Уьндирикте – янъы китап_____________ Язганлары ман халк юрегине ететаган белгили ногай шаир, язувшы Магомет Кожаевтинъ Махачкалада, «Наьсип эрте туратаган эди» деп аталып, янъы китаби баспадан шыккан. Китапке язувшыдынъ балалык шагы эм школада окыган йыллары акында, сол заманда яшаган аьдемлер, олардынъ келпетлери, хасиетлери, бактылары акында хабарланатаган «Наьсип эрте туратаган эди» деген повести ерлескен.
Астрахань областининъ Марфино авылында 1951-нши йылда ак шырайлы ярасык кыз тувады, ога Тахира деп ат тагадылар. «Бизим ырув – байгонде, тамгамыз – шумышь. Подольск каласындагы архивтен Сабит аданасым коьп материал йыйнаган атамыз Абдулхамит Уразов акында. Ол Красноярск районында Сеитовка авылында тувган. Атамыз мал йыйнаган эм Куянлы авылында биринши колхозды туьзген», – деп хабарлайды Тахира Абдулхамитовна.
Бизим авыл Терекли-Мектеб деген атын шынтылай да аклайды. Юз йылдынъ артында пристав Филипп Капельгородский мен шашылган тереклер буьгуьнлерде бизим паркта иссиликте салкынлыкты тутадылар. Бизде тек иссилик тувыл, куьшли еллер де боладылар, сол заман тереклер сынадылар, уьйкен бутаклар туьсип, парктынъ ишинде ятадылар, йолларды ябадылар, электротеллерде кабадылар, халкты ярыксыз, Интернетсиз калдырадылар. Сол заман бизге коьмекке электриклер келедилер....
26-ншы шилле – ДР Конституциясынынъ куьни __________ Оьткен ХХ оьмирдинъ 80-нши йылларынынъ ортасында Россия Федерациясында, сонынъ эсабында Дагестан Республикасында да, ямагатымыздынъ социал-экономикалык эм идеологиялык негизлерининъ тамырыннан туьрленуьви мен байланыслы уьйкен туьрленислер болдылар. Солар патшалык политикада гласностьти, рынок экономикалык катнасларын, байырлыктынъ туьрли кеплерин, идеологиялар плюрализмин, коьп партиялар тармагын, властьлердинъ боьлинуьвин, халк властининъ туьрли кеплерин оьрлентуьвди белгиледилер....
26-ншы шилле – ДР Конституциясынынъ куьни____________ Дагестан халкларынынъ тынышлыкта яшав сулыбы аьлимлер мен тергеледи, онынъ акында коьп айтылады, ол – республика интеллигенциясы эм баьри бизим ямагатымыздынъ коьзи алдында. Сол татымлык, бирлик неге негизленеди, бирликти саклав эм беркитуьвге не зат себеп болады? Бас деп, оьзининъ табиат-географиялык аьллери бойынша – Дагестан бирликте. Тавлар эм шоьл ерлери айырылып...
Район администрациясында____________ Ногай районынынъ администрациясында озгарылган кенъесте от туьсуьвге карсы талаплавларды тутув эм коронавируслы инфекция бойынша аьллери акында соравлар каралды. Кенъести Ногай район аькимбасы Мухтарбий Аджеков етекшиледи, йыйында авыл администрациялар басшылары, район организациялар етекшилери, ямагат организациялар председательлери катнастылар. Район аькимбасы иссилик пен тынышсызланганын билдирди эм авыл басшыларына сак болынъыз, от туьсуьвлердинъ алдын шалынъыз деп тилек...
Уллы Аталык согысында катнаскан аьдем буьгуьнлерде оьз алдына тарих, бизим миллетимиздинъ эрлигининъ шайыты эм оьз элине алаллыгын ыспатлайды. Согыс йылларда сондай йигитликти коьрсеткен ветеранларымызды биз мутпага керек тувылмыз, олар бизим келеектегимиз уьшин отты да, сувды да оьткенлер. Сол бизим киели борышларымыздынъ бириси. Биз аьр бир согыс катнасувшысы ман оьктемсиймиз эм олар акында эсти де оьмирлер...
Дагестан Республикасынынъ Аькимбасы Владимир Васильевтинъ «Мой Дагестан – моя комфортная городская среда» деген приоритетли оькимет проекти бойынша республикамыздынъ туьрли районында курылыс-ярастырув ислер юритиледи. Ногай районында да сол проект бойынша Терекли-Мектеб район орталыгында Ф.Капельгородский атындагы парк эм Орта-Тоьбе авылындагы парк ярастырылаяклар.
Дагестан Республикасынынъ орманлык фондынынъ ерлеринде от туьсуьв кавыфлыгынынъ йогары дережесин (IV-V) токтастырув ман, ДР Оькиметининъ Токтасы ман (09.07.2020й., 141-нши номерли) Дагестан Республика еринде 2020-ншы йылдынъ 9-ншы шилле куьниннен алып от туьсуьвге карсы айырым куьн беркитилген.
Билимли аьдемлердинъ бирисининъ айтканы да бар: «Ер юзинде янъылыклар болмайды, тек бар затты коьрип, табиаттынъ ярасыклыгын аянлап болатаган аьдемлер боладылар», – деп. Бу ерде бир аьлемет орыс айтувы да эсиме туьседи – «Аьр бир янъы зат – коьптен мутылган эски зат».
