Язлыктынъ ярык куьнлери. Ногай районымыздынъ конак- суьер авылларынынъ бириси Орта-Тоьбе авыл мектеби, талаплы эм сулыплы етекшиси Сапиет Бекмурза кызы Межитова ман басында болып, Дагестан Республикасынынъ Тарумов, Кизляр районларыннан эм Южно-Сухокумск каласыннан окытувшыларды хош коьрип алды. Бу куьн уйгынланган ашык илми-методикалык муниципалитетлер ара семинардынъ бас темасы: «Аьлиги заманга келисли оьспирлердинъ эм балалардынъ язгы ял алув кеплери»....
Саният тармагынынъ кеплерининъ бириси – биюв узактагы ата-бабаларымыз яшаган бурынгы оьмирде тувган. Сол замандагы биювлерде аьдемнинъ ишки сезимлери коьринген, оларды ишинде сыйдыралмаган аьдем бирденнен бийип баслайтаган болган. Биюв тарихининъ тамыры бурынгы аьдемлердинъ яшавына аькетеди. Биювлерде аьдем кевдесининъ, аяк-кол муьшелерининъ козгалувы суьвретленген. Бурынгы аьдемлер биювлер мен оьз яшавынынъ маьнели оьзгерислерин белгилегенлер: саьбийдинъ дуныя ярыгына энъгенин, аьдемнинъ...
Аьр халктынъ тарихинде бар аьдемлер оьз халкынынъ оьктемлигин эм данъкын арттыратаган. Ногайлар арасында сондай белгили аьдемлердинъ бириси – кеспили суьвретши Сраждин Самединович Батыров. Сраждин Батыров – ногай адабиатында аьлемет орын тутатаган оьнерли аьдем. Ондайлар акында «мынъ йылда бир кере тувады» деп айтадылар. Ол яркын оьзгерислер мен толган оьз оьмирин халкына пайдалыгын тийгизуьв мен яшады. Ол...
Ногай район орталыгы Терекли-Мектеб авылынынъ Халк оьнер орталыгынынъ меканында Патшалык ногай драма театрынынъ кезекли янъы сахна куллыгы – З.Хиясовтынъ пьесасы бойынша салынган «Ах, хатынлар, хатынлар…» деп аталган музыка-поэзиялык спектакли коьрсетилди. ДР халк артисти, ДР патшалык баргысынынъ лауреаты, театр етекшиси Байсолтан Джумакаевтинъ басшылыгы ман сонынъ актерлары бу йол янъы уьстинликке етисти демеге болады эм сога йыйылган...
Муннан коьп йыллар артта, Анвар аьли де тогыз ясына толып-толмай, атасы Шора Абдулмежит увылы оны Терекли-Мектебтеги музыкалык мектебининъ баян классына аькеледи. «Ийги этип окысанъ, мен сага велосипед аларман», – дейди атасы увылын музыка дуныясы ман кызыксындырмага суьйип. Соны ман А.Джанибеков атындагы орта мектебинде шалысып окыйтаган Анвар Аджибаев мунда да илгери ымтылып билим алып баслайды. Соьйтип...
Россия аьскершилери кайзаманда да йигитлик пен баскаланганлар. Бизим ата-бабалар тувган еримизди сакламага биринши болып турганлар. Биз де олардынъ сондай баьтирлигин мутпага керек тувылмыз. Уллы Аталык согысы заманда енъуьвди аькелгенлердинъ, афган согысында Аталыктынъ япсарларын коршалаганлардынъ, кыйынлы ерлерде бизим бойсынмаслыгымыз уьшин куьрескенлердинъ алдында биз басымызды иемиз. Меним атам Ислам Нургишиев Узбекистан еринде Каттакурган каласында ракеталы аьскерлер боьлигинде...
Аьскердеги служба яс аьдемлердинъ сыйлы борышы болады. Ога кеделер бала заманыннан аьзирленеди: спорт пан каьр шегедилер, китаплер окыйдылар. Яслар алдынгы йыллар службасын ийги бардырган ердеслерине тийисли болмага шалысадылар. Аьлиги элимиз уьшин тыныш болмаган заманда аьскерде куллык этуьвдинъ алдынгы данъкы кайтады. Элимизге коршалавшылары керекли, бу сыйлы ис – Аталыкты коршалавга аьскерде уьйретеди. Оьзек те, элге суьйим...
«Бизим халкымыз оьз армиясы эм флоты ман, коршалавшыларынынъ кеспи усталыгы эм эрклиги мен оьктемсийди. Баьри заманларда да олар Элимиздинъ кавыфсызлыгы эм суверенитети уьшин турганлар, баска халкларга эркинлик аькелгенлер. Бу куьнлерде де согыс специальли операциясынынъ барысында бизим йигитлер Донбасстынъ аьскерлери мен бирге сыйы ман оьзининъ борышын толтырадылар. Эли, Донецк эм Луганск халк республикаларындагы тынышлы яшав уьшин...
Биз Аталыкты коршалавшылар ман аьр заманда да оьктемсиймиз, туьрли йылларда элге яв келсе, олар бирдей болып турганлар. Буьгуьнлерде де Украина еринде согыс специальли операцияда катнасып турган ясларымыз бан оьктемсимей болмаймыз. Бирев мобилизация бойынша кеткен, баскасы – оьз эрки мен йол алган, уьшиншиси контракт бойынша Аталыкка куллык этеди. Олардынъ кайбириси – баьтир, неге десе ясларымыз бизим...
Бурын атайларымыз айткан соьзлерине бу куьнлерде де уьйкен, тоьр беттен орын бермеге болады, неге десе сол соьзлердинъ акыйкатлыгын аьли де коьремиз. Дурыс тувыл ма, аьши, тувган ердинъ ери еннет сувы сербет, сол ер сени оьзи ашатар эм иширтер деген соьзлери. Ногай шоьлде тувып-оьскен аьдемди, кайсы ерде болса да, ювсаннынъ кокыган ийиси, ясуьйкеннинъ агарган шашлары ман...
