«Мектеб шатраш лигасы» биринши кере Сырт-Кавказ Федераллык округында ашылды. Сондай проект Сырт-Кавказ Федераллык округындагы 58 калаларынынъ бирисинде тувыл, Дагестан Республикасынынъ Ногай районында ашылганы бизди бек суьйиндиреди. Мектеб шатраш лигасы – ол янъы ярыс, Ногай районынынъ мектеб командалары арасында ярыслардынъ биргелес тармагы болады. 2021-2022- нши окув йылларында кубоктынъ 6 кезеклери оьтееклер.
Оьткен юма, 8-нши октябрьде, Ногай район администрациясынынъ залында 6-ншы шакырувдынъ «Ногайский район» МР Депутатлар Йыйынынынъ кезексиз сессиясы болып озды.
Танъла, 15-нши октябрьден алып элимиз бойынша Савлайроссиялык халк санын язув ислери басланады.
Йыл сайын казан айында савлайдуныялык авыл хатын-кызлар куьни белгиленеди. Бу куьн авылда ер мен каьрлейтаган хатынлар байрамы деп саналады. Олардынъ ис этуьви мен аьел эм онынъ аьдетлери, эдап тамырлары, савлай авылдынъ яшавы туьзиледи. Оьз аьели, балалары уьшин яшайды эм ислейди, оьз бактысын коьплеген йыллар ер мен байланыстырып келеди Сабират Айнадин кызы Батырова (суьвретте). Асылы ман...
Дуьйсемби куьн, 11-нши октябрьде, быйыл яздагы Токиода болып оьткен Олимпиада чемпионы, россия боксеры Альберт Батыргазиев Савдуныялык боксер организациясынынъ версиясы (WBO) бойынша Европа чемпионы деген сыйлы атты казанды. Ол бу ярыста 57,15 килограммлык шекки категориясында катнаскан.
Йол-юрис йорыкларын балалай уьйретип баслав – ата-анадынъ борышы. Айтпага, соны куллык этип уьйретпеске де болады. Мектебке барганша биз балаларымызды балалар бавына аькетемиз, бос заманларымызда олар ман кыдырмага шалысамыз, кайда барсак та, йолды оьтпеге туьседи, сол заманда, бу ерде оьзимизди кайтип юритпеге эм кайдай йорыкларды тутпага керегимизди оьз мысалымыз бан коьрсетемиз.
1942-нши йылдынъ куьзине немец аьскерлери Кобаннынъ эм Сырт Кавказдынъ коьп ерлерин алганлар, айтпага, Ставрополь, Армавир, Майкоп, Краснодар, Элиста, Моздок калалары. Яв Караногай районына да кирген. Терекли-Мектеб авылына бомбалар тасланган. Районымыздынъ баска авылларында немецлер кесек заман турганлар. Сол кыйынлы йыллар ногай халк оьзининъ элине суьйимин, алаллыгын коьрсеткен. Мал явдынъ колына туьспесин деп, баска якларга айдалган, партизан...
Уьйкен несилдинъ балалыгы бал татыган болмага керек орынына кыйынлы эм авыр болган. Олай болса да, олар юрек юмсаклыгын, танълыгын, яшавды суьювди йоймаганлар. Быйыл сексен ясына толган ясуьйкенлер ашшы, согыс басланган 1941-нши йыл тувганлар. Ясуьйкенлердинъ яшавынынъ биринши йыллары эм балалыгы кайдай болганын биз билемиз.
Ногай районынынъ тарихинде аьлемет, айтылган, атлары белгили аьдемлер, ат казанган куллыкшылар бек коьп. Онынъ бай ярасыклыгы – савлай яшавын авыр, маьнели аьрекетине – яс несилди тербиялавга эм окытувга багыслаган аьлемет окытувшылар, педагогикалык исининъ ветеранлары да киредилер. Олар, бизим окытувшылар, ямагаттынъ анъ-акыл эм эдаплык негизин кеплейдилер.
Окытувшыдынъ куллыгы кайзаман да сыйлы эм маьнели. Аьр бир дерис – тынышсыз юрекли аьдемлердинъ яшавынынъ маьнели кесеги. Эм аьр бир окувшы – энъ де аьзиз эм ювык аьдем.
