Дагестан Республикасы эм меним аз санлы ногай халкым тагы да оьзининъ йигерли увылларынынъ бирисининъ етимисине суьйинди эм юреклер оьктемликке толдылар.
Ногай шоьлимиздинъ уьйкен болмаган авылларынынъ бириси – Карасу, сол авыл яшавшысы Мурат Александр увылы Суюнов согыс спецоперациясынынъ катнасувшысы болып, йогары патшалык белгиси – Суворов атындагы медалине тийисли болды.
Бу коькирек белги – айырым маьнели савга, сога Аталыкты коршалавда йигерлик эм эрклик коьрсеткен аьдемлер тийисли боладылар. Савгалав акында буйырык артында – аьдем бактысы, авыл еринде тувып-оьскен инсаннынъ, элине яв шапканда, уьйинде олтырып турып болмаганы – онынъ тербиясы.
Мурат Суюнов Ногай районымыздынъ йыныслы кой оьстируьвши данъклы Червленные Буруны авылында тувып-оьскен. Бу куьнлерде яшав оьмирин аьели мен Карасу авылында бардырады. Шоьлде онынъ яшавы, мунда ога бала шагыннан алып, намыс, борыш, ясуьйкенди сыйлав деген ийги касиетлер коьндирилип келген.
2023-нши йылдынъ казан айынынъ баслапкы куьнлеринде ол элди коршалавга шыкпага бар ниети акында ювыкларына билдиргенде, бир инсан да ога карсы да шыкпаган эм онынъ сол алган карарына сейири де калмады.
Ол дайым да: «Элди эр киси коршаламаса, ким коршаламага керек, деген соьзди айтатаган эди», – дейди онынъ хатыны Нурбике. Мен йогарыда белгилеп озганлай, бу куьнлерде Суюновлардынъ уьйкен татым аьели Карасу авылыныда яшайды. Аьелде бес аьвлет оьседи: увыллары Ахмад, Ислам, Кадырбай, ярасык кызлары Медина ман Аниса. Аьел басы согыс спецоперациясында эр борышын толтыратаган шакта, аьелдинъ тандырын саклап турады онынъ хатыны. Нурбике, оьз атына коьре, балаларына нурын себип, ян косагына савлык тилеп, алдыда ярык келеекке сенип, яшав бардырады.
Бу куьнлерде биринши мотострелковый боьлигининъ тамада мергини Мурат Суюнов согыс спецоперациясынынъ энъ де кавыфлы от йолларын оьткен. Аьскершиге эм онынъ йолдасларына 2025-нши йылдынъ яй куьнлеринде айлак авыр эди. Йигитлер алдында Новониколаевка авыл еринде коршалавды ыслав борышы салынган эди. Сол куьнлерди аьскерши яханнем мен тенълестиреди. Яв, санына коьре, булардынъ аьскер куьбиннен бир неше кереге артык болган, оьзлери савытларын да, аьдемлерин де аямай согысып турган. Сав куьн йорыгында, бир такыйкага да тынмай, бизим ердесимизди эм онынъ йолдаслары болган позицияларды ерден де, коьктен де согып турдылар…
Айырым кавыфлы болган ер – Мурат Александр увылы болган аьскер куьби бир кишкей заман ишинде явдынъ курсавында да калган эди – йогары етекшилев мен байланыс та осал аьлде иследи, атылув алатлар да йокка эсап… Сол заман бизим ердесимиздинъ энъ де йигерли эм йигит касиетлери йогары алдылар. Туьзилген аьллердинъ авырлыгына карамастан, Мурат оьз савыты ман явды сокты эм бу урысты онълавды да колына алды. Ол БПЛА билдируьвлерди кулланып, бир янъылыссыз явдынъ техникасы эм алатлары бар ерлерди коьрсетти. Онынъ сол йигерлиги эм кеспи усталыгы етекшилер мен белгиленмей калмады. Курск областининъ япсарларында оьткен контртеррористлик операциясынынъ озувында алдына салынган борышларды коркынышсыз толтырганы уьшин эм Халк бирлик куьнининъ белгиленуьви мен байланыслы болып, Мурат Россия Федерациясынынъ Коршалав министерствосынынъ Сый грамотасы ман савгаланды. Онынъ СВО еринде йигерлиги эм Аталыгын коршалавда белсен катнасувы Суворов атындагы медали мен де белгиленген. Бу куьнлерде бизим ердеслеримиз оьзлерининъ эр борышларын намыслы толтырадылар. «Сол – бизим киели борышымыз», – деп айткан соьзлерди эр кисилерден бир неше кере эситкенмиз.
Мурат Суюновты уьйинде увыллары ман кызлары, аьлейи уллы енъуьв мен саклайдылар. Куьн сайын аьзиз балалар атасынынъ, согыс майдандагы йолын карта ман карап, явды енъип алган ерлерин белгилеп турадылар. Олардынъ энъ де уьйкен мырады – сыйлы баьтир атады кушакка алув.
– Ол бизим ян авырувымызды, оны сагынышлы саклавымызды юреги мен сезеди, биз де билемиз Россияга сол енъуьвдинъ келеегин, – дейди Нурбике.
Мурат Суюнов – мынълаган каьмбил баьтирлердинъ бириси, олар оьз яшавларын аямай, Россиядынъ янъы тарихин язадылар. Сол эрликтинъ, намыстынъ, тувган Аталыкка суьйимнинъ тарихи болады. Суьйим болса, яйрап яткан Ногай шоьллигиннен алып басланады…
Галима Курганова.
Суьвретте: Мурат Суюнов дав майданда.
