Заман ушады деген соьзлерди биз тек эсейгенде анълаймыз. Кашан да, юрек яс, аьли баьри зат та алдыда деп ойлаймыз. Мен редакцияга ислемеге 25 йыл артта келдим. Сол замандагы куллыкшылардынъ коьбиси, оькинишке, йок.
Мени куллыкка сол заманда газетамыздынъ бас редакторы болып ислейтаган, белгили язувшы, савлай оьмирин ана тилинде шыгатаган газетага багыслаган
Магомет Янмурза увылы Кожаев (яткан ери ярык болсын) алды. Журналистикадынъ коьп сырларына уьйрендим мен талаплы инсаннан. Оьз исин бек суьетаган эди Магомет Янмурза увылы, сол суьйимди ис сулыбы ман бирге баьримизге де коьширди. Туьрли жанрлар ман язбага, коьшируьвди халк анълагандай этпеге, аьр бир сюжеттынъ маьнесин тавып, соны газета окувшыларына еткермеге уьйрендик биз оннан. Баскалай да, насихатлары бизге пайдалы эди. Мен газетадынъ коьп ис орынларында иследим – коьшируьвши болып туьстим, сонъында верстальщик, корреспондент, боьлик редакторы болдым. Керек заманда, техничкадынъ куллыгын да этетаган эдим. Аьлиги заманда маскаралап айтаман, мен тек каравылшы болмадым. Аьли корреспондент болып ислеймен. Куллыгымды суьемен, оьзиме коьре, осал да билмеймен. Мага энъ де уьйкен савга – газета окувшыларынынъ разылык соьзлери.
Сол заманда мага насихатшылар, окытувшылар редакцияда ислейтаган ясуьйкенлер болдылар, мен аьр заман оларды разылык пан эсиме аламан – Алев Атабай увылы Алимов, Любовь Ибрагим кызы Уразаева, Азинет Утей кызы Башиева, Асиет Сейдахмет кызы Мансурова, Магомет-Али Юнус увылы Ханов. Олардынъ кайбириси меним буьгуьнлерде журналист болып ислеп турганыма оьз уьлисин костылар. Алев Атабай увылы (яткан ери ярык болсын) ман коьп
заман ислемесем де, онынъ келбети, касиетлери дайым эсимде.
Биринши макалаларымды окып, оьз ойын айтатаган эди. «Журналист болув уьшин йогарыдан берилген талап керек. Сен боларсынъ, тек ислемеге керек, шынты журналист янъылыс йибермеге ярамайды, ногайша китаплер окымага керек. Юрегинъде исинъе суьйим, колынъда оьткир калем эм ислемеге аваслыгынъ болса, бийикликке етиседи журналист». Соьйтип айтатаган эди Алев Атабай увылы, мен оннан анъламаган затларымды сорайтаган эдим. Любовь Ибрагим кызы, Магомет-Али Юнус увылы оьз билгени мен аьр заман боьлисетаган эдилер, аьли де бир-биримиз бен маслагатласамыз. Соны уьшин
мен оларга бек разы. Азинет Башиева мени баспа машинка ман ислеп уьйреткен, бир кол ман урсам арыпларды, колыма уратаган эди: «эки кол ман исле» деп. Типографияда да ислемеге туьсти, сол авыр заман эди, кыйын ак алты айлап бермейтаган куьнлер де болды. Сонда да бир куьн де исти токтатпадык. Типография куллыкшылары Увылхан Аблезова, Лиза Бекмурзаева, Рашид Хаджимуратов пан иследим. Линотип машиналар ман ислемеге туьспеди, ама оларды коьрдик. Газетады туьнге дейим аьзирлеген заманлар да болатаган эди. Компьютерде аьзирлеп, кагыт кебинде макетти шыгарып, маршрутка ман Махачкала каласына йиберетаган эдик.
Кайдай аьллер де болатаган эди. Ушынын айтсам, йылаган заманларым да аз болмады. Аьлиги заманда сол куьнлерди куьлип эсимизге аламыз. Яс та болганмыз, янъылыс эткенмиз, ислеген аьдем янъылыс этпей болама? Сонъында керекли болып, Дагестан патшалык университетине туьсип, «журналистика» факультетинде окыдым. Кыйынлы заманларды эсиме алганда, ойлайман, сол куьнлер мага куьш те, билим де, сулып та бергенлер.
Сол йылларда меним журналист эм язувшы болувыма оьз уьлисин ногай халкымнынъ талаплы ясуьйкенлери костылар – Бальбек Аджибайрам увылы Кельдасов, Сейдахмет Копуштай увылы Рахмедов. Олар ман тар байланыс тутатаган эдим, билмегенимди сорап, шыгармаларымды коьрсеткенмен. Сейдахмет Копуштай увылы макалаларымды окып, дурыс тувыл ерин коьрсетип, уьйреткен заманы коьп эди.
Меним эсимде аьр дайым бирге ислеген йолдасымыз, акам деп сый эткен инсан Зари Джумагул увылы Котов. Кайдай оьзден, аьдем савлы эр киси эди, яткан ери ярык болсын. Эсимизде саклаймыз Зари-акайды. Аданасымдай болып, меним акымда каьр шеккен заманлары да болды. Соны мен юрегимдеги йылувлыгым ман эскерип, савбол айтаман. Аьли болган болса экен кешип кеткен ис йолдасларымыз – Алев Алимов, Магомет Кожаев, Зари Котов. Коьнъилимиз тоьмен болмаган болар эди.
Аминат Каракаева ман да иследик бирге. Буьгуьнлерде онынъ яркын куьлемсиреви суьвреттен карайды бизге. Арамызда йок болса да, аьр заман касымызда, юрегимизде. Яткан ерлери ярык болсын. Буьгуьнлерде газетадынъ бас редакторы Эльмира Юнус кызы Кожаевадынъ етекшилеви астында куллык этемиз. Яслар аягымызды басып барадылар – Гульмира Нурдинова, Нурият Кожаева, Галима Курганова, Гульмира Аблезова, Сапиет Ваисова. Мен олардынъ
кайбирисине уьстинликлер йорайман, керекли ерде маслагатымды беремен, акырып та аламан.
Йырма бес йылдынъ ишинде коьп оьзгерислер болды. Эсейген болармыз, яшав, заман биревди де аямайды. Сол йыллардынъ ишинде уьстинликлер де болды, сога оьз колын тийдирген етекшимиз Эльмира Юнус кызына савбол айтаман, сулыбымды оьстиргеним де сый-абырай казанмага даьвлендиргендир деп ойлайман. Яратувшылык оьнерим де оьз айырым йолын алып, алдыга алып барады мени. Сога да Кудайыма разы экенимди билдиремен. Мага оьнеримди оьстирип, халкыма соьзимди айтпага куьш эм амал бергенине.
Ислеген йылларымнынъ ишинде болган хабарларым бир неше газетага да сыймас деп ойлайман. Тек бир зат йорамага суьемен суьйикли газетамызга, бирге ислеген йолдасларыма – аьли де коьп йыллар окувшыларымызды ийги макалалар ман суьйиндирип турмага. Сол тувылма энъ де уьйкен наьсип?
Быйыл «Шоьл тавысы» газетамыздынъ сыйлы мерекесин карсы алмага аьзирлик коьремиз. 95 йыл сондай маьнели эм керекли баспа шыгармасына коьп тувыл. Ога аьли де оьспеге эм оьрленмеге. Сол затты йорайман эм аьли де коьп йыллар яша деп айтаман ана тилимде шыгатаган газетамызга.
Американ драматург эм язувшы Артур Миллер айткан: «Ийги газета – оьз оьзи мен соьйлейтаган миллет». Савлай халкымыз бан саклайык тувган газетамызды, ол яшаган шаклы миллетимиз де, халкымыз да соьнмес.
Г.Бекмуратова.
Суьвретте: ис йолдасым Л.Уразаева ман газетады аьзирлев уьстинде.