Аьли элимиз бойынша илмибилимлендируьв проектлер саны аз тувыл, солардынъ бириси «Науки юношей питают» дегени болады. Бир бес-алты йыллар артта
бу конкурста Ногай районымыздан бармак пан санамага болатаган окувшылар катнасып, сонынъ ишинде бир-экеви савгалы орынларга етиспеге болатаган эди. Буьгуьнлерде шарада катнасатаган окувшылар саны да оьскен, аьр кайсысы да савгалы орынга етиседи яде енъуьвши болып кайтадылар. Янъыларда да сол шара Ногай районымыздынъ балаларына уьстинликли оьтти.
Баслап, конкурс акында айтып озайык, «Науки юношей питают» бизим Дагестан Республикамызда 2018-нши йылдан алып уйгынланып оьтеди. Бу билимлендируьв
проекти талаплы окувшыларды эм олардынъ окытувшыларын колтыклавга эм аянлавга каратылган.
Бу шарада тек мектеб окувшылар ортакшылык этип калмайдылар, мунда балалар бавларынынъ тербияланувшылары да оьзлерининъ тергев ислери мен боьлиседилер эм уьстинликлерге де етиседилер.
Билимлендируьв тармагынынъ етекшилериннен:
– Бу проект бек пайдалы, мунда тек окувшыларга тувыл, мектебке аьли де бармаган тербияланувшыларга да билимин коьрсетпеге амал бериледи. Мунда оьсип
келетаган несилге кайдай сенимлер этпеге болатаганы да сезиледи.., – деген ойды да эситкенмен. Сога коьре, бу шара яс несилге коьп мырсатлар береди демеге
боламыз.
Йыл сайын озгарылатаган конкурс республикадынъ бас каласында элдинъ туьрли регионларыннан балаларды бириктиреди, сонда катнаспага ниети барлар
саны да оьсип турады. Бу йыл катнасканлар саны бир мынъ ярымга етискен.
Маьнеси уьйкен болган шарады Дагестан Республикасынынъ Илми эм билимлендируьв министерствосы ман ДР педагоглар ассоциациясы бирге уйгынлайдылар. Сонынъ уйгынланувынынъ да бас ниети – эртеректен терен тергев аьрекетке балалардынъ кызыксынувларын коьтеруьв эм алдыда оьрлендируьв.
Белгилеп озайык, шарада катнасувшылар 15 туьрли йорык бойынша аьзирлеген тергев ислери мен шыгып соьйлейдилер, куллыкларын яклайдылар. Айтпага, мунда инженерли куллыклардан алып социал-гуманитарлык тергевлерге дейим коьрмеге боламыз. Баьриси де оьз алдына кызыклы.
Шара эки кезекли: баслап, заочный, сонъ – очный.
Заочный дегенимиз – аьзирленген куллык электронлы аьлде тийисли адреске йибериледи, сайлавды оьткеннен сонъ, шара комиссиясынынъ агзалары тергев куллыкты яратса, соны аьзирлеген окувшы оьзининъ етекшиси мен очный кезекке шакырылады.
Бу йыл шарада Ногай районымыздан балалар катнастылар, Терекли-Мектеб авылынынъ А-Х.Джанибеков атындагы мектебиннен катнаскан окувшылар енъуьвшилер болып кайттылар.
Олар: Юсуф Хозбулатов, алтыншы класс окувшысы, илми етекшиси Э.Валиева, Хабибулла Хасбулатов, бесинши класс окувшысы, илми етекшиси А.Сабутова эм
Малика Хасбулатова, доьртинши класс окувшысы, илми етекшиси Г.Хозбулатова. Малика ман бизим окувшылар аьруьв таныс, талаплы кыз акында кезекли номерлеримиздинъ биревинде ога багысланган макала бар эди. Мине ол тагы да оьзининъ терен билими мен бизди суьйинтти.
Айырым соьзди енъуьвши йигитлер акында айтайык. Хабибулла бу шарада саниятта бар оьнерлерин коьрсетти. Онынъ тергев иси ногайымыздынъ саз алаты домбырага багысланган эди.
Домбыра – ногайдынъ байыр анъ алаты, соны ман кайгыды да, куьезди де шынълаганлар ата-бабаларымыз. Хабибулла да сонынъ ясалувыннан алып шалынувы, сазлары акында хабарлады. Юсуф болса, тав яшавшылары алдында шоьлдинъ ярасыклыгын коьрсетип, кенъ яйылган данъыллар ман оьз хабарында оларды
кыдыртты. Кимди сукландырмаган бизим кызыл гуьллер аткан тогайларымыз, шет-кыйырсыз авлакларымыз…
Мине сондай оьнерли бизим балалар.
«Науки юношей питают» шарасы Россия Федерациясынынъ билимлендируьв просвещениесининъ санына кирген биринши дагестанлы проект болады. Сол
шарадынъ енъуьвшилери болса, «Талант и успех» деген патшалык билдируьв ресурсына киритиледилер. Буьгуьнги бизим енъуьвшилер сол санда. Балалар, бу енъуьвлер ызгы болмасынлар, алдыда тек илми болсын каьринъиз.
Галима Курганова.
Суьвретте: енъуьвши балалар.