(Басы 8-нши номерде) Бизим классты Бектемир Мурзаевич оьзи Каспий тенъиздинъ ягасында орынласкан балыгы ман атаклы Крайновка авылына аькетти. Сол заман биз биринши кере тенъизди коьрдик, тенъиз сувында шомылдык, балык ысладык. Бектемир Мурзаевич бир орыс анай ман соьйлесип, тенъиздинъ ягасында бизге конмага уьй тутты. Биз токтаган ерде тенъизге бир кишкей йылгашык та агып киреди эди. Тенъиздинъ...
Янъыларда Терекли-Мектеб уьлке танув музейинде Район хатын-кызлар советининъ баславы ман, Ортакластырылган китапхана куллыкшылары ман бирге, «Хатын-кызлардынъ аьлемет яшав тарихлери» деп аталып, коьп йыллар районымыздынъ етекшиси болган, район оьрленуьви уьшин коьп куллык эткен Балбийке Алимурза кызы Аджибаевадынъ ярык эстелигине багысланып йолыгыс озгарылды.
Россия Федерациясынынъ Ярыкландырув Министерствосы Дагестан Республикасынынъ билимлендируьв организацияларынынъ куллыкшыларын баргылар ман савгалады.
Ногайымыздынъ кайдай бай тарихи бар. Бир неше йыллар артта сол затка бизим тарихшилер болсын, аьлимлер болсын, биревге де ясыртын тувыл, уьйкен маьне бермейтаган эдилер. Ызгы онйыллыкларда бизим халкымыздынъ тарихине уьйкен маьне тек бизим аьлимлер тувыл, кардаш халклардынъ да тарих пен кызыксынатаган аьдемлери де бас тутпага суьетаган ерлер де аз болмайдылар, тек бу баска хабар… Янъыларда...
Анадынъ тавысы… Меним тувган еримнинъ тавысы. Юмсак, аявлы, биз соны биринши кере, муннан бек эрте бесигимиздинъ бас бетинде эситкенмиз. Бизди биринши кере атымыз бан атаган, бизге узакта калган бала шагымызда тувган якларымыз акында йырлаган, бизим юрегимизге бу уьйкен дуныяды киргисткен тавыс. Анам ман энъ биринши кере эки йылга аьскер сырасына кеткенде узак заманга айырылыспага туьсти....
Баьри зат та окытувшыга карсы, баьри зат та. Ол оьзининъ окувшыларына сав аьдем болмага керек деп айтады – телевизор, Интернет яманларды мактайды, ол тазалыктынъ эм намыстынъ акында айтады – телевизор, Интернет тазалыкка селеке этеди эм суьйгенлердинъ араларын, оларды айванга тенъ этип, ортага салып коьрсетеди, окытувшы Аталыктынъ тарихин яшавдынъ мектеби деп айтады – телевизор бизим тарихти...
Янъыларда Тукуй-Мектеб авылынынъ орта мектебинде орынласкан «Асабалык» деп аталган тарих краевед музейинде Уллы Енъуьвдинъ 75 йыллык мерекесине рас барып «Сол куьнлердинъ данъкы соьнмес» деп айлык озгарылды. Сол айлык ишинде авыл ерининъ Афганистан, Шешен ерлеринде болган урысларда катнаскан яшавшыларын шакырып, шара озгарылды.
Окытувшы кесписи кайсы заманларда да сыйлы кеспилердинъ бириси болады. Ол оьзи билим беруьвши, оьзи тербиялавшы болады десем, оьтирик тувыл. Сондай бек яваплы исти юритип келеди Калинин авыл мектебининъ етекшисининъ окув ягыннан орынбасары, эсап сабагыннан окытувшы Нарбике Ашим кызы Джумагельдиева.
Аьр бир аьдем яшав оьмири бойынша бир бакты ман савгаланады. Аьдем оьмирин аспандагы юлдыз бан да тенълестирмеге болады. Бар аьдемлер оьзлери юлдызлар ман тенълес, олар оьзлерининъ ярыгын тоьгеректегилерине савгалап, оьз нурларын сепкендей, яшавды ийгилендирип келедилер. Бизим уьйкен болмаган авылымызда сондай аьдемлердинъ бириси Аминат Солтанахмет кызы Аджекова болады.
