Шоьллик. Бизим уьйимиз, мунда бизге баьри зат та баалы – коьк аспанда ушкан карагуслар, кайтарылмас ийиси
мен аьвликтирген ювсан, ярасыклыгы ман сукландырган буйратлар эм шоьлде шанъ шыгарып, атларды шаптырган
йигитлер. «Авдарыс» документальли фильмди караганлар бу затларды коьр- дилер эм сездилер. Белгили талаплы
музыкант, композитор, продюсер эм сценарист Ислам Сатыров пан салынган «Авдарыс» фильми Ногай районынынъ
Терекли-Мектеб авылынынъ маданият уьйинде коьрсетилди. Фильмнинъ бас геройы – Червленные Буруны авылы-
нынъ яшавшысы Кемалуддин Нурлубаев, авдарыс спорт кеби бойынша тренери. Кемалуддин – шоьлде тувып-оьскен
яс, ол оьз халкын, тувган ерин, атларды суьеди. Бу ерде белгилев керек, оьз халкын соьз бен баьриси де суьйип
болар, ама онынъ аьдетлерин кайтадан янъыртпага, халклар ара дережеде оны коьрсетпеге баьрисине де амал да, юрек те берилмеген. Буьгуьнлерде Кемалуддин сол затты этип туры. Ол аьзирлеген яслар янъыларда Киргизия Республикасында оьткен Савлайдуныялык коьшпели халклар ойынларында ез призерлары болып кайттылар.
«Авдарыс» фильминде коьремиз, Кемалуддин коьп куллык этеди халкымыздынъ мутылган ойынларын янъыртпага, яслардынъ юреклерине ол сенимлик эндиреди – биз ногайлар, эрклигимиз, эркинлигимиз мутылмаган, ол бизи мен яшайды, канымызда, янларымызда. Коьп кыйынлыклардан оьтти Кемалуддин, неше капыларды ашпага туьсти, ясларды йыйнамага да тыныш тувыл эди. Сол заманда ынанмаганлар да болды. Биринши аьзирленуьвлерден сонъ сол ынанмавлык куьшке айланды, сеним оьсти. Биринши ярыслардан сонъ ясларымыздынъ юреклеринде бар болган эрклик спортсменлерге тирев болды, енъуьвлерге даьвлендирди. Баьриси мен де мутылган спорт кеби кайтадан тувады бизим коьзлеримиз алдында.
Фильмди коьрсетуьвди Дагестан Республикасынынъ ат казанган маданият куллыкшысы Сабират Абубекерова юритти. Ол фильмди салганлардынъ акында хабарлады, киноды караганда, не затка эс бермеге керегин маслагат этти. Биринши соьзди юритуьвши Кемалуддин Нурлубаевке берди.
Ол спорт кеби, фильм кайтип салынганы, ким ога коьмек эткени акында толы кепте хабарлады. Кемалуддинге энъ де
маьнелиси – ата-бабадан калган аьдетлерди саклав, кардаш халклардынъ арасындагы байланысларды беркитуьв,
ногай ойынларды янъыртув, ясларды спорт пан аьвликтируьв эм ногай халкымызды ийги этип коьрсетуьв.
Фильмди карамага МР «Ногайский район» аькимбасынынъ орынбасары Мурат Шадиев, Ногай районынынъ Ямагат палатасынынъ председатели Эльмурза Саитов, политикалык аьрекетшиси Мурад Заргишиев, режиссердынъ коьмекшиси Мурзахан Джумандыков, Терекли-Мектеб авылынынъ басшысы Марат Кулунчаков, баска
регионлардан конаклар келгенлер.
Соьйлегенлердинъ кайбириси Кемалуддин Нурлубаевке эткен иси уьшин савбол айттылар, бу спорт кеби оьрлен-
син деп коьмек этуьв керегин белгиледилер. Олардынъ айтувы ман, бу фильм районымыздынъ аьр бир авылында, аьр бир мектебинде коьрсетилмеге керекли. К.Нурлубаев соравларга яваплады, келгенлерге, ога ярдамласканларга савбол айтты. Аьзирлик коьрмеге биринши атты оларга Терекли-Мектеб авыл басшысы Марат Кулунчаков савкатла-
ган. Ол оьз соьйлевинде айтты: «Буьгуьнги уьстинлик – ызы тувыл, янъы енъуьвлердинъ басы».
«Авдарыс» фильми коьплеген фестивальлерде коьрсетилген эм баргылы орынларга тийисли болган. Кемалуддин Нурлубаевке «Ногай халкы алдында эткен ислери уьшин» деген медаль эм савкатлар тапшырдылар.
«Авдарыс» фильмди караганлар ногай халкымыз оьз бурынгы аьдетлерин янъыртканы уьшин оьктем болып кайт-
тылар.
Шоьл – бизим бесигимиз, кайбиримизди де аьдуьвлеп аявлаган тувган еримиз. Ол да оьктем, неге десе онынъ
йигитлери ат пан кезип буйратларды, эрклигин, эркинлигин коьрсетип турадылар.
Г.Бекмуратова.
Суьвретте: фильмнен коьринис.