары, аьдемлер концлагерьлерде корланганы акында айткан хабарларын эсиме аламан. Мен оьз элим, енъуьв уьшин оьз...
Согыс майданларында аз оьзгерислер болмаган. Биревлер белгили болып калган, баскалары сонда калган йигитлер мен кеткенлер. Уллы Енъуьв куьни келгенли бу йыл 77 йыл толады. Арамызда сол каарлы согыста катнаскан йигитлеримиздинъ биревси де йок. Тек олар акында йырланган йырлар, ятланган ятлавлар бизге олардынъ йигитлиги акында билдирип турадылар. Арада бир тек коьп болмаган аьдемлерге белгили болып калган...
Уллы Аталык согысы басланганда Совет Союзынынъ баьри миллетлери де элин душпаннан коршалавга турдылар. Элимизге коркыныш тувганда, бир затка да карамай, увыллары аналарын, эрлер суьйген хатынларын, аталары аьзиз саьбийлерин юртта калдырып, колларына савыт-садак алып, фронтка йолландылар. Кара булыт болып тувган ерге яв шапканда, биринши сырада коршалавга баска халклар ман бирге ногайлар да шыктылар. Караногай районыннан фронтка...
Мен Дагестан Республикасынынъ Тарумов районынынъ Ново-Дмитриевка авылында яшайман, ерли мектебте 8-нши класста окыйман. Мен тынышлы заманда тувганман эм яшайман. Аьлиги заманда ядыралардынъ атылувын, куьллелердинъ сызгырувын эситпеймиз, сол – уьйкен наьсип, неге десе кавга – оьлим, кайгы.
Уллы Аталык согысы йылларында аьр биревдинъ эткен йигитлиги бизим юреклерде дайым болмага керек: оьлимге коркынышсыз карап барган аьскершидинъ, куьндиз эм кеше демей, эгинлерде эм заводларда ислеген тыл куллыкшыларынынъ эм уьйкенлер мен бирдей болып ислеген балалардынъ. Бизим киели борышымыз сол авыр йыллардагы акыйкатлыкты сакламага эм несилден- несилге коьширмеге.
Уллы Енъуьвдинъ 77-нши йыллыгын байрамшылав сыйына районымыз бойынша автоювырув озгарылаяк. Ол туьнегуьн, 5-нши май куьнинде,автоювырув катнасувшыларынынъ эртенъги 8.30 саьатте Терекли-Мектебте район администрация меканынынъ касында йыйылувыннан басланды.
