1974-нши йыл мен Махачкала каласына коьштим, 35 йыл узагында Даградиода ногай тилинде соьйлесуьвлерининъ биринши редакторы болып турдым эм Дагестан Язувшылар Союзы ман ийги байланыс туттым. Сонъ мени бир йылдан сонынъ етекшиси Расул Гамзатов Дагестаннынъ Язувшылар Союзынынъ правлениесининъ секретари этип беркитти эм: «Сизинъ адабиатынъыздынъ бурынгысы бек бай эм терен, эм сол зат акында дагестанлыларга айтпага амаллы...
Коркынышлы! Уьй бузгандай куьлтиреп, Коьктен явын коьз аштырмай куйылса. Кара аспанды кара давдай этеклеп, Айындырык кулашланып атылса. Коркынышлы! Оькиметлер дуныяды Ягып салган савыт пынан толтырса. Оьсес ясап, баьзекеге ушырап, Казап от пан ер белинде ойнаса. Коркынышлы! Ата-ана, аьеллер Тувган тилден тувдыкларын айырса. Иеликти суьрип турган тиллердинъ Багайтлыгы баьленше деп алданса. Коркынышлы! Узак йыллар етекши Мектебинде...
(Басы 14-нши, 19-ншы номерлерде) Кызалак яттан уьйренмеге керек деп, оьзи-оьзин кыстап, тынышлык таппай, аьр бир дериске куьш салып, аьзирленип турды. Ол эртенликте турып, мектебке асыгып кетти. Дерислерде оьз билимлерин коьрсетип, окув дерислериннен бесевлер алып, куванышы койынына сыймай, завыкланып, кыймаслары ман да аманласып, уьйге йол алды. Сол он йылдынъ ишинде куьн сайын юретаган сокпактынъ аьр бир...
Халкымыздынъ юзлеген йыллар соьз оьнери оьрлене келип, Уллы даладынъ куьнтувардагы орхон-енисей япсарларыннан алып куьнбатардагы Карпат тавларына дейим шашырап калган авызлама байлыгы эндигиси оьмирлер туманларына синъип барады. Сол байлыктан оьз заманында буьгуьнги тирилерге болган шаклы аман калдырайык деп ногайдан атланып шыккан йигитлер аз эдилер, оларды бармак пан санамага болады. Канжыгаларына атай-анайларымыздан калган соьзлердинъ алтын нурларын шоьплеп...
Бизим халкымызга озган оьмир бек коьп зейинли аьдемлерди – Гамзат Аджигельдиевти, Кадрия Темирбулатовады, Иса Капаевти, Мурат Авезовты, Магомет Кожаевти, Сраждин Батыровты эм баскаларды савкатлады. Сраждин Батыровтынъ аты ман ногайлардынъ суьврет ясав саниятынынъ кайтадан тувувы байланыслы. Ол ногай живописининъ негизин салувшы, бизим биринши кеспили суьвретшимиз, ДР ат казанган саниятлар аьрекетшиси болады. Сраждин 1951-нши йылдынъ коькек айынынъ...
Баскаларга ярык саьвле болув – инсанга энъ де уьйкен наьсип. Сондай соьзлерди Орта-Тоьбе авыл орта мектебининъ баслапкы класслар окытувшысы Мария Явгайтар кызына, эш бир шекленмей, каратпага боламыз. Оьз кесписин юреги мен сайлап, окытувшы коьплеген йыллардан бери суьйикли исинде куллык этеди. Бала заманнан алып Мария Явгайтар кызы балалар окытпага суьетаган болган. Оьз кесписине алал, хатын буьгуьнлерде...
Айтувлы рим риторы Марк Квинтилиан: «Врач – ол философ; неге десе акылбалыклык пан медицина арасында уьйкен баскалык йок», – деген. Бу соьзлер бизим врачлар арасында боьтен де Асанбий Канбий увылы Янбаевке (суьвретте) келисли деп ойлайман. Асанбий Янбаев пен биринши кере аьли окувшы заманымда, 8-нши классты кутарып 9-ншыга шыкканда йолыгысканман. Сол 1978-нши йыл мен Терекли-Мектеб авылдынъ...
Ногай тилинде балалар уьшин эки айда бир кере шыгатаган республикалык «Лашын» журналдынъ сосы куьнлерде 2023-нши йылдагы 1-нши номери баспадан шыкты (январь-февраль айлары уьшин). Ол «Мине келди янъы йыл!» деген шаир Анвар-Бек Култаевтинъ ятлавы ман ашылады. Айтып озайык, журнал бетинде туьрли темаларга язылган кызыклы материаллары да аз тувыл. Солардынъ бириси шаир кызымыз Джамиля Аманбаева акында материал...
Кубыла Осетиядынъ бас каласы – Цхинвалда Дагестаннынъ Халк поэти Расул Гамзатовтынъ бюсты ашылаяк. Онынъ акында ДР Миллет политика эм дин ислери бойынша министерствосы оьз телеграм-каналында билдирди. Бу ведомство министрининъ айтувы ман, официаллык аьлде эстеликтинъ ашылувы июль айына планланган. Шарада Дагестан делегациясы да ортакшылык этеек. Солай ок уллы шаирдинъ юз йыллыгын байрамшылав ман байланыста коьплеген маданият-ярыкландырув...
Бурын-бурын заманда бир Кожа атлы аьдем яшаган. Куьн- лердинъ бир куьнинде ол, арбасына эшегин егип, агашлыкка кетеди. Отынлыкка агаш аьзирлеек болып, ол бир теректинъ бутагына минеди де, сол бутакты шавып баслайды. Сол ерден бир аьдем озып бараятып: «Эй, Кожа, сен не этесинъ, йыгылаяксынъша?» – дейди. Сол аьдем узак кетпейди, Кожа бутагы ман бирге «домп» деп...
