Дагестан Аькимбасынынъ куллыгын кесек заманга юритуьвши Федор Щукин Россия Президенти Владимир Путиннинъ етекшилиги мен оьткерилген элимиздинъ халкларынынъ тиллерин коьтергишлев соравларын ойласувда катнаскан.
Шарада орыс тилин эм Россия халкларынынъ тиллерин армаган да колтыклав бойынша маслагатлар, издательство эм ярыкландырув ямагат проектлери ойласылдылар.
Патшалыктынъ басшысы баьрисин де Филолог куьни мен кутлаган эм Россия Федерациясынынъ патшалык тил политикасынынъ негизлери аьзирленгени уьшин разылыгын билдирген.
Бу айтылган документ орыс тилин, солай ок Россияда яшайтаган халклар тиллерин саклав, оьрлентуьв эм колтыклав тармагында бас борышларды эм йолларды белгилеген биринши стратегиялык документ болады.
Соны яшавга шыгарувдынъ Шаралар планы да беркитилген. «Оькиметке соны карыжлавды эм, элбетте, толтырувды канагатлавды тилек этемен», – деген Президент толтырувшы власть органларына.
Владимир Путиннинъ соьзлери мен, быйыл ишинде баспага «Россия халкларынынъ адабиат асарларынынъ китапханасы» деген китап сериясын аьзир этуьв соравы маьнели орынды тутады. «Сонда бизим миллет адабиатларынынъ ийги шыгармаларынынъ орыс тилине коьширилген текстлери киргистилеек эм ол зат соларды окувшылардынъ коьлемине айлак та ювык этеек», – деп билдирген Президент.
Владимир Путин айырым кепте Дагестан маданиятын белгилеген эм соны Россия ортакмиллет маданиятынынъ бек маьнели эм яркын кесеги деп атаган. Элимиздинъ етекшиси солай ок Дагестан халкларынынъ тиллеринде китаплер шыгувы тоьменлегенине эс эткен эм бу маьселеди шешпеге тапшырган. «Дагестан халкларынынъ тиллеринде шыгарылатаган китаплер санына эс этпеге керегеди, – деген ол регион аькимбасынынъ куллыгын кесек заманга юритуьвшиге. – Бизде, оькинишке, оьткен онйыллыклар ишинде бу ягыннан биз эндиги совет заманы деп атайтаган вакыт пан тенълестиргенде, айырым тоьмен туьсуьв барлыгы коьринеди».
«Бизим республикады патшалык етекшиси бир неше кере атады, сол зат онынъ регионымызга айырым кепте эс этуьвин коьрсетеди. Владимир Владимирович Дагестан халкларынынъ тиллеринде китаплер шыгарув исти колтыкламага тапшырув этти. Элимиздинъ етекшилери бу ягыннан бизге коьмек этпеге аьзир экенин билдирдилер. Ол тувган тиллерди саклав уьшин этилинип турган маьнели абыт болады.
Президент 8 сентябрьде, бизим айтылган шаиримиз Расул Гамзатов тувган куьнинде, элимиз Россия Федерациясынынъ халкларынынъ тиллерининъ куьнин биринши кере белгилеегин билдирди.
Дагестанлылар уьшин ол уьйкен сый эм яваплылык. Расул Гамзатов уьшин тил тек аьллесуьв алаты болып калмай, халктынъ яны, онынъ маданиятынынъ эм тарих
асабалыгынынъ негизи болып саналган.
«Эгер танъла меним тувган тилим йойылса, мен ол заман буьгуьн оьлмеге аьзирмен!» деген онынъ соьзлери тувган тиллерди саклав эм оьрлентуьв уьшин куьресуьвдинъ аян белгиси болды», – деп билдирген Дагестан Аькимбасынынъ куллыгын кесек заманга юритуьвши. Йыйында йогары окув ошаклары уьшин «Орыс тили патшалык тили эсабында» деген окув модулин аьзир этуьв, орыс тилин эм адабиатын окытувдынъ сапатын коьтеруьв, баслангыш мектеб педагогларын аьзирлевди ийгилендируьв эм сондай баска бир неше маьнели кенъеслер айтылды.
Бу баьри соравлар да, Федор Щукиннинъ сенуьви мен, коьп оьмирлер бойында тынышлыкта эм макулласувлыкта онлаган халклар яшайтаган Дагестан уьшин айлак та бек маьнели. «Владимир Владимировичке бизим республикамызга эс бергени, бизим бай маданиятымызга эм аьдетлеримизге сый эткени уьшин разылык билдиремен», – деп белгилеген регион етекшиси.