2026-ншы йылдынъ 20-ншы январинде ДАССР туьзилгенли 105 йыллыгы белгиленеди. Ол – Дагестан автономиясынынъ эм патшалыгынынъ басын белгилейтаган маьнели тарих оьзгерисине багысланган байрам куьни.

Муннан бир оьмирден артык заманда – 1921-нши йылдынъ 20 январинде ВЦИК Декрети мен Дагестан Автоном Совет Социалист Республикасы туьзилген. РСФСР-дынъ патшалык властининъ йогары органлары ман Дагестан АССР-дынъ туьзилуьви акында Декретти кабыл этуьвге 1920-ншы йылдынъ
13 ноябринде оьткен Дагестан халкларынынъ съездинде Дагестан автономиясы акында этилинген билдируьв себеплик этти. ДАССР-дынъ туьзилуьви биринши кере аян патшалык бирлигине етискен дагестан халкларынынъ тарихинде оьрленуьвдинъ янъы болжалы басланувын белгилейди. Россия сырада патшалыкка етисуьв ДАССРдынъ экономикалык эм маданият оьрленуьвининъ куватлы негизи болды. Сол оьзгерис аркасы ман дагестан халклары кыска болжаллар ишинде граждан согысы барысында бузылган авыл хозяйстводы кайтадан тургыздылар.
1991-нши йылда Дагестан АССР – Дагестан ССР, а сонъында Дагестан Республикасына айландырылды. 1921-нши йылдан артык узак заман ишинде бизим республикамыз, онынъ халклары коьп затларга уьйренди. Юз йыллардан артык заманлы сулып республикамыздынъ аьлиги эм келеектеги несиллердинъ онъайлыгын саклавдынъ эм коьп миллетли Дагестаннынъ бирлигин эм байланысын, элимиздинъ баьри халклары ман дослыкта эм кардашлык аьлинде биргелесте аьрекетлевди беркитуьвдинъ маьнели шарты болататаганын шайытлайды. Дагестан тарихи армаган, неше оьмирлер бойынша да, бардырылаягы эм аьримиз бу уллы иске оьз уьлисимизди косаягымыз шексинуьв тувдырмайды. Оьз асабалыгымыз акында эсте саклайык, оьз уьстинликлеримиз эм етимислеримиз бен оьктемсийик эм баьримиз бирге ярык келеектегимиз уьшин кыйынымызды аямайык. Дагестан – ол тек картада белгиленген ер тувыл, ол – бизим бактымыз, бизим оьктемлигимиз эм тарихимиз.