Элли йыл бирге аьел курып, бири-бирин эситип, тынълап, дайым бири-бирининъ касында турып яшав – ол уьйкен наьсип эм уллы ис. Аьелди туьзбеге тыныш, ама оны аявлап саклав – ол енъил ислерден тувыл, деп айтылады халк ишинде. Ногай шоьлининъ тоьсинде яйрап яткан авылларында кол ысласып бирге тегенекли йолларын оьткен, элине оьз ислери мен пайдалы болып, сый-абырай казанып, татымлыкта эм тил-бирликте яшап келетаган аьеллердинъ саны аз тувыл. Олар оьсип келеятырган яс несиллерге коьримли уьлги болып, татым эм берк аьеллерин туьзбеге канатландырып келееклерине соьз йок.
Соьйтип элли йыл суьйимде эм тилбирликте, узак яшав йолын оьтип келетаган наьсипли ян косаклар Ахмед Османович эм Зарифа Исхаковна яшав бактыларын алыс 1975-нши йылдынъ сары тамбыз айынынъ 9-ншы куьнинде байлаганлар. ЗАГС-ка да 1976-ншы йылдынъ увыт айынынъ 9-ншы куьнинде барып кол басканлары да, тап буьгуьнгидей эсинде. Сол алыс йылдан янга аьр куьни баалы болган элли йыллар, тап сувдай агып, оьтип барады. Аьел басы Ахмед Османович 1950-нши йылдынъ канътар айынынъ 6-ншы куьнинде тувган. Мектебти тамамлаган сонъ, Орджоникидзе (аьлиги Владикавказ) каласында Горский авылхозяйстволык институтынынъ электрофикация факультетин окып тамамлаган. Ис аьрекетин Ногай районынынъ Куьнбатар авылында инженерэлектрик ис аьрекетинде баслайды. Коьп заман кетпей, 1980-нши йыл аьел басын Терекли-Мектеб авылына подстанцияда куллык этпеге шакырадылар. Ахмед Османович коьп йыллар электрик, оннан сонъ, дежурный ис аьрекетинде, заман оьтип, подстанцияды етекшилеп, сулыбын байытып келди.
Оннан сонъ кеспи иеси электро-тармагында контролер болып та аьрекетледи. Зарифа Исхаковна Терекли-Мектеб авылында согыс эм ис ветераны Исхак эм Фатима Нукаевлердинъ коьпбаллы аьелинде тувыпоьскен. Пединститутты тамамлап, окытувшы кесписин байырлаган сонъ, оны Куьнбатар авыл орта мектебине француз тилин окытпага йибередилер. Коьп кетпей, яс аьел конъысы авылыннан Терекли-Мектеб авылына коьшип, онда кешки мезгил окув мектебине немец тилиннен окытувшы болып аьрекет этип баслайды. Сол мектебте окытувшы, завуч, оннан сонъ, мектеб етекшиси болып 1983-нши йылдан 1987-нши йылга дейим аьрекет эткен. 1987-нши йылдан алып район билимлендируьв боьлигинде мектеблер инспекторы, район окытувшылар профсоюзынынъ председатели болып аьрекетлеген. 1991-нши йылдан алып кыскаяклы оьзининъ бактысын Терекли-Мектеб авыл администрациясында баслап специалист, администрация аькимбасынынъ орынбасары, администрациядынъ ислери уьстинде каьрлевши ис аьрекетинде сынады. Соьйтип, ол яшавынынъ 19 йылга ювыгын Терекли-Мектеб авыл администрациядынъ яшавына багыслады. Зарифа Исхак кызы коьп йыллар орам комитетлерининъ, авыл ясуьйкенлер советининъ, согыс эм ис ветеранлар, хатын-кызлар советлерининъ эм ясы етпегенлердинъ ислери бойынша инспекциядынъ куллыклары уьстинде тергевди етимисли толтырып келди. Ис аьрекети бойынша авыл мектеблери, балалар бавлары ман да дайым байланысын уьзбеди. Ясуьйкеннинъ эскеруьви мен, ТереклиМектебтинъ тоьгереги аьр саьли куьн кокыстан тазаланып, Ф.Капельгородский атындагы паркынынъ иши эм онынъ янын кокыстан йыйыстырмага туьрли учреждениелерге эм организацияларга тапшырылатаган эди.
Терекли-Мектеб авыл орамларынынъ, организацияларынынъ энъ ийги коьримли азбары эсабында коьп кере базласларын да озгарганлар. Зарифа Исхаковна участковыйлар ман юрип коьримли азбарын белгилеп келгенлер. Сол йылларда кыскаяклыдынъ авыл аькимбасынынъ орынбасарынынъ ис аьрекетинде каныгыслы ислеви оьз тамамларын да берди. Кыскаяклыдынъ уйгынлавы аркалы, орам комитетлерининъ, авыл ясуьйкенлерининъ эм администрация аькимбасынынъ катнасувы ман коьплеген сходлары уйгынланатаган эдилер. Аьр бир организацияда, учреждениеде Хатын-кызлар советлери сайланып, ислер оьрге бардылар. Зарифа Исхак кызынынъ айтувы ман, авылда кайсы байрамды, оьзгеристи уйгынлавда да, айтпага, К. Рахмедова, М. Емагельдиева, С. Темиржанова, С.Шураева, Т. Демочкина, А. Арсланова, А. Халилова, М. Саллыбаева, Т. Аджимурзаева, М. Шамбилова, С. Курпаева, Ф. Оразбаева, Р. Ваисова, О. Дандиева, Ф.Дикинова С.Маликова эм сондай коьплеген баскалар белсенлик коьрсеттилер. Хатын-кызлар советининъ, мектеблердинъ, авыл яшавшылардынъ демевлиги мен коьплеген кызыклы байрамлары, туьрли спорт шаралары белсенли озгарылып бардылар. Сол оьзгерислердинъ коьбисинде Зарифа Исхак кызынынъ уйгынлав уьлиси уьйкен. Кайсы ис борышына да кайратлы кыскаяклы уьйкен коьнъил эм яваплык
пан караган.
Аьел иелерининъ коьпйыллык етимисли ислери эли мен белгиленмей калмады. Олар экеви де коьп кере Сый грамоталарына, Разылык хатларына тийисли этилгенлер. Соьйтип аьел иелери оьз ислери мен халкынынъ, бирге куллык этип келген ис йолдасларынынъ арасында сый да, абырай да казанып келдилер. Ис орынында етимислер коьрсеткен ис аьрекетши болып калмай, ол ян косагы Ахмед Османович пен курган татым аьелинде уьш аьвлетлерин, айтпага, тунгышлары Алия, увыллары Мурат эм Джалилди оьстирип, оларды яшавдынъ тувра йолына салган сыйлы эм наьсипли ата-ана да, олардан тувган, балдан таьтли уныкларына, шешекейдей яйнаган йиенлерине карап куьезленген ясуьйкенлер де боладылар. Алия – уьш аьвлеттинъ анасы, буьгуьнлерде аьскерши ис аьрекети бойынша элине пайдасын тийдирип, Владикавказ каласында аьели мен яшайды. Мурат увылы Минеральные Воды каласында БАД кампаниясында етимисли аьрекетлеп, ян косагы ман уьш аьвлетлерин тербиялайдылар. Кенжапайлары Джалил буьгуьнлерде элимиздинъ бас каласы Москвада оьз аьели мен яшап, «Осман» реклама агентствосын етимисли етекшилейди. Ол Москва каласында Ногай ямагатынынъ белсенли аьрекетшилерининъ бириси де болады.
Олар уьшеви де ата-анасынынъ коьримли йолын ызлап келедилер. Сыйлы Оразбаевлердинъ аьели курылганлы 50 йыллык мерекеси мен ак юректен кутлайман, келеекте де аьел тандырынъыздынъ оты бир де соьнмей, аявлы балалары, уныклары, кардаш-тувганлар, алал дослар суьйимлери мен йылытып келсинлер. Уьйинъизге онъайлык, аьелинъизге таьвесилмес наьсип йорайман.
Г.Нурдинова.
Суьвретте: Оразбаевлердинъ аьели.
