Халклар ара ана тили куьнин белгилеви мен байланыста ногай шаири Анвар-Бек Култаев пен Ногай, Тарумов эм Бабаюрт районларында кызыклы йолыгыслар уйгынланып оздылар. «Класс йолыгыслары» проекти бойынша Россия Федерациясынынъ Язувшылар эм Журналистлер союзларынынъ агзасы, Петр Ершов атындагы Халклар ара адабият баргысынынъ лауреаты, Дагестан Республикасынынъ ат казанган маданият куллыкшысы, ана эм орыс тиллеринде 15 шаирлик йыйынтыкларынынъ авторы, ятлавлары дуныядынъ коьплеген тиллерине коьширилген Анвар-Бек Оьтей увылы Култаев пен
Ногай районынынъ ОртаТоьбе эм К.Ш.Кидирниязов атындагы Карагас авыл орта мектеблеринде «Тулпар» адабият кружогынынъ агзалары, окувшылар, окытувшылар ман йылы йолыгыслар озгарылдылар.
Йолыгыслардынъ барысында шаир, адабият тармагында оьз яратувшылык йолы акында хабарлап, оьз ятлавларын окыды, янъыларда дуныя ярыгын коьрген «Ногай йигитлери» деген китаби мен йыйылганларды таныстырды, окувшылар эм окытувшылардынъ коьплеген соравларына толы кепте яваплады. Шаир чемпионымыз Альберт Батыргазиевке багысланган оьз поэмасын да йыйылганларга окып эситтирди. Окытувшылар, окувшылар Анвар-Бек
Оьтей увылы Култаевке берк ден савлыкты, келеекте де оьз асарлары, шыгармалары ман поэзия суьювшилерин таныстырып келгенин йорадылар. Солай
болып, авыл хабаршымыз, З.Шугаиповадынъ белгилевине коьре, ногай халкынынъ белгили язувшысы, Дагестаннынъ халк шаири Анвар-Бек Оьтей увылы Бабаюрт районынынъ Геметоьбе авылында да конакта болып кетти. Онда ол ерли мектебте эм спорттынъ бокс бойынша олимпиада чемпионы Альберт
Батыргазиевтинъ уьйинде онынъ атасы Ханболат пан йолыгысты, ога оьзининъ 85 йыллыгына багысланып шыккан китабин савкатлады эм онда Альберт акында язылган асарынынъ акында йылы хабарлады.
Батыргазиев савлай тукымы атыннан шаирге уьйкен разылыгын билдирди эм тагы да ийги асарлар язбага Кудай ога куьш эм куват бергенин йорады.
Солай болып, Зухра Шугаипова да оьз макаласында сыйлы ясуьйкенимиз, оьнерли шаиримиз Дагестан Республикамыздынъ Тарумов районынынъ бир неше авылларында да конакта болып, олардынъ яшавшылары, мектеб окытувшылары эм окувшылары ман кызыклы йолыгысларын оьткергени акында билдиреди. Онынъ белгилеви мен, шаир оьзининъ «Ногай йигитлери» деген китабинен автографларын да берген. Йолыгыслар барысында автор оьзининъ
кайзаманнан алып язып келетаганы, кайдай китаплер шыгарганы эм асарлары кайсы тиллерге коьширилгени акында хабарлады. Онынъ айтувы ман,
«Ногай йигитлери» эки китап болмага керек, эм бу биринши китаби болатаганын билдирген. Экинши китабинде де белгили ногай йигитлери акында балладалар, дестанлар болмага кереги эм ол да аьли аьзирленетаганын айткан. Йолыгыслар барысында шаир аьлиги заманда ногай адабияттынъ аьли
кайдай экени акында соьзди коьтерген, аьли язатаган яс авторларга коьмек бермеге аьзирлигин билдирген. Район яшавшылары эм мектеблердинъ ис коллективлери автордынъ янъы китабин суьйип алдылар.
Соьйтип, туьрли районларда шаир мен йылы йолыгыслар кызыклы эм йогары коьнъилде оьттилер. Сол «Ногай йигитлери» китаби акында белгили шаиримиз, Ногай районынынъ ясуьйкен яшавшысы, авыл хабаршысы Алибек Узбекович Капланов та газетамыздынъ бетинде окувшылар ман оьз ойы
ман макаласында боьлиседи: «Окытувшылардынъ, баска яратувшылык оьнери болган инсанлардынъ, китап суьювшилердинъ колларына эсли язувшымыз, белгили шаиримиз Анвар-Бек Оьтей увылы Култаевтинъ «Ногай йигитлери» деп аталып кезуьвли китаби туьсип туры. Шынтысы ман, китапте уьйкен
орын берилген ногай халктынъ атын, данъкын оьрге коьтерген баьтирлеримиз Алимхан Асановка эм Альберт Батыргазиевке. Элбетте, Анвар-Бек Култаевтинъ Алимхан Асановтынъ Уллы Аталык согысынынъ йылларындагы йигитлигине багыслаган дестаны окувшыларга, яшавшыларга аьруьв таныс.
Чемпионымыз Альберт Батыргазиевтинъ буьгуьнги яшавымыздагы йигитлигин данъклайтаган дестаны – янъы оьзгерис, миллет эм Россиядынъ адабиятына
белсенли косым. Белгилев керек, эки дестан да орыс тилине усташа эм ярасыклы коьширилгенлер.
Альберттинъ балалыгыннан алып олимпиадалык уьстинлигине дейим язувшы минезли кепте хабарлайды. Альберт Батыргазиевтинъ спорттагы етимиси аспандагы юлдыздай яркын, Ногай Шоьлдей куватлы, коькшил тенъиздей кенъ. Халкымыздынъ сагындай саркып турган яшавына ясымыздынъ олимпиадада енъуьви Кудайдынъ нурындай саьвлелерин актарып тоькти, йигерлилик, кайратлык косты, энди де оьрленмеге ымтылысты арттырды, яс-явкамызга Шорадай уьлги болды. Сулыплы шаиримиз Анвар-Бек Култаевтинъ бу дестаны Альберт Батыргазиевтинъ спорт усталыгын, бирмебир алыста кажувсызлыгын оьмирлетти, етип келетаган аьвлетлеримизге ызлагандай уьлги этти. Язувшыдынъ ТереклиМектебке багысланган балладасы акында айтпага бир-эки авыз соьз асыгыслы келип туры. Баллада, оьзек те, коьптеги асар.
Ама китапте орыс тилине коьширилип берилипти. Бек уста коьширилген. Коьшируьвшиге уьйкен разылык. Мине сыдыралар эсимди караттылар.
… Век Золотой Орды давно истек,
Орды Ногайской тожеминул срок.
Но честь и слава в вечность не ушли.
Ты – стольный град ногайцев, Терекли!
Бу бек дурыс эм баалы сыдыралар. Коьп затты анъламага шакыратаган сыдыралар. Акыйкатлай да, Терекли-Мектеб шоьл яшавшылардынъ оьктеми, байырлыгы, сеними. Йылдан-йылга оьседи, оьрленеди, ярасыгы артады. Авыллардан келгенлер яде конаклар болсын – куьезленедилер, яхшылыклар йорайдылар, юреклеринде де куваныш тувады. Сога коьре ерли яшавшыларга, дережеге, куватка ымтылатаган яс-явкага язувшыдынъ насихатын дайым да эсте тутув керек.
Оьрленуьвимизди иркпес уьшин, баска миллетлерден кери калмай, тенъ бойласар, ногай атымызды сый ман айттырар уьшин, – дейди оьз макаласында оьктемсинуьвин ясырмай ногай шаири Алибек Капланов. Анвар-Бек Оьтей увылын Дагестаннынъ китап баспасында дуныя ярыгын коьрген «Эки йигитлери»
китаби мен ак юректен кутлаймыз, ол аьр бир ногайдынъ китап уьндиригинде сыйлы орынды алаягына, калеми астыннан аьли де коьп асарлар шыгып, окувшылардынъ юрегине етеегине сенемиз, келеекте де ога яратувшылыгында бийик етимислер йораймыз.
Г.Нурдинова.
Суьвретте: шарадан коьринис.
