Янъыларда РФ ортак билимлендируьвининъ сыйлы куллыкшысы, Дагестан Республикасынынъ ат казанган окытувшысы А-Х.Джанибеков атындагы мектебининъ директорынынъ окув-тербиялав иси бойынша орынбасары Кадижат Казгереевна Аракчиева оьзининъ 75 йыллык мерекесин эм ис аьрекетининъ 50 йыллыгын белгиледи. Сол эки яхшылык пан байланыслы болып мектебте аьлемет байрам озды. Мунда мерекешиди кутламага Ногай район аькимбасы Джамалутдин Эсиргепов, билимлендируьв боьлик етекшиси Амерхан Межитов, окытувшыдынъ ис йолдаслары, билимлендируьвдинъ йылязбасына атлары кирген педагогикалык исининъ ветеранлары, окувшылар, мектебтинъ туьрли йыллар выпускниклери келдилер.

  
Байрам аьлинде безекленген залдынъ ортасына шыккан Кадижат Казгереевнады йыйылганлар каты карс кагув ман йолыктылар. Бу куьн ога сыйга, суьйимге толган юзлеген коьзлер карайдылар. 50 йыл оьз исине алал болган кыскаяклы 30 ясында негизли А-Х.Джанибеков атындагы мектебин етекшилеп баслаган. Тек туьнегуьн оьзинъ окувшы болган уьйкен ис коллективти етекшилев тыныш борыш тувыл, сол заманларда мектебтинъ аьли де ийгилерден болмаган. Ама Кадижат Казгереевна болган маьселелерди шешпеге куьш эм амаллар табады. Отыз алты ясында Кадижат Казгереевна мектеб етекшисининъ орынбасарынынъ исин юритип баслайды. Йыллар озады, мектеб реформалар авысадылар, кагыт журналлар электронлы кебине коьшедилер, а Кадижат Аракчиева сайлаган исине уьйкен суьйим эм яваплылык пан карап, бир ис орында куллыгын бардырады.
Шатлыклы шарады ашаятып, мектеб етекшиси Дагестан Республикасынынъ ат казанган окытувшысы Курасхан Ярикбаева конакларга хош келди соьзин каратты, сонъ Кадижат Казгереевнадынъ мектеб яшавына коскан салдарлы уьлисин белгилеп, оны ак юректен кутлады. Онынъ аьр бир соьзи тап юрегиннен экени сезилмей болмады. Курасхан Джумагельдиевна мерекешиге аьлемет савкат тапшырды. Бу йыл Кадижат Казгереевна билим алган Дагестан патшалык университетининъ мерекесине багысланып китап шыккан. Китапте йогары окув ошагынынъ айтылган выпускниклери, бизим сыйлы Кадижат Казгереевнадынъ бирге окыган тенълери акында очерклер орын тапкан. Оьзек те, сол китаптинъ бир неше бети А-Х.Джанибеков атындагы мектебининъ етекшисининъ орынбасарына багысланган, онынъ уьйкен аьриптен Окытувшы болув йолына. Бу китап Кадижат Аракчиевадынъ тек мектеб оьлшеминдеги етимислери тувыл, савлай республика эм Дагестан патшалык университетининъ оьлшеминдеги етимислери акында.

  
Ногай район аькимбасы Джамалутдин Эсиргепов шатлык иесине касиети, иси, мектебке алаллыгы, энъ де бас деп, оьзининъ 50 йылын берген аьдемлер уьшин савболсынын айтты. Ол Кадижат Казгереевнага коьпйыллык эм намыслы иси, Ногай районынынъ билимлендируьв тармагына коскан салдарлы уьлиси уьшин Сый грамота тапшырды.
ДР Илми эм билимлендируьв министри Яхья Бучаев атыннан Разылыкты Кадижат Казгереевнага Ногай район билимлендируьв боьлик етекшиси Амерхан Межитов тапшырды.
Оннан сонъ йыйылганларга заманга келисли амаллар ман шатлык иесининъ мектеб эм студент йылларынынъ суьвретлери коьрсетилди, олар Аракчиевлердинъ тукымынынъ данъклы баьтир йолы акында хабарды да тынъладылар, оьзек те, солардынъ сырасында Уллы Аталык согыс ветераны, туьрли орденлер эм медальлер мен савгаланган Казгерей Аракчиевтинъ йигитликлери де белгиленди. Кадижат Казгереевнадынъ касиети – Элине алаллыгын эм намысты баьри заттан йогары салган ата-бабаларынынъ асабалыгы.
Солай болып кешликте суьйикли окытувшысына оьз кутлавларын элимиздинъ туьрли калаларында аьрекетлеген окувшылары да видео байланыс аркалы айттылар, мынълаган шакырымлар юректен шыккан разылык соьзлерге буршав берип болмадылар.
Мектебтинъ етимислери акында кызыклы хабарга айланган докладыннан билдируьв этпесем, хабарым толы болмас. Бу куьн байрам уйгынлавшылары Кадижат Казгереевнадынъ етимислери акында айтпага суьйгенлер, ама ол байрам ортак болсын деген ниет пен, савлай мектеб уьстинликлери айтылганын буйырган.
– Бизим мектеб беркиген эм оьрленген Кадижат Казгереевна ман бирге эм ога дейим куллык эткен талаплы мектеб етекшилерининъ иси аркалы. 1998-2000-ншы йыллар А-Х.Джанибеков атындагы мектеби Асият Манкаевадынъ етекшилиги астында «Лучшая школа России» Савлайроссиялык конкурсында катнаскан. Артлы артыннан эки йыл мектеб «Россиядынъ ийги деген мектеби», а уьшинши йыл «Оьмир мектеби» болган. 2007-нши йыл Багавдин Агаспаровтынъ етекшилиги астында, А-Х.Джанибеков атындагы мектеби инновационлык билимлендируьв программалар белсенли киргизетаган ортакбилимлендируьв учреждениелер конкурсында ортакшылап, энъ де ийги мектеблер сырасына кирген эм 1 миллион маьнет акшага тийисли болган.
2001-2002-нши окув йылында мектебте гуманитарлык профильли класс ашылган. Сол классты уйгынлавдынъ мырады – орта мектеб негизинде йогары билимли окувшыларды адабият, тарих, шет эллер тили сабакларын терен тергев бойынша аьзирлев.
2025-нши йыл мектебтинъ аьлиги етекшиси Курасхан Ярикбаева капиталлык ярастырувды яшавга шыгарувды талаплаган.
Кадижат Казгереевна аьрекетлеген йыллар ишинде А-Х.Джанибеков атындагы мектеби 132 медалист шыгарган. Мектебте аьли 78 окытувшы куллык этеди. Олардынъ экеви – «ДР ат казанган окытувшысы», 19-зы – «Ортакбилимлендируьвдинъ сыйлы куллыкшысы», 15-си – «ДР билимлендируьв отличниги», – деп шара юритуьвши окытувшылар Карина Абдулкеримова эм Мадина Янгишиева докладтан окыдылар.
Бу куьн окувшылар мерекешиге йырлар эм ятлавлар багысладылар. Амина Акболатова окыган ятлав сыдыраларында Кадижат Казгереевнадынъ савлай кеспи йолынынъ тарихи эди. Кешликте эсап дерисининъ окытувшыларынынъ аьр бириси йылы йоравларын айтып, гуьллер савкатладылар, савлай мектеб окытувшылары сыйлы завучка йыр багысладылар.
Боьтен де эсте калды педагогикалык исининъ ветеранларынынъ ортага шыгып соьйлеви, олар – РФ Ярыкландырув отличниги Сталинбек Кожахмедович Муллаев, РФ ат казанган окытувшысы Кезибан Анваровна Батырова, район Хатын-кызлар советининъ председатели, А-Х.Джанибеков атындагы мектебининъ алдынгы етекшиси Асият Бадиевна Манкаева, ДР ат казанган окытувшылары Зейнап Алимхановна Аджигайтканова, Фарида Сабалиевна Кадылова, Асият Казманбетовна Баетова. Солай ок бу куьн мерекешиди кутламага оны ман бирге Дагестан патшалык университетинде окыган ДР ат казанган окытувшысы Залимхан Аджигельдиев те келип, бек ийги соьзлер айтты.
Сонъында сахнага туьрли йыллар выпускниклери шыктылар. Кешликтен сонъ бизим 1995-нши йылдагы выпуск та келип сыйлы окытувшысына оьз сыйын эм суьйимин коьрсетти.
Бу куьнги шарада окытувшылар эм окувшылар Кадижат Казгереевна мектебтинъ яны экенин эсине салмага суьйдилер. Онынъ колларыннан савлай династиялар оьткенлер (баслап ата-аналары, сонъ балалары, аьли болса, уныклары да билим аладылар). Олар баьри де бу куьн мектеб етекшисининъ орынбасары онйыллыклар узагы савкатлаган йылувлыктынъ бир кишкей кезегин кайтармага шалыстылар.
Бу кешлик тек мерекеди белгилев болып калмады, мунда ол оьзининъ ийининде тек мектебти тувыл, несиллер байланысын уьзбей келетаган окытувшыдынъ терен билимин эм уьйкен сыйын коьрсетти.
Нурият Кожаева.
Суьвретте: кешликтен коьринис.