А-Х.Джанибеков атындагы мектебинде эстен кетпес эм яркын оьзгерис болды, онынъ акында шынты татымлыктынъ эм бирликтинъ шатлыгы деп те айтпага болаяк. Россия Халкларынынъ Бирлик йылы бойынша, мунда Астрахань областининъ Приволжский районынынъ Пойменский, солай ок Геме-Тюбе эм Шумлелик авылларынынъ мектеблериннен делегацияларды йолыктылар. Мектебте озган «Пять колец дружбы» квест-йолыгысы шынты байрамга айланды, мунда аьр бир конак йылувлыкты эм Ногай шоьлге келисли конаксуьерликти сезди. 

Мектебке кирген биринши абытлардан алып байрам аьли сезиледи: фойе этнографиялык майданга айланган. Квест-йолыгыстынъ катнасувшы мектеблери этнографиялык муьйислер аьзирлегенлер. Конаклар юз йыллар артта кулланылган савыт-садакка, солай ок миллет кийимлерге, калшелер мен кийгизлерге, анъ алатларга карап, тарихке ювык янаспага амаллы болдылар. Делегацияларды аьдет бойынша йырлар ман, биювлер мен, ногайдынъ даьмли бавырсаклары ман йолыктылар. Йолыгыстынъ официаллык кезеги Ногай район билимлендируьв боьлигининъ етекшиси Амирхан Межитов эм мектеб етекшиси Курасхан Ярикбаевадынъ хошлав соьзлери мен ашылды. Амирхан Межитов ызгы йыллар А-Х.Джанибеков атындагы мектеби Россия халкларынынъ биргелесуьвининъ регионлар ара майданы болатаганын эм бизге Астрахань областиннен, конъысы районларыннан конаклардынъ келуьви сол майдан белсенли аьрекетлеп баслаганын билдиретаганын белгиледи. Курасхан Ярикбаева байрам кайдай йорыкта оьтееги акында айтып, йолдынъ узаклыгына карамастан конакка келгенлерге оьз разылыгын билдирди. – Бу куьн биз тек шара ашып калмаймыз, буьгуьн татымлыктынъ, биргелесуьвдинъ байрамы болаяк, бизим йолыгысымыз «Пять колец дружбы» деп аталады. Бес тоьгерек – ол бизим балалар оьтпеге тийисли бес станция. Бес тоьгерек – ол биз туьрли, ама биз бирге экенимизди эм Россия атлы бир уьйкен уьйде яшайтаганымыздынъ белгиси болады. Бизди буьгуьн яратувшылык, интеллектуальлик, спорт, анъ борышлар куьтедилер. Биз тек оьзимиздинъ билимимиз эм зейинлигимиз бен боьлисип калмай, коьнъысыларымыздынъ маданияты ман танысармыз. Эсинъизде болсын, татымлыкта енъуьвшилер эм енъилгенлер болмайдылар, аьр бир коьмекке колын созган аьдем – ол енъуьвши. Аьр дайым да бирлик эм татымлык болсын! – деди мектеб етекшиси. Сонъ мектеб окытувшылары «Мен – Россия, сен – Россия» деген йырын йырладылар. «Карлыгаш», «Юлдызлар» балалар ансамбльлерининъ катнасувшылары да ортага шыгып оьз биювлерин коьрсеттилер эм домбырада ойнадылар. Хор етекшиси музыка сабагынынъ окытувшысы Фарида Аджиева, ансамбльлердики – Альмира Тунгатарова, Рабият Елакаева эм Ралина Махмудова. Бу куьнги шарадынъ бек маьнели шагы болды Баьтирлер Аллеясында Россия Федерациясынынъ Баьтири Рафик Кадырбулатовтынъ эстелиги касындагы митинг. Окувшы Мадина Курганова юреклерге етип, Рафик Кадырбулатовтынъ баьтирлиги акында айтты. Сыйлы конаклар: Астрахань областининъ Приволжский районынынъ «Новорычинский сельсовет» МО аькимбасы Дамир Досмухамедовтынъ, Пойменский мектебининъ етекшиси Фарида Асанова эм Рафиктинъ кардашювыкларынынъ шыгып соьйлеви йыйылганлардынъ юреклерин оьктемликке эм мунълыкка толтырды. Йыйылганлар баьтирдинъ эстелигине кызыл гуьллер салдылар. Программадынъ маьнели кезеги – «Пять колец дружбы» квести балаларды командаларга боьлди. Доьрт команда ишине туьрли мектеблерден балалар кирдилер. Оларга пайланылган кызыл, ясыл, сары, кызгыртсары туьсли галстуклар биргелесуьвдинъ белгиси болдылар, а бес тематикалык станциялар окувшыларга оьзлерин туьрли тармакларда коьрсетпеге амал берди. «Этно-драйв» станциясында эр балалар табан-тирес миллет ойынында оьз куьшлерин сынадылар. Ок атувдан мастер-класс оларга бу олимпийский спорт кебинде район эм республикалар базласлардынъ савга иеси эм енъуьвшиси окувшы АльАхмад Манкаев коьрсетти.

 Окытувшылар Адильхан Койбаков, Адильбек Валиев балалардынъ ойынына белги бердилер, солай ок Гульнара Хозбулатова ман Секерхан Зармамбетова бу бурынгы ойын акында балаларга хабарладылар. «Вкус дружбы в кадре» станциясы окытувшылар Марина Межитова, Джамиля Аманбаева эм Эльвира Абдулкеримова етекшилиги астында асханага айланды, мунда катнасувшы балалар аварлардынъ хинкалын, даргинлердинъ чудувын, ногайлардынъ катламасын эм кумыклардынъ буршак сорпасын аьзирледилер. «Орнамент дружбы» станциясында окытувшылар Саида Джумаева, Айгуль Менглиязова эм Элбике Валиевадынъ хабарыннан, уьйкен эм келин (отав) терме болатаганын билдилер. Окытувшылар балаларга терме кайтип ясалатаганын да коьрсеттилер. Кагыттан аьзирленген терме негизлерине балалар оьрнеклер ябыстырып, оьзлери мен аькетпеге сувенирлер аьзирледилер. «Мудрость поколений» станциясында китапхана куллыкшысы Гульнара Агаспарова балалардынъ тарих эм адабият бойынша билимлерин тергеди, а «Пять школ – один ритм» станциясында аьр бир мектеб оьзининъ миллет биювин коьрсетти. Балалар квест пен аьвликкен заманда, окытувшылар мектеб музейинде болдылар. Экскурсияда Уллы Аталык согысынынъ эм согыс спецоперация баьтирликлери акында айтылды. Геме-Тюбе авыл мектебининъ ТОКС етекшиси Разият Амангулова «Школьный музей и ТОКС (телевизионный отряд краеведовследопытов)» презентациясын коьрсетти эм ислеген мектебинде патриотлык тербиялавга каратылып этилинетаган уьйкен куллык акында айтты. Курасхан Ярикбаева да А-Х.Джанибеков атындагы мектебиндеги патриотлык яктан тербиялав иси, СВО барысында Эли уьшин янларын берген ердеслеримиз, СВО еринде аьскер борышларын толтыраяткан мектеб выпускниклери, Элин коршалавга турган мектебтинъ яс окытувшысы акында кызыклы аьлде, аьр биревдинъ сезимлерин козгап хабарлады. Окытувшылар, сондай йолыгыслар халклар ара макулласувдынъ берк негизи экенин белгилеп, сулып пан боьлистилер. Сонъ фестиваль катнасувшылары этнографиялык муьйислер касында ногай халкымыздынъ тарихи эм маданияты акында айткан окытувшы Эльвира Саитовадынъ хабарын тынъладылар. Конаклар Халк яратувшылык орталыгында озган «Айланай» фольклор этнографиялык ансамблининъ концертинде де болдылар. Бу куьн аьр бир класс, аьр бир окувшы эстен кетпес дослык эм бир-бирине сый этуьв аьлин туьзуьвге оьз уьлисин коскан шынты маданият фестивали болды. Йолыгыстынъ сонъында фестиваль катнасувшылары татымлык терегининъ касында йыйылдылар. Оны эм фестиваль сценарийин вожатый Гульжана Байрамова аьзирлеген. Мунда окувшылар татымлык теректинъ бутакларына «татымлык», «суьйиниш», «куьлемсирев» деген соьзлерге синонимлер язып, кагыт япыраклар ябыстырдылар. Мектеб етекшисининъ тербиялав бойынша маслагатшысы Фарида Джумакова биз аьр биримиз баска, ама биргелесип уллы болатаганымызды белгилеп, «дайым да татымлык тереги беркисин эм оьрленсин» дегенди айтты. Бу куьн бизди ортак баалыклар, тамырларымызга сый этуьв эм тынышлыкка ымтылыс биргелестиретаганын тагы да бир кере ашык коьрсетти. Йолыгыс аьр бир онынъ катнасувшысынынъ юрегинде йылы эскеруьвлер, туьрли сезимлер эм мунда аьли де кайтып келмеге уьйкен аваслык калдырып оьтти. 

Нурият Кожаева. Суьвретлерде: квестйолыгыстан коьринислер.