Яй айларын баьриси де куьтедилер. Болса да аспаннан куьннинъ саьвлелери исси ягып баслаганда, кайда тыгылаякты билмегенде, йылувлык келди деген суьйиниш те иссиликтен ирип калады.
Яйдынъ куьнлери кайбиримизге де суьйинишли болсын деп сакланув амалларын тутпага керекли болады. Бириншилей, аьдемлер дурыс этип кийинмеге керекли. Мамыктан этилинген кийимлерди коьбисинше киймеге шалысынъыз. Не шаклы кийим ак, сол шаклы ийги. Кийим кенъ болып турса, аьруьв.
Басты куьннен саклав керек. Бетти эм мойынды ябатаган панама, шляпа киймеге яде куьндик алып юрмеге керекли. Тагы да
бир сакланув амалы – куьннен коршалайтаган коьзилдирик. Елпивиш (веер) алынъыз. Орамга шыгаяктан алдын салкын сув ман шайканмага керек. Янынъызда аьр заман сув болсын.
Специалистлердинъ айтувы ман, айлак исси заманда ярым саьат сайын бир стакан сув ишсе, ийги.
Оьзинъиз бен явлык алып юринъиз, сувлай мойнынъызга оранъыз. Сизге, кырда яланъбас калсанъыз да исси куьнде, сувланган
явлык коьмек этер. Оны басынъызга байламага да боласыз. Коьп заман сувдынъ янында оьткеринъиз. Тек сувга киргенде, сак
болынъыз, бирден сувга киргенде, аьдемнинъ аьли яман болмага болады.
Исси куьнлерде авыр эм майлы ас ашав керек тувыл, тузлы асларды да аз этуьв керек болады. Ясылшалар ашамага керекли иссиликте, оларда сув коьп болады. Биревлер туьстен сонъ, куьн айлак куьшли кызганда, уйклайдылар, сол да парыз тувыл, исси заманда уьйден шыкпай турмага болады. Коьп юрмеге иссиликте ярамайды. Юрсенъиз де – аста юринъиз. Эртенги зарядкады да азайтпага болады, исси заманда кевденъизди кыйнамага керек тувыл. Орам ман юргенде, куьн йок ер мен барынъыз.
Айлак исси куьнлерде кондиционерлер бар меканларга киринъиз. Иссиликте уьйлерде эм офислерде терезелерди каранъа
этинъиз. Терезеден кирген ярык уьйдеги температурады 10 градуска коьтереди.
Куьндиз терезелерди яппага керек, кешелерде терезелерди ашып, ава киргизбеге тийисли.
Кеште ийги этип уйклар уьшин ятаяктан эки саьат алдын кийген кийимди эм яюв-яялыкты пакет пен холодильникке салынъыз. Биз баьримиз де кыска аьзирленемиз – йылы кийимлер аламыз, аяздан саклайтаган этиклер киемиз. Яй куьнлеринде кайтип оьзин юритпеге керегин ойламаймыз. Биревлер халк арасында кевдесин сувламага яде куьндик алып шыкпага уяладылар.
Баскалар сув яде панама алып шыкпага эринедилер. Биз басымызга куьн урганда, сакланмага керегин анълаймыз. Сол зат
юректи токтатпага болатаганын коьбиси билмейтаган болса ярайды. Сондай заманда энъ бириншилей тезлик ярдамын шакырув
керек. Эгер аьр бир аьдем йогарыда айтылган маслагатларды толтырса, баьри заттан да сакланып болар.
Оьзимизди сакласак, яй бизим суьйикли шагымыз болар.
Аьзирлеген Г.Бекмуратова.