Тил – ол анъ эм материаллык асабалыгын оьрлендируьв эм саклав йолында куьшли алатларынъ бириси болады. Ана тил аьдемнинъ канына ана суьт пен синъип дайымга тамырласып калады. Ер юзинде туьрли халклар яшайдылар, олардынъ аьр бирисининъ оьзининъ тили бар.
Сол тил ана тил деп айтылады. Тилди билмеге, суьймеге эм сакламага – аьр кимнинъ де киели борышы. Халклар ара ана тилининъ куьни йыл сайын
увыт айынынъ 21-нши куьнинде байрамшыланады. Дагестаннынъ баьри мектеблериндей болып, Кизляр районынынъ Новокрестьяновское авыл орта
мектебинде де сол байрамга йыл сайын айырым аьзирлик коьредилер. Бу йыл да сога багысланып туьрли шаралары уйгынланып кызыклы оьттилер. Олардынъ мырады – окувшыларда тилди уьйренуьвде эм оны саклавда кызыксынув тувдырув, халкынынъ маданиятына эм аьдетлерине сыйды коьндируьв эди. Мектебте оьткен баьри шаралар да ана тил эм адабиятыннан сулыплы окытувшы, РФ ортак билимлендируьвининъ сыйлы куллыкшысы, ДР билимлендируьвининъ отличниги Енбийке Елкайдаровна Эдильбаевадынъ етекшилеви астында уйгынланып оздылар. Шараларда ана тилин уьйренетаган баьри класслары да ортакшылык эттилер.
Биринши класс окувшылары «Аьриплер адастылар» деген шарасында ана тилине уьйкен суьйимин коьрсеттилер. Окувшылар белгиленген аьриплерди тавып, бувынлар туьзип, оннан сонъ оларды соьзлерге айландырдылар. Оннан сонъ биринши класс окувшылары кызыклы ойынга киристилер, боьтен де балаларга «Сыхырлы кутык» деген ойыны бек ярады.
Олар кутык ишинде ясырынган юмсак ойыншыкларында туьрли уьй айванларын танып, эслерине олардынъ ногайша атларын туьсирдилер. 2-нши
класста соьйлем тилининъ ярасыклыгы ман Абдуррахман Доржиев, Сафина Савкатова, Исмаил Чамаев баскаландылар.
3-нши класста Малика Кошманбетова, Хадиджа Келдимуратова, Даниял Жирантаев енъуьвшилер болып шыктылар. Солай болып, 7-8-нши класслар окувшылары арасында КВН ойыны да кызыклы озды. Ойын катнасувшылары ногай тил, саният, табият туьслери, оьсимлик эм айванлар дуныясы бойынша
соравларына белсенли явапладылар. Командалар капитанлары Ислам Кулдуев эм Тамила Ярлыкапова оьз борышларын уьстинликли толтырдылар.
Командалардынъ баска агзалары олардан калмаска шалыстылар. Ана тилинде оьткен ойыны окувшылардынъ юзине уьйкен суьйиниш косты, билимлерин
кенъейтти.
Солай болып, Халклар ара ана тилининъ куьнине багысланган «Меним тилим – меним оьктемим» деген савлайроссиялык флешмобында Новокрестьяновское авыл орта мектебининъ 8-нши класс окувшысы Амина Аманкаева да ортакшылык этти. Ол тынълавшыларга белгили яс шаири, Россия
Язувшылар союзынынъ агзасы, коьшируьвши Зухра Булгаровадынъ «Ногай тил» деген ана тилинде язылган ятлавын тынълавшыларга йогары сезимде
яттан окып эситтирди. Белгилеп озайык, сондай кызыклы шаралардынъ ана тилин саклав йолында маьнеси бек уьйкен.
Оьз тилимизди саклап билейик, баска тилден соьзлерин карыстырмай таза соьйлейик! Тилимизди суьйип, оны аявлап коршалап билейик! Аьр бир халкта
ана тил – оьзинше аьлемет эм ярасык!
Г.Нурдинова.
Суьвретте: Енбийке Эдильбаева оьз окувшылары ман.
