Дагестан Республикасынынъ Аькимбасынынъ куллыгын юритуьвши Сергей Меликовтынъ быйылдынъ навруз айынынъ 24-нши куьнинде 49-ншы номерли Указы шыккан. Сол Указга коьре, патшалык эм муниципаллык власть органларынынъ ваькиллерининъ, илми, билимлендируьв, савлык саклав, маданият, саният эм спорт аьрекетшилерининъ айырым куьби республика алдында етискен уьстинликлери, ис етимислери эм коьпйыллык намыслы куллыгы уьшин Дагестан Республикасынынъ патшалык савгаларын казанган.
2021-нши йылдынъ навруз айынынъ 27-нши куьнинде Дагестан Республикасынынъ Ногай районынынъ Куьнбатар авылында Волжский Булгариядынъ халклары ман ислам динин официальли кепте алынувына 1100 йыл болганына багысланып, «Атшабыс-2021» ярыслар озды. Атшабыслардынъ уйгынлавшысы – Россия Федерациясынынъ мусылманлар управлениеси ногай активистлери мен биргелесте. Уйгынлавшылардынъ бириси – Сырт Кавказ федераллык округында РФ ДУМ председателининъ толы ыхтыярлы ваькили Рашид Акказиев РФ...
Тоьмендеги эски суьвретинде Кинжалиевлердинъ аьели коьрсетилген. Суьвретте анасы Сулханым увылы Нигмат пан 1940-ншы йылда Астрахань областиндеги Лапас авылында туьскенлер. Эскирген суьвретлер…. Мен оларды карамага бек суьемен. Сол суьвретлерине, йырларга, олардынъ кийген миллет кийимлерине коьре, биз ата-бабаларымыздынъ анъ байлыгын, олардынъ яшав шагынынъ ярасыклыгын коьз алдымызга аькелемиз. Бу зат бизди аьвелги мен байланыстырган эстелик болады.
Аьр бир халк оьзининъ аьдетлери, байрамлары ман баскаланады. Сол байрамларынынъ арасында энъ ярасыклысы – ол язлык Навруз байрамы болады. Навруз – ол язлыктынъ келуьвин, табиаттынъ уянувын белгилеген янъы йылдынъ байрамы деп саналады.
Халкымыздынъ ваькиллери республикамыздынъ бас каласында яваплы ис орынларда аьрекетлеви кайсы заманларда да оьктемлик тувдырган. Олардынъ оьз мырадына, билимге ымтылысы, шалысувы бизди куьезлендирмей болмайды. Оьзининъ йигерлиги мен, тыныш болмаган куллыкты бажарымлы толтырувы ман, олар баска халклар арасында оьзининъ кишкей халкы акында ийги ой тувдырганы, ийги соьз бен айттырганы да бек яхшы. Республикамыздынъ бас каласында яваплы ис...
Биринши окытувшыдынъ иси мектебте энъ де кыйын эм яваплы, неге десе ога уллы куллык тапшырылган – баладынъ алдында яшавдынъ уьйкен китабининъ биринши бетлерин ашпага. Окытувшы баладынъ акылын эм сезимлерин ийгиге каратпага эм оьзининъ исине тек заманын тувыл, янын да бермеге тийисли. Окытувшы балады ийги билмеге эм анъламага керек. Ол оьзининъ яшавы ман балаларды ийгиге, аьдемлерге...
Тыпаклык эм тынышлык коьплеген маьселелерди шешпеге, алдынъда турган кыйынлыкларды оьтпеге ярдам этетаган ийги касиетлердинъ биревлери болады. Соны ман байланыслы болып та айтылган болар: «Буьтин болсак, кайдай булыт та кавыфлы тувыл, эм эл де буьлмес эди», – деген соьзлер.
Газета – окувшылар арасында энъ кенъ яйылган, тиражи уьйкен коьлем информация амалларынынъ бириси. Онынъ бетлеринннен яслар да, эслилер де тез аьлинде сонъгы янъылыклар акында биледилер, туьрли газеталык жанрларында язылган макалаларды кызыксынып окыйдылар. Тек аьлиги заманда, боьтен де яс несилимиз, компьютерлик технологиялар ман аьвлигип, газетадай коьлем информация амалына эс каратпайдылар.
Сраждин Батыровтынъ аты ман ногайлардынъ суьврет ясав саниятынынъ оьсуьви мен байланыслы. Ол – ногай халкынынъ суьврет ясав дуныясынынъ негизин салувшы, биринши кеспили суьвретши, Дагестан Республикасынынъ ат казанган саният куллыкшысы.
Нариман авылында тувып-оьскен йигитлер эм кызлар халкымыздынъ маданиятынынъ оьрленуьвине заьлимдей косым эткенлер. Мунда тувган белгили ногай композиторы Яхъя Кудайбердиев, шаир Магомет Кожаев, суьвретши Мукминат Отевалиева эм коьп баскалар. Меним авылымнан шыккан белгили аьдемлердинъ атларын мен аьли де язып бардырмага боламан, Кудай буйыртса, аьли де олардынъ акында язылар, ама буьгуьнги хабар – коьп йыллардан бери Ногай...
