Дагестаннынъ республика кебинде туьзилуьвине 100 йыл толып туры. Ол сав бир уьйкен оьмир, бир неше несиллердинъ яшав эм ис аьрекети, коьп эстеликли оьзгерислерге, кайратлы ислерге, йигитликке, етимислерге толы тарих кесеги. Дагестан Республикасы оьзининъ юзйыллык йолында бир неше оьмирлерге тенъ болган заман вакытын оьткен эм танымастай туьрленген.
Муса Курманали увылы Курманалиевтинъ сав яшавы эм кыйыны Тувган Эли эм шоьлдеги уьйкен тарихи мен, бай тили мен ногай халкынынъ келеектеги яшавы акында каьр шегуьв эди. Муса Курманалиевтинъ ярыкландырувшылык куллыгынынъ бир кесеги – ол Кизляр каладагы педучилищесинде Ногай боьлигин аштырув эм сонда оьз миллетининъ окытувшы кадрларын аьзирлев эди. Сонъында уллы ярыкландырувшыдынъ окувшылары Ногай шоьллигиндеги авылларда...
Ногай шоьли! Онынъ тарихи де, оьрленуьв йолы да кыйынлы эм кызыклы. Ногай районы оьзининъ тоьгерегинде кайсы область бар, сонынъ туьзилисинде болып шыккан десек те оьтирик болмаяк. Бир заманларда Грозный областининъ туьзилисинде, баска заман Ставрополь крайынынъ туьзилисинде де болмага туьсти. Сол да бир политика эм «темир каьпиктинъ» аргы ягы, аьли соьз онынъ акында тувыл. Кайдай туьрли...
Туьнегуьн, республикада Дагестан АССР туьзилгенли 100 йыллыгына багысланган шатлыклы байрам шаралары болып оьткенлер. Соларда ДР Аькимбасынынъ кесек заманга исин юритуьвши Сергей Меликов эм шакырылган сыйлы конаклар катнасканлар.
РФ Ис эм социаллык оьрленуьв ми- нистерствосы янъы 2021-нши йылдагы байрам куьнлерининъ календарин аьзирлеген. Министерствода билдиргенлей, тыншаюв куьнлерининъ янъыртылган графиги организациялардынъ эм гражданлардынъ туьрли туьркимлерининъ кызыксынувларын эсапка алув негизинде туьзилген.
Россия Федерациясы бойынша йолда болатаган кавыфлыклардынъ статистикасына караганда уьйкен аьдемлердей болып, балалар да йол-юрис йорыклары бузылувда куьнали болып шыгадылар. Боьтен де, балалар кыйынлы аьллерге окувдан тыншаюв куьнлерде каладылар, неге десе олар сол шакларда оьз-оьзлерининъ каьрлерин шегип, ата-аналары куллыкта болган заманларда, юредилер.
Бу куьнлерде Истамали Умар увылы эм Кошбике Аким кызы Эльязовлар бирге яшаганлы 60 йыллык мерекесин белгилейдилер. Бирге 60 йыл яшав деген зат – суьйинишли эм ийги оьзгерис. Бу йыллар эки аьдемнинъ бирге савлай яшавын оьткергени акында хабарлайды. Олар аьдемлерге эм аьелге айлак та маьнели, неге десе бу аьелде тек балалар тувыл, уныклар да, немерелер де...
Бу макаламды язбага коьптен мырадым бар эди. Сога оьткен йылда «Шоьл тавысы» газетасынынъ тамбыз айында шыккан бир номериндеги «Шалысувы ман сукландырды» деген Ризван Рамазановтынъ акында баспаланган макала себеп болды.
Ногай районымыздынъ, республикамыздынъ эсли врачларынынъ бириси, ис ветераны, медицина илмилер кандидаты, Дагестан Республикасынынъ ат казанган врачы Ахмат Сулейман увылы Арсланов тувганлы 85 йыл толды. Сол йыллардынъ тап 60-тан артыгы демеге болады, элимиздинъ савлык саклав тармагына алаллык пан берилген. Соны ман бирге Ахмат Арсланов Расиль Заргишиев пен бирге районымызда энъ биринши кеспили врач-хирург, оьз тукымында врачлар...
Быйыл, 7-нши канътар айында, Ногай районында Дагестан Республикасынынъ Авыл хозяйство эм тамак-азык министри Баттал Батталов эм онынъ 1-нши орынбасары Шарип Шарипов конакта болдылар. Олар районда куьзлик эгинлердинъ, отлаклардынъ аьллерин, мал кыславдынъ барысын эм баска маьнели социал-экономикалык соравлардынъ шешилуьвин тергедилер.
