Уллы Аталык согысы басланатаган куьн, 22-нши июньде, биз алдынгы согыс ветеранлары ман бирге солай ок аьлиги замандагы согыс спецоперациясынынъ
катнасувшыларын да эскеремиз. Бу эки аьскер несиллерин ортак бир душпаны – европа фашизми мен куьреси бирлестиреди. СВО катнасувшылары да, 1943-44-нши
йыллардагы оьз атайлары эм бабаларындай болып, сол бир ок ерлерде согыс аьрекетин бардырадылар. Бу эки аьскер несиллерининъ согыс аьрекети араларында 80
йылдан артык заман оьтсе де, алдынгы эм аьлиги нацистлердинъ дав ниети сол ок кебинде калган: бир куьнасиз балаларды, картларды, хатынларды урып оьлтируьв,
олай дегени савыт-садаксыз аьдемлер мен куьрес юритуьв. Соны ман бирге бизим россия аьскершилерининъ де оларга карсы явабы туьрленмеген – ол тынышына
яшайтаган аьдемлерди, Тувган Элин сондай дейвансыз айван кепли намартлардан коршалав.
Биз СВО катнасувшысы Али Бекмурзаевтинъ тувган атайы – Уллы Аталык согысынынъ ветераны Абу Бекмурзаевти бек аьруьв таныйтаган эм сыйлайтаган
эдик. Абу Куруптурсын увылы 1943-нши йылда, 18 ясына толып-толмай, фронтка шакыртылган, Сырт Кавказ уьшин согысларда белсенли ортакшылык эткен эм
солардынъ бирисинде яраланган. Госпитальде эмленген сонъ, оны эндигиси НКВД аьскерлерине йибергенлер эм ол оьзининъ фронт йолдаслары ман бирге ол
замандагы Совет Украина ериндеги Карпат тавлары бойында ерли нацистлер – Бандерадынъ ийтлерине карсы согыскан.
Билгенме экен сол заманда ол, соннан бир неше онйыллыклар оьткен сонъ, сол ок оьлтирилмеген бандеровшылардынъ тувдыклары ман онынъ тувган уныгы Али
Аскербий увылы согысаягын? Оькинишке, согыспага туьсти…
Али Бекмурзаев Ногай районынынъ Терекли-Мектеб авылында 1993-нши йылдынъ 23-нши курал айында тувган.
Оьзининъ коьп тенълериндей болып, мундагы Кадрия атындагы ортакбилимлендируьв мектебинде окыган. Бу окув ошагын кутарган сонъ, ол оьзининъ билим оьлшемин коьтермеге, оьзине келисли ис орын тавып куллык этпеге, уьйленип аьел туьзбеге суьйген. Сонынъ уьшин Али У.Алиев атындагы Карашай-Шеркеш патшалык педуниверситетининъ курылыс эм архитектуралык проектлев факультетине окымага туьседи.
Йогары окув ошагын биткен сонъ, ол эндигиси колындагы специалист кагыты ман вахта йорыгы ман ислемеге Сургут каласына йол алады. Мунда бир кесек
заман куллык эткен сонъ, бажарымлы эм куллыксуьер ясты «Магнит» туькенининъ директоры этип беркитедилер. Бу ис орынында ол эки йыл аьрекет эткен. Муннан
сонъ Али Бекмурзаевти етекшилери Пятигорск калага савда складлар тармагынынъ управляющийи этип йибергенлер.
Соннан Сургутка кайтып келген сонъ Али-ердесимиз РФ Коршаланув министерствосы ман контракт туьзип, согыс спецоперациясы юритилип турган ерге оьз
ыхтыяры ман кетеди. Ал деп ол Челябинск областининъ Чебаркуль каласында орынласкан аьскер боьликлерининъ бирисинде куллык этеди. Соннан оны Донецк Халк
Республикасына йибередилер. Соьйтип йигит авылдасымыз бу якларда оьтип турган согысларда ортакшылык этеди. Мунда ол бронетанк аьскерлерининъ «Отважные» деп аталган штурмовиклер куьбинде дав тапшырмаларын толтырган. Бир кайнаган каты согыс аьсеринде Али Бекмурзаев укронацистлердинъ танкын бузгышлаган, сол баьтирлигине ол «Йигитлик уьшин» медали мен савгаланган.
Баска бир йол, куьптинъ аьскершилери кезекли дав буйырыгын толтырмага бараятканда (олар сыра ман юргенде бир-бириннен бир неше метр эректе барадылар) куьптинъ командири анъсыздан минага басады. Яв алаты онынъ аягынынъ тоьменин юлкып аькетеди. Ол йолдасларыннан коьмек тилеп кышкырады экен.
Онынъ кышкырыгына биринши болып, явдынъ отына карамастан, йигерли кепте Али ювырып барады эм командирди аркасына салып бизикилерге шыгарады.
Сонъында йигит авылдасымыз оьзи де эки кере яраланып, госпитальлерде эмленген.
Ол эки йылдан артык заман СВО еринде штурмовик болып согысты, сонъында оны беспилотниклерди йыйнайтаган эм авага ушыртатаган аьскер куьбине йибередилер. Мунда да Али таза намысы ман шынты эр кепте куллык этеди. Ол оьзининъ фронтовик атайынынъ: «Бир кере де, кайдай аьллер болса да, оьзинънинъ туткан соьзинънен де, еринънен де тайыспа», – деп ога айткан маслагатын аьр дайым да эсинде саклады. Соьйтип те энъ ызгы куьнине дейим Абу-атайынынъ соьзлерине, аьскер антына, оьз халкына эм Аталыгына алал болып калды эм аьскер борышын толтырып турган аьсеринде, быйыл 5-нши июньде, йигитлерше янын берди.
Оьлим деген зат оьз-оьзиннен коркынышлы тувыл, эрте болсын, кеш болсын биз баьримиз де бу дуныядан кетеекпиз, тек буьгуьнлерде бизден куьш-куваты
кайнаган, аьли де оьз балаларын оьстирмеге (Алидинъ аьелинде эки баласы калды), ислемеге эм Кудай бизге берген ялгыз бир яшав ман куванмага тийисли (кайтип
айтсак та, яшавдынъ таьтли вакытлары аз тувыл) бизим яс кеделеримиздинъ согыс отына кетип йойылувы юрекке авыр тиеди. 22-нши июньде – Уллы Аталык согысы басланатаган куьнде биз сол оьткен давды, баьри ветеранларды, Абу Куруптурсын увылын да, онынъ данъклы уныгы Али Аскербий увылын да эскереекпиз.
Олар бизден кетсе де, баьриси де Тувган Элининъ аьскершилери болып калганлар эм онынъ тарихинде, баьри данъклы куьнлеринде, бизим эсимизде эм исимизде
оьмирлерге яшайдылар.
М-А.Ханов.
Суьвретлерде: Абу эм Али Бекмурзаевлер.
