Ийги аьдетке кирди йыл сайын сыйлы Рамазан айында Москвадагы мусылманлар ман «Рамадан шатыры» маданият-кешлиги озгарылувы. Бу йыл элимиздинъ бас каласындагы мусылманлардынъ проекти бойынша «Рамадан шатырында ногай кешлиги» 15-нши мартта «Казыят» саваплык фондынынъ эм «Ногайская община» регионаллык ямагат организациясынынъ уйгынлавы ман Москва Оькиметининъ эм Элимиздинъ бас каласынынъ анъбайлык мусылманлар управлениесининъ коьтергишлеви мен оьтти. Россия халклар Бирлигининъ йылына багысланып оьткен шарага элимиздинъ туьрли регионларыннан коьп конаклар йыйылдылар. Бизим Ногай районыннан сол байрамга Терекли-Мектеб авыл аькимбасы Марат Кулунчаков эм
Куьнбатар авыл аькимбасы Замид Яриков шакырылдылар.
Бу йыл «Кешликтинъ баьтири» деп ногай халкынынъ анъ-акыл яктан кайтадан оьрленуьвине уьйкен уьлис коскан белгили ногай дин аьрекетшиси, окытувшы, насихатшы, Уллы Аталык согысынынъ ветераны, имам Янмурза Аллаяр увылы Кожаев белгиленген эди. Янмурза Кожаев 1914-нши йылдынъ 10-ншы сентябринде Ачикулак авылында тувган. Онынъ ата-анасы ялгыз увылына уьш яс толганда, Ногай районына коьшкенлер. Соьйтип, Янмурза
Кожаевтинъ балалыгы, яслыгы эм савлай яшавы Ногай шоьлде оьткен. Ети классты окып кутарып, ол Хасавюрт каласындагы педучилищеде окыйды, ис аьрекетин сол заманларда Ногай районынынъ уьйкен деген авылларынынъ бириси –Уй-Салганда окытувшы болып баслайды.
1939-ншы йыл оны Аьскерге шакырадылар. Ол совет-финский согысында катнаскан. Янмурза Кожаев Финляндия ман согыстан сонъ, уьйине кайтпайды. Уллы Аталык согысы басланады эм ол тагы да Элин коршалавга турады. Янмурза Аллаяр увылы Латвияды, Литвады, Белоруссияды, Польшады немец-фашист баскыншыларыннан босатувда катнаскан, каты урысларда коьрсеткен йигитликлери уьшин медальлер мен савгаланган. Давдан сонъ тувган еринде
авылхозяйство тармагын тургызув эм армаган оьрлендируьв аьрекети мен каьрлеп, уьйкен куллык эткен.
Ол «Путь Ленина» совхозында коьп йыллар узагында ислеген. Оьткен оьмирининъ 90-ншы йылларында Ногай районында ислам динин кайтарув бойынша
уьйкен ярыкландырув куллыкты баслаган эм юриткен. Авылавылга барып, биринши межигитлер эм медреселер аштырган. Мысалы, Терекли-Мектеб авылында оьзи медресе аштырып, араб тилинде окытып уьйреткен. Ногай районындагы межигит Янмурза Кожаевтинъ атын юргизеди, Терекли-Мектеб авылындагы бир орамга имамнынъ аты берилген. Янмурза Кожаев 1999- ншы йылдынъ 26-ншы июлинде дуныядан кешкен.
Москва каласында озган кешликте йыйылганларга каратылган хошлав соьзин Янмурза Кожаевтинъ йиени, белгили исламовед, тарих илмилер кандидаты, Россия МИД МГИМО алдышы илми аьрекетшиси Ахмет Ярлыкапов айтты. Сонъ «Казыят» саваплык фондынынъ председатели Рашидхаджи Акказиев, Ногай ямагатлыгынынъ ваькили Мурад Заргишиев, Ставрополь крайынынъ ногайларынынъ РНКА председатели Артур Ибрагимов шыгып соьйледилер. Белгили шейх Дени Арсановтынъ немереси Шешен Республикасынынъ яшавшысы Ибрагим Арсанов кешликтинъ сыйлы конагы болды. Кешликтинъ программасы бек кызыклы эди. Оны Руслан Янполов юритти. Шарадынъ барысында конаклар балалар театраллык куьбининъ катнасувшылары ман
бирге келеекке элгезерлик эттилер. Солай болып, «Казыят» саваплык фондынынъ 2025-нши йыл ишинде эткен куллыгы акында видеоматерил коьрсетилди, Эдиге Куруптурсунов назым йырлады, Китайдан келген конак ногай музыкант Базарбай «Эдиге» баьтир эпосынынъ уьзигин окыды. Рамазан шатырында озгарылган кешликтинъ аьлеметлиги, ийгилиги оьзининъ есирине аьр биревди алды. Мундагы йылы эм татымлык аьл конаклардынъ юрегин коьпке дейим йылытып, эсинде сакланаягына шек йок. Байрамнынъ бек ийги аьлде озганы акында онынъ катнасувшысы ТереклиМектеб авыл аькимбасы Марат
Кулунчаков боьлисти.
Мен, Янмурза Кожаевтинъ унык кызы, тавесилмес разылыгымды билдиремен «Казыят» саваплык фондына, атайымнынъ йолы ман барган аьр биревге, онынъ окувшыларына ясуьйкеннинъ, онынъ эткен исининъ акында эстеликти саклайтаганлары уьшин.
Нурият Кожаева.
Суьвретте: кешликтен коьринис.