Кизляр районнынъ Новокрестьяновка орта мектебининъ 7-нши класс окувшысы Алина Етмишова (суьвретте) – коьримли, шалыскыр окувшылардынъ бириси деп саналады. Ана тилине уьйкен эс береди, ятлавлар окымага суьеди, спектакльлерде катнасады. Коьп Сый грамоталарга тийисли болган. Бир йыл артта Алина «Ногай Эл» радиосы уйгынлаган аналарга багысланган ярыста катнасып, биринши орынды алган. Бу йыл онынъ ана тилине багыслап язган...
Енбийке Елкайдаровна Эдильбаева оьзининъ яшавын ер юзиндеги энъ онъайлы кеспилерининъ бириси окытувшы кесписине багыслап келеди. Окытувшы Ногай шоьллигининъ тоьсинде кенъ яйылып конган конаксуьер Кумлы авылында, 1957-нши йылдынъ навруз айынынъ 11-нши куьнинде тувган. 1975-нши йыл ерли мектебин тамамлаган сонъ, окытувшы болаякпан деген мырады оны Карашай-Шеркеш педагогикалык институтынынъ миллет боьлигине аькелди. Институтты етимисли тамамлаган кызды Тукуй-Мектеб авыл...
Хатын-следователь эр кисилер мен бирге кыянатлык болган ерге барады, шайытларды сорайды, кыянатлыкты ашыкламага деп ыспатлар йыяды. Ер юзинде аьдемликтинъ ярасык кесегине сондай кеспиди сайлавга не зат себеп болады экен. Бу кеспиди сайлаган хатын-кызлар саны Россия Федерациясы бойынша аз болса да, бар. Халклар ара хатын-кызлар куьнине рас барып, тыныш болмаган кеспиди сайлаган хатын-следователь акында оьз макаламды...
Бизим ногай хатын-кызлар бурыннан алып тек ошак саклавшы болып калмай, мал да асырап, пишен де шалып, керек ерде йигерли шоьл амазонкалары, айтылган Янбийкеш кимик элин явдан коршалап та билгенлер. Сонынъ оьзинде де олар оьз кыскаяклы, ана борышын толтырмага мутпаганы хатын-кызларымызды артык мактавга тийисли этеди.
«Анадынъ юреги балада» деп айтылады ногай халкымызда. Соьйтип, аналардынъ тилеклери саьбийлерин кайдай баьле-казадан да саклайды. Бизди дуныяга эндирген хатынларга яшав бойынша разылыгымызды билдиремиз. Мутлихан Алав кызы Курманова Ногай районынынъ Куьнбатар авылында яшайды. Асылы ман оьзи Коясыл авылыннан, яслай Сейдахмет Курманов пан аьел курып, Мутлихан-абай бизим районымызда яшавын баслайды. Ян йолдасы буьгуьнлерде йок болса да, онынъ...
Тезлик ярдам боьлигининъ куллыкшыларынынъ танъ юреклиги, аьр бир маразлы уьшин яны куьшли авырувы эм эткен коьмеги акында мен алдын да язганман. Тек разы болувдынъ ызы болмайды яде таьвесилмес разылык дегенди мен аьли толысынша анълайман. Соьйтип, мен де Ногай районынынъ тезлик ярдам боьлигининъ куллыкшыларынынъ йогары аьдемшилигин эм ис усталыгын, аьр бир куллыкшы оьз еринде экенин тагы...
Коьптен, совет заманларыннан алып, кайсы оькимет организациясында да коьзге илинмейтаган, ама пайдалы аьрекетин бардырып келген профсоюз комитетлери бар. Профсоюз исши аьдемге сенимли яклавшы болып, белсенлик пен оьз аьрекетин бардырады. Бар сондай профсоюз организациясы районымыздынъ Эдиге авыл ерли мектебинде де. Мине 10 йыллар узагында оны окытувшы Зухра Менглиахмедовна Аджиева басшылайды. Асылы ман бу кыскаяклы – Куьнбатар...
Аьр бир хатынды шешекей мен тенълестирмеге болады. Сол да сейир тувыл, яшавдынъ туьрли аьллеринде биз, хатынлар, гуьл кимик сеземиз суьйиништи де, кайгыды да. Мен коьплеген йыллардан бери таныйман Шахбике Абдулла кызы Янбулатовады. Оьзининъ оьзденлиги мен, рахатлы юзи мен, тавысы ман ол оьзине каратпай болмайды. Шахбике Абдулла кызы Ленинаул китапханасында ислейди, сога коьре яратувшылык шараларда коьрисемиз,...
Макаламды Азиз Джумаевтинъ, оьз кесписин сайлай келип, алдына салган ниет-шакырувы ман, оьзи де сол шакырув астында беркип келетаган соьзлери мен атадым. Менимше, эр кисиге болсын, кыскаяклыга болсын, баьтирлик абытка барувга йигерлик керек болады. Баьтирлик деген анълам тынышлардан тувыл, кенъ анъламлы соьз деп те айтар эдим, ама сол исти толтырувга юрек эм туьп-тамырдан келген Тувган ерге...
Тек туьнегуьнлерде бизим яслар Украина еринде согыс спецоперациясында катнасып турганына бир йыл болды. Коьплеген кеделер сонда биринши куьннен алып согысадылар, кашан да, озган йыл кыйынлы эди, болса да, ясларымызды ол берк этти, сол кыйынлыкларды оьтип, йолдасларынынъ сенимли ийинин сезип, досларын йойып, олар яшавга баскаша карайтаган болдылар. Биз оьктемсиймиз, савлай россия халкы ман бирге сонда бизим...
