Ногай районынынъ Яшавшыларды социаллык канагатлав комплексли орталыгында эсли ясындагы эм сакатлыгы бар гражданларды социаллык канагатлав 4 боьлик эм
балаларды эм балалы аьеллерди уьйшиликте социаллык канагатлав бир боьлик аьрекет этедилер. Орталыкта 99 аьдем куллык этедилер, солардынъ 67-си – социаллык куллыкшылар.
Баьриси Орталык пан 2025-нши йылда 1479 гражданлар канагатланган – 158845 буйымлар толтырылган, сонынъ ишинде: — эсли ясындагы эм сакатлыгы бар гражданларды уьйшиликте социаллык канагатлав боьликлери мен – 900 гражданлар – 145387 буйымлар; — балаларды эм балалы аьеллерди уьйшиликте социаллык канагатлав боьлиги мен –
990 гражданлар – 145387 буйымлар. Патшалык борыш 100% толтырылган.
Бир социаллык куллыкшы орташа онавга ювык (9,9) аьдемлерди канагатлайды. Орталыктынъ гражданларды уьйшиликте канагатлав боьликлеринде, «Социаллык куллыкшылар бригадасы» деп аталып, канагатлавдынъ баска косымша кеби киритилген. Бу куллыкшылар бригадасы ялгызлыкта калган эм ялгыз яшайтаган гражданлардынъ буйымларын биргелесип толтырадылар, айтпага, турак уьйди йыйыстырув, сув еткеруьв, каралдыды тазалав, турак меканларга киши ремонт этуьв, бав-бакша ислер эм сондай
баска куллыкларды этип битиредилер.
Бу технологияды яшавга шыгарув социаллык куллыкшыларына борышларын аз заман ишинде эм артык куьш салмай толтырувга эп туьзеди. Бу янъы инновационлык технология бойынша бир йыл ишинде 147 аьдем канагатланып, олардынъ 147 буйымлары битирилген. Куьндегилик яшавда эм аьдеттегиден тыскары себеплер мен байланыста тувган аьллерде эсли аьдемлердинъ кавыфсызлыгынынъ дережесин арттырув мыратта туьзилген «Эсли аьдемлер уьшин кавыфсызлык мектеби» деп туьзилген инновационлык технология бойынша йыл узагында 229 аьдем канагатланган, 229 буйымлар битирилген. Орталык куллыкшылары эм социаллык буйымлар ман канагатлавшылар финанс яктан билимлигин арттырув бойынша 27 онлайн-шараларда катнастылар. Баьриси 366 гражданлар ортакшылык эттилер.
Эсли гражданларды эм сакатлыгы барларды уьйшиликте социаллык канагатлав боьликлеринде социаллык буйымлар ман пайдаланувшылар мерекели яде баска шатлык куьнлери мен байланыста алгысланадылар, тийисли боьликлер заведующийлери эм специалистлер мен оларга уьйшиликте эстеликли савкатлар тапшырылып.
Эсли гражданларга эм сакатлыгы барларга социаллык буйымлар ман оперативли эм комплексли пайдаланув мыратта, «Мобильная бригада» туьзилген. Соны ман, эсап беруьв
болжал ишинде бу бригада ерине барып, 4 экстренли эм 14 планлык борышларды толтырган. Баьриси 283 гражданлар канагатланып, 283 буйымлар битирилген. «Мобильная бригада» службасы ман план бойынша барылмага керек ерлерге социаллык канагатлавда эм буйымлар ман пайдаланувда керексинген гражданларды аянлав эм социаллык
куллыкшылары ман толтырылатаган буйымлардынъ сапатлыгын тергев мыратта Орталыктынъ специалистлери де барадылар.
«Демография» миллет проектин эм «Ясуьйкенлер несили» региональлик проектин яшавга шыгарув ман келисте 65 ясларыннан оьткен кайбир гражданлар медициналык организацияларына еткерилген, сонынъ ишинде – айырым социаллык-маьнели инфекционлык тувыл авырувларды аянлавга косымша скрининглер озгарув уьшин. Баьриси
Орталык пан соьйтип еткерилмеге тийисли 65 ясларыннан оьткен 549 гражданлардынъ 345-си канагатланган, уьйлерге 26 кере барылган.
Орталыкта районнынъ билимлендируьв учреждениелерининъ волонтерлары – уьйкен класслар окувшылары ман биргелесте волонтерлык аьрекет бардырылады. Эсап беруьв
болжал ишинде озгарылган маьнели шаралар – Балаларды коршалав Халклар ара куьни,
Эсли аьдемлер куьни, Сакатлар куьни. Районнынъ баьри яшавшылар пунктларында 2025-нши йылда Балаларды коршалав Халклар ара куьнине багысланып озгарылган
шараларда 100-ден артык балалар ортакшылык эттилер. Орталык специалистлери мен оьткерилген шаралар: асфальт уьстинде суьвретлер ясав конкурсы, велогонкалар, завыклы стартлар.
Аьдеттегиндей, Орталык куллыкшылары «Балады мектебке аьзирле» саваплык акциясында да ортакшылык этеди. Сол акция бойынша 2025-нши йылда 25 окувшыларга 30000
маьнет эсабында коьмек этилинген. Солардынъ арасында 10-вы – СВО катнасувшыларынынъ балалары. Биринши класс окувшыларына керекли окув-язув алатлар тапшырылды.
Эслилер куьнин белгилев мен байланыста районнынъ баьри авылларында эсли гражданларга сый-оьрмет этилинди.
Яшавшыларды социаллык колтыклав Фонды аркасы ман эсли ясындагы 150 гражданларга ятар орынга керекли ястык-тоьсек тыслар эм азык-туьликлер берилген.
3-нши декабрьде, «Ер юзининъ малиеклери» проекти яшавга шыгарылып, сакатлыгы бар балалар уьшин байрам уйгынланып озгарылды. Балалар уьйкен кызыксынув ман Ногай драмтеатрынынъ программасын карадылар эм «Юлдызлар» ансамбль катнасувшыларынынъ биюв оьнерин коьрдилер. Байрам, сыпыра туьзилип, «Абдулла» банкет залында озгарылды. Шарада савлыгында кемшиликлери бар 100-ден артык балалар эм олардынъ ата-аналары катнастылар. Саваплык уьйле ас ашав шарасын озгарувга эм таьтли савкатлар алувга 176235 маьнет акша шыктажланган. (Баьриси – 339.6 мынъ маьнет акша йыйналган, Фонд пан сакат балалардынъ эмленуьвине 163.4 мынъ маьнет
акша шыгарылган).
Согыс спецоперация катнасувшыларынынъ аьеллери Орталык специалистлерининъ тергеви астында айырым турадылар. Ян берген СВО катнасувшылар аьеллерине яваплылы куллыкшылар беркитилген. Мундай аьеллер уьшин патшалык пан токтастырылган ыхтыярлар эм льготалар бойынша олардынъ ювыклары ман анълатув куллыгы юритиледи. Ян берген СВО катнасувшылар аьеллерине «Баьримиз бирге» Дагестан региональлик социальлик фонды ягыннан бир кереберилетаган материальлик ярдамы ман пайдаланув уьшин тийисли документлерди йыювда себеплик этилинген. Социаллык коршаланувды арттырув бойынша юритилетаган ислер ишинде СВО катнасувшыларынынъ 183
аьеллерине социаллык паспортлар кепленген эм туьзилген. Орталык куллыкшылары аьел касында туьзилген аьллерге дайым да эс каратадылар, олардынъ керексинуьвлерине эм тилеклерине тезлик пен маьне берип.
Социаллык канагатлавда СВО катнасувшыларынынъ 61 аьеллери турады. 5 аьеллерине волонтерлар беркитилген. Орталык куллыкшылары «Аьскершиге посылка» деген акциясында, неше кере де катнасып, белсенли кепте ортакшылык этедилер.
Хамидулла Саитов,
Ногай районында КЦСОН етекшиси.
