Слет эки кезекли эди – официальли эм уьйретуьв. Биринши кезекте йыйналганлар алдында «Енъуьв волонтерлары» барысынынъ Орталык штабынынъ ваькили Любовь Соенкова шыгып соьйледи.

Официальли кезекти Дагестан Республикасынынъ Оькиметининъ председателининъ биринши орынбасары Дагестан Анатолий Карибов ашты. Оьзининъ хошлав соьзинде вице-премьер яс несилди тербиялавда патритизм маьнели орынды алатаганын белгиледи.

- «Енъуьв волонтерлары» организация аьлиги заманда айлак та керекли. Бу яслар элимиздинъ келеектегиси акында ойланадылар, олар коьплеген соравлар бойынша бизим тиревимиз, - деп айтты А.Карибов.

Вице-премьер ясларды патриотизм яктан тербиялав бойынша куллыгына оьз уьлисин косканы уьшин  «Енъуьв волонтерлары» барысынынъ ваькили Наида Аджатаевага эм яслар политикасын яшавга шыгарув уьшин яваплы Азиза Межитовага разылык хатлар тапшырды.

Ногай районында «Енъуьв волонтерлары» региональли боьлигининъ председатели Насипхан Джумаева болады. Бизим волонтерлардынъ исининъ аркасы ман коьплеген шаралар озгарылады.

С-А.Сарсеев,

Ногай районында яслар ислери эм туризм бойынша боьлик етекшиси

Под аплодисменты участников митинга памятник открыли Первый заместитель Председателя Правительства Республики Дагестан Анатолий Карибов, депутат Государственной Думы Юрий Левицкий, председатель Союза писателей Дагестана Магомед Ахмедов и сын поэта Сулейман Хаппалаев.

Первый заместитель Председателя Правительства Республики Дагестан Анатолий Карибов, открывая митинг, рассказал о жизненном и творческом пути Юсупа Хаппалаева. Он отметил большой вклад народного поэта в развитие дагестанской литературы и место, которое занимает творчество Юсупа Хаппалаева в ней. Его перу принадлежат переводы корифеев мировой литературы. «Творческое наследие Юсупа Хаппалаева навсегда останется с нами, будет служить делу нравственного воспитания подрастающего поколения», - отметил Карибов в своем выступлении.

– Сегодня в культурной жизни Махачкалы и Дагестана, – сказал, обращаясь к собравшимся, Юрий Левицкий, – знаменательное событие – мы открываем памятник народному поэту Дагестана Юсупу Хаппалаеву, столетие со дня рождения которого не так давно отмечала общественность республики. Поэт-новатор, своими стихами, переводами классики русской и мировой поэзии обогативший национальную культуру, стал одним из основоположников современной лакской литературы.

Глава Республики Дагестан Рамазан Гаджимурадович Абдулатипов уделяет большое внимание вопросам развития культуры в республике.  Его Указ о сооружении бюста поэта на Родопском бульваре в городе Махачкале – новое подтверждение этой заботы и достойная оценка вклада Юсупа Хаппалаева в культуру республики.

Памятник поэту, устремившему задумчивый взор на Каспий, которому он посвятил немало вдохновенных строк, на мой взгляд, украсил наш город.

Позвольте поздравить представителей литературы, искусства, культуры, всех горожан и гостей Махачкалы, сказал, завершая выступление, Юрий Левицкий,  с прекрасным новогодним подарком –  памятником народному поэту Дагестана Юсупу Хаппалаеву. 

Председатель Союза писателей республики народный поэт Дагестана Магомед Ахмедов отметил, что поэт жив до тех пор, пока его творчество находит своего читателя. А поэзия Юсупа Хаппалаева, которого называли чеканщиком слов, всегда будет иметь благодарных читателей. Магомед Ахмедов поблагодарил Главу и Правительство Республики Дагестан за поддержку культуры, поддержку творческой интеллигенции. Родопский бульвар теперь украшают памятники выдающимся представителям дагестанской литературы – Юсупу Хаппалаеву, Анвару Аджиеву и Сулейману Стальскому.

Со словами благодарности Главе республики Рамазану Абдулатипову, Правительству Дагестана, Администрации г. Махачкалы за внимание и уважение к творчеству Юсупа Хаппалаева обратился  старший сын поэта Сулейман Хаппалаев. Отдельную благодарность за прекрасную работу он высказал автору бюста заслуженному художнику Республики Дагестан Шамилю Канайгаджиеву.

Участники митинга возложили цветы к подножию памятника

Дагестан Республикасынынъ миллет политика бойынша министерствосы комммерциялы тувыл организациялардынъ  эм ямагат биригуьвлердинъ, инициативли куьплердинъ, гражданлардынъ социаллык яктан маьнели проектлерди коьтергишлев бойынша йыл сайын озгарылатаган «10 энъ де ийги НКО» конкурстынъ енъуьвшилерин белгиледи.

Конкурстынъ енъуьвшилери эм 50 мынъга сертификатлардынъ иелери Карабудахкент ерли ямагат организациясы «Язлык», «Наркоманияга эм алкоголизмге – йок» Россия фондынынъ дагестан боьлиги, «Савлайроссиялык Ис Кызыл Байрагы орденининъ сокырлар ямагаты» сакатлар организациясынынъ дагестан боьлиги, «Россия яслар союзынынъ» дагестан боьлиги, региональли «Дагестан узденлери» ямагат организациясы, «Дуныядынъ дагестан фонды» ямагат организациясы, Савлайроссиялык «Россия аналары» ямагат барысынынъ дагестан боьлиги, «Таза юрек» коьтергишлев фонды, «Дагестан етимлерсиз» региональли ямагат барысы, «Информационлык ямагатынынъ оьрленуьв институты»
коммерциялы тувыл организациясы болдылар.

Шара катнасувшыларды Дагестан миллет политика бойынша министерствосынынъ управлениесининъ етекшиси Газимагомед Гаджиев хош алды эм бу конкурстынъ озгарылувы маьнели экенин белгиледи

Декабрь айынынъ 27-нши куьнинде, Янъы йыллык байрамларында саклык тутув ниет пен, Кизляр районынынъ антитеррористлик комиссиясынынъ йыйыны болып озды. Комиссия йыйынында район аькимбасы Александр Погорелов, онынъ орынбасарлары, район администрациясынынъ тармак боьликлерининъ етекшилери, район Йыйынынынъ депуталары, авыл аькимбаслары, правоохраналык органлардынъ куллыкшылары, школа етекшилери, дин куллыкшылар, СМИ ваькиллери эм конаклар ортакшылык эттилер.

Йыйыннынъ барысында 2013-2018-нши йылларга Россия Федерациясы бойынша терроризм идеологиясына карсы турув шаралар программасынынъ яшавга шыгарылувы бойынша этилинетаган куллыклардынъ тамамлары келтирилди.

Йыйынды А.Погорелов аша келип, Янъы йыл байрамларында кавыфсызлыкты канагатлав акында айтты. Уьйкен эс берип, от туьсуьвге карсы куллык этетаган тармаклардынъ куллыкшыларына исин белсенли бардырмага маслагат берилди.

- Аьдемлер коьп болып йыйылган ерлерде кавыфсызлыкты канагатлав аьр биримиздинъ борышымыз болады,- деди ол.

Кизляр районынынъ Билимлендируьв Управлениесининъ етекшиси Евгений Бебех, районнынъ баьри билимлендируьв учреждениелеринде де, кавыфсызлыкты канагатлав ниет пен, тыншаюв куьнлеринде куьнде бир аьдем куллыкта болаягы акында билдирди.

Янъы йыл байрамларында кавыфсызлыкты канагатлав ниет пен, Кизляр районынынъ антитеррористлик комиссиясынынъ секретари, ямагат кавыфсызлык бойынша боьлик етекшиси Рустам Алибеков авыл етекшилерине халк дружинниклерининъ куллыкларын янландырмага, уйгынламага маслагат берди.

Солай ок, белгилеп озбага керек, Янъы йыл байрамларын озгармага Кизляр район бойынша 500 ДНД агзаларына яваплык салынган. Олар полиция куллыкшылары ман бирге правойорыкты канагатлаяклар.

А. Мусакаева.

Баска болып онда район аькимбасынынъ орынбасарлары, авыл поселениелер аькимбаслары, учреждение етекшилери, боьлик етекшилери, коьлем информация ваькиллери ортакшылык эттилер. Сессия куьнделигинде 12 соравлар кирген эдилер. Депутатлар 2017-нши йылга «Бабаюртовский район» МО администрациясынынъ бюджети каралды, Район депутатлар йыйынынынъ регламентине толтырувлар, туьрленислер киргистилди, 2017-нши йылга Депутатлар йыйынынынъ ис планы беркитилди.

Докладлары ман район йыйынынынъ депутаты Я.Биймурзаев, Экономика управлениесининъ эм муниципалитет администрациясынынъ территориаллык оьрленуьвининъ етекшисининъ орынбасары Р.Абакаров, район аькимбасынынъ орынбасары А.Абсаламов, муниципаллык закупкаларынынъ эм экономика боьлигининъ етекшиси А.Таваев, Татаюрт авылынынъ аькимбасы М.Магомаев эм баскалар соьйледилер. Район администрация финанслав управлениесининъ етекшиси А.Султанов 2016-нши йылдынъ 11 айы ишинде муниципаллык образованиединъ бюджетининъ налогы оьсуьви бойынша озгарылган шаралар ман байырлык келимлери 124 млн.458,5 мынъ маьнет йыллык планын 112 млн.158 мынъ маьнетке толтырылганы акында билдируьвлер этти.

-Сонынъ ишинде район бюджети 92,7 процентке, поселение бюджетлери 81, 1 процентке толтырылган.

Муниципаллык образованиединъ проекти сизинъ карарынъызга коьре аз карыжлар бойынша киргизилген. Соны ман байланыста келеек йылга баска борышлар белгилендилер. Муниципаллык районнынъ дотационлык бюджетининъ тоьменлеви, налог тармагынынъ тебентелигининъ узак болжалын канагатлавы, бюджет карыжларынынъ оьсуьвининъ бир кепте ысланувы, налог базасын оьстируьв борышлары каралдылар,-

Баьри соравлар бойынша тийисли токтаслар алындылар.

Ася Тамакаева.             

Янъыларда Махачкалада «Вдохновение гор-2016» деп аталып, Яслардынъ маданият баславларынынъ биринши республикалык форумы болып озды. Онда баска соравлар ман бирге, коьлем информациялык амаллардынъ ямагаттынъ маданиятлык туьзилуьвинде туткан орыны эм коьлем информациялык амалларында маданиятлык онъланысы болган материаларды кулланув деген сорав да каралды.

Форумда белгиленгенлей, «буьгуьнлерде коьлем информациялык амаллар эм маданият учреждениелери ара диалог белсен юритиледи. Маданият яшавынынъ баьри де белгили оьзгерислери коьрсетиледи. Сондай катнас коьп йыллардан бери тутылады. Аьли бизге сонынъ кайсысын сакламага эи ийгилендирмеге керек экенин белгилев керек».

Дискуссиядынъ катнасувшылары яслар организацияларынынъ социаллык позициясын белсенлетуьв, яшайтаган тоьгеректи ийгилендируьвге каратылган проектлерде олардынъ ортакшылык этуьвин куьшлендирмеге кереклигинде токтастылар.

Солай ок форумда маданият политикады яшавга шыгарувда яслардынъ катнасувынынъ ис куьнделигинде турган соравлары каралдылар.

Янъыларда Дагестан Республикасынынъ Расул Гамзатов атындагы миллет китапханасында «Вдохновение гор-2016» деп аталып, биринши Республикалык яслар форумы болып озды.  Форумды ДР Маданият министри Зарема Бутаева ашты эм юритти.

- Буьгуьнги яслардынъ бос заманлары анъ-акыл яктан оьрленуьвге, оьсуьвге, ясуьйкен несил мен байланысты беркитуьвге каратылмага керек болады, биз-ясуьйкен несил, бек аьруьв анълаймыз, яслардынъ анъ-акыл байлыгынынъ дережесиннен элдинъ келеектегиси себепли болады,- деди ол.

Яслардынъ оьрленуьв-оьсуьвине ДР Президенти Рамазан Абдулатипов та бек уьйкен маьне береди.

Солай ок, З.Бутаева йыйылганларга Дагестан Республикасынынъ Президенти Рамазан Абдулатипов янъыларда яслар активи мен йолыгысканы акында айтты. Сол йолыгыстынъ барысында республикамызга бек маьнели соравлар каралдылар эм бар маьселелердинъ шешилуьв йолларын излестируьв уьстинде яслардынъ уьлиси бары акында соьйлесилгенин министр билдирди.

Бу куьнги йолыгыста болса, аьр бир тармакта яслар республика яшавында кайтип катнасатаганлары, олар ман кайдай куллыклар этилетаганы акында айтылды. Айтпага, школа яшавында эрлик дерислер, согыс ветеранлары ман йолыгыслар эм сондай баска шаралар озгарылатаганы акында билдирилди.

Расул Гамзатов атындагы китапханасында болып озган яслар форумы бек кызыклы эм пайдалы эди. Сол куьн китапханадынъ фойесинде туьрли мастер-класслар, китаплер выставкасы уйгынланган эди.

Форумнынъ барысында туьрли секциялар да айырым куллык эттилер эм резолюция кабыл этилинип алынды.

Г.Сагиндикова.

 Суьвретте: форум озган шак.

Ногай район бойынша Россия МВД иш ислер боьлигининъ куллыкшыларынынъ балаларына Янъы йыл байрамы уйгынланды эм озгарылды.

Бу шатлыклы шара боьлик начальнигининъ куллыгын юритуьвшиси А.Койлубаевтинъ баславы ман озгарылды. Уйгынлав ислеринде кадрлар бойынша боьлигининъ тамада инспекторы З.Башантавова белсен катнасты. Баьриси елка байрамына 40 бала келди. Туьрли эртеги персонажлардынъ кийимлерин кийген саьбийлер ярасыкланган «Дисней» клубынынъ ишинде завкланып ойнадылар, бийидилер, йырладылар, Янъы йылга, карлы кызга, Карт Бабайга багысларган ятлавларын айтып эситтирдилер. Ата-аналар уйгынлавшыларга оьз разылыгын билдирдилер, саьбийлер мен бирге завкландылар.

Бизим хабаршы

2016 –ншы йылдынъ 22-нши декабрь айында Ногай районынынъ Нариман авылында «Шолпан» балалар бавында семинар уйгынланып оьтти. Семинарда районнынъ 11 ДОО-лардан тербиялавшылар эм етекшилер ортакшылык эттилер. Семинарда «Ногайский район» МО администрация Билимлендируьв управлениесининъ етекшиси К.Отегенова, методист М.Джуманбетова катнастылар. Кишкей куьплерде сенсорлык ягыннан оьрленуьв бойынша «Бизде конакта аюв баласы» деген сабак озгарылды. Семинарда тербиялавшылар А. Асанова, А.Батырова, З.Муталлапова кызыклы сабаклар озгардылар. Баьри сабаклар да йогары оьлшемде оьттилер. Конаклар саьбийлердинъ белсенлигин, билмеге ымтылувын, тербиялыгын белгиледилер.

Шай ишуьв аьдети де кызыклы уйгынланды. Балалардынъ ярык эм ярасык кийимлери коьзди суьйиндирди. Балалар бавынынъ етекшиси Г.Ильясова да презентация озгарды. «Шолпан» балалар бавында курылыс ойыны, театраллык, физкультура, китап, табиат, ойын тематикалык муьйислери де туьзилген эдилер. Тамада тербиялавшысы М.Искакова «ПРС билуьвшилери» деген ойынын да уйгынлады.

ПРС-ти туьзуьв деген соравы бек актуальли, - деп белгиледи оьз соьйлевинде Билимлендируьв управлениесининъ етекшиси К.Отегенова.

– Школага дейимги балалык шагы кыска болса да, аьдем яшавынынъ маьнели шагы болады. Сосы йылларда саьбий тоьгеректеги яшав ман танысып баслайды. Онынъ аьдемлерге, иске айырым карасы кепленеди.

Саьбийлердинъ оьрленуьви, коьбисинше, уьйкен аьдемлер мен, сабак-оьрленуьв ери кайтип туьзилгени мен байланыслы.

Семинар тамамын келтирип, Билимлендируьв управлениесининъ методисти М.Джуманбетова оьрлендируьв сабаклык ери баьри билимлендируьв тармакларында, айтпага, саьбийлердинъ соьйлев, художестволык, эстетикалык, физический ягыннан толы оьрленуьвин канагатламага кереги акында белгиледи.

Махачкалада 23-нши декабрьде «Тавлардынъ коьнъили-2016» деген республикамыздынъ келбетин кеплендируьв бойынша яслардынъ маданиятлык баславшыларынынъ форумы озгарылды. ДР Халк Йыйынынынъ депутаты А.Безрукова, «Перспектива» ГКУ етекшиси Т.Саркаров майданнынъ юритуьвшилери болдылар. Йолыгыста «Яшав ярастырувшысы» деген социаллык, маданиятлык проектининъ етекшиси, «Маяк» яслар уьшин кыска метражлык кино фестивалининъ уйгынлавшысы Т.Темиров соьйледи. «Яшав ярастырувшысы» деген проекти акында хабарлады. «Маяк» деген кино фестивали бойынша, туьрли маданиятлык акциялардынъ озгарувынынъ сулыбы ман боьлисти. Эткен ислери акында хабарлай келип, оьзгеристе республика яслары белсенли катнасканын белгиледи. «Ойын киносы» деген номинациясы бойынша Т.Темиров айырым «Бир абыт» фильми бойынша Н.Курбановты, «Сайлав» деген фильми бойынша А.Магомедовады, Н.Сейпулаевады эм И.Арслановты (Дагестан патшалык медициналык университетининъ студентлери), «Галлюцинация» фильми бойынша У.Ибрагимовады, «Оьзинъ ялгыз болганда» деген фильми бойынша П.Алиевти эм Б.Яхьяевти, «Филин», «Роковая истина», «Переворот», «Остановка» деген фильмлери бойынша А.Псакинди, «Баска яшав» деген фильми бойынша С.Устянды, «Сенинъ баанъ не кадер», «Суьт» деген фильмлери бойынша М.Крольди эм сондай баскаларды белгиледи.

Баска болып, ол 23 ясындагы дагестан кинорежиссеры М.Казиевтинъ кыска метражлы «Кан» деген фильмининъ фестивальде премьерлик коьрсетуьви озгарылганын эске салды. Онынъ савлайдуныялык премьерасы кыска метражлык фильмлерининъ муьйисининъ секциясы бойынша 69-ншы Каннский кинофестивалинде озгарылды. Сценарийди ога белгили язувшы онынъ атасы Ш.Казиев язган эди. Йолыгыс тамамы бойынша катнасувшылар ман бир неше ойлар каралды. Айырым болып «Маяк» деген яслардынъ кыска метражлык кинофестивалин аьдеттегиндей этпеге деп те ой берилди. Баска болып «Кино» деген яслар козгалысын кеплендирмеге эм яс

аьдемлерди ога тартпага, сол тармакты оьрлендирмеге деген ойлары да каралды.