Бирер шакта уьйдеги тыныклыкта согыс акында кайдай ды бир йыр эске туьссе, коьз алдында бизим элимиз эм онынъ яшавшылары Уллы Аталык согысы йылларында шеккен эм эндиги де басларыннан кеширип турган кыйынлыклар коьринедилер. Аьлиги заманда да бизим ерлерден эректе согыслар юредилер, артиллерия топлары атылып, калалардан эм авыллардан Савытлы куьшлер сырасына контракт бойынша яслар кетедилер.
Заман-заманы ман биз олардан ким ди бириси туьнегуьнлерде согыстан кайтпаганы яде сес-хабарсыз йойылганы акында эситемиз.
Согыс спецоперация катнасувшысы Рамазан Магомедов Ногай районынынъ Шумлелик авылында тувып оьскен. Мунда солай ок онынъ ата-анасы да тувганлар. Ерли орта мектебти окып кутарган. Бала шагыннан Рамазан оьз йолдаслары арасында оьзин коьрсетпеге суьймейтаган кеде эди, коьп соьзсиз, оьзине тапшырылган исти намыслы кепте толтырмага шалыскан.
Туьнегуьнги аьр бир кедединъ яшавында тувган уьйин кесек заманга калдырып, Тувган Эли алдында эр борышын толтырмага кетпеге заман келеди. Бизим атайлар ман аталарымыз сонынъ акында: «Увылларымызга эндигиси эр болмага заман етти!» – дегенлер. Рамазан Магомедов 18 ясына толганда ок та, 2021-нши йылда Россия Аьскер сырасына куллык этпеге кетеди. Мунда ол РФ Коршаланув министерствосы ман контракт туьзеди эм 2022-нши йылда согыс спецоперациясы оьткерилетаган Донецк Халк Республикасы ерине йибериледи.
Аьскерши йолдаслары онынъ акында йылы эскеруьвлерин айтадылар. Рамазан фронт аьрекети юритилген ерде еткеруьвши болып согыс тапшырмасын толтырган. Бу аьскер кесписи давда сондай да керекли деп саналады. Оьзининъ квадроцикли мен ол тылдан алдыдагы фронт сызыгында турган
йолдасларына куьн сайын азык-туьлик, медикаментлер, бирерде согыс алатларын тасыган. Алдына салынган согыс тапшырмасын ол йигерли эм намыслы кепте толтырган, фронтта йолыгатаган кыйынлыкларды йигитлерше оьтип келген. Эки йыл артта, 2024-нши йылдынъ август айында, оьз борышын
толтырып турган аьсеринде Рамазан душпаннынъ кезекли каты атувлары астына туьсип калады. Ол ога дейим неше кере де сондай атувлардан аман-эсен шыгатаган эди. Сол куьн шыгалмады. Ога фронт йолдаслары, уьйдегилери токтавсыз занъ согып турдылар, аьскерши явап бермеди. Муннан сонъ, кесек заман оьткенде, онынъ ким экенин биркасыннан танып таптылар…
Аьдем топырак болса, оны коьп дегенде бир 5-6 йыл эскерип тураяклар, сонъында мутаяклар деп ойлайтаган аьдемлер боладылар. Тек бу соьзлер СВО-да элин явдан коршалап ян берген аьскершилер акында тувыл. Бир заманларда атаклы маршал Георгий Жуков, эгер аьдем бир куьн давда болган болса
да – ол сонынъ катнасувшысы, эгер сонда йигитлерше ян берген болса – ол баьтир деп айткан. Дурысында да, ким согыста оьз Аталыгы уьшин оьзининъ энъ де баалы деген яшавын берсе, ол мутылмага керек тувыл. Олардынъ атлары элимиздинъ тарихине оьмирлерге мермер, гранит тасларга языладылар,
олардынъ аьскер боьликлери йигит аьскершилерининъ атларын оьзлерининъ эстеликли китаплерине дайымга киргистедилер эм патшалыгымыздынъ данъклы байрам куьнлеринде оьз согыс байракларын коьтерип, оларга сый этедилер. Сенинъ йигитлигинъ, мутылмаяк, Рамазан!..
М-А.Ханов.