Быйыл Чернобыль АЭСнда болып оьткен баьлеказадынъ калдыкларын тайдырувда катнаскан Ногай районынынъ эки яшавшылары – Бектемир Максутовка тувганлы 70 йыл, Юсуп Саитовка – 60 яс толады.
Бектемир Максутов асылы ман Ленин авылыннан, аьлиги заманларда Терекли-Мектебте яшайды. Ол Припять каласына 1988-нши йылда йиберилген. Ал деп военкомат повесткасы ман шакыртылып барганда, оларга: «Оьзинъиз бен тек документлеринъизди аласыз», – дегенлер. Баслапкы куьнлерде яслар кайда бараятканын билмегенлер. Ол зат сонъында, аьскер боьлигине келип еткенде айтылган. Бектемир Максутов сол эстеликли йылда атаклы Сибирь полкынынъ сырасында радиация ызларын тайдырувда куллык эткен.
Юсуп Саитов – Кара-Сув авылында тувып оьскен эм сонда яшайды. Ол Припятьке сол куьн ок, 1986-ншы йылдынъ 26-ншы апрелинде, Совет Армиясы сырасында куллык этип турган иш аьскерлер (внутренние войска) боьлиги мен бирге йиберилген. Тынышына яшап турган халкты каладагы уьйлериннен
анъсыздан эвакуация этуьв кыйын ислердинъ бириси эди.
Бирер аьдемлерди автобусларга куьш пен тиемеге туьскен. Неше йылдан бери яшап турган меканыннан кимнинъ бирден ок айырылгысы келеди? Хатынлар, балалар, картлар ызын-шув болып йылайдылар. Сол куьнлерди эскергенде, Юсуптынъ коьнъили пашман болады… Аьдемлерди эвакуация эткен сонъ аьскершилер авыллардагы уьйлерди мародерлар тонамасынлар деп караул исин юриткенлер.
Соьйтип эки ердеслеримиз 1986-88-нши йылларда Ногай шоьллигиннен йыракта болган Припять каласында эм сонынъ тоьгерегинде оькимет борышларын шынты эрлигин коьрсетип толтырганлар. Атом ман куьресуьв – ол согыстынъ алды ягында куьллелерге карсы душпанга баргандай. Тек куьллелерден окоп ишинде басты коршаламага да болады, радиациядан ясырынып болмайсынъ…
– Чернобыльшилердинъ баьриси де атомлы каза ман куьресте ден савлыкларын йойдылар, бир хыйлысы арамыздан да кеттилер. Олардынъ баьтирлигин оьсип келеяткан яс несиллер эслеринде сакламага эм йигитлигине тенъ болмага борышлы. Сондай кыйынлыкларды тек ясларымыз бир де коьрмесинлер, – дейди Ногай районынынъ Согыс, ис, Савытлы куьшлер эм ыхтыяр саклавшы органлар советининъ председатели Акманбет Сангишиев.
Йогарыда белгиленген эки де ЧАЭС катнасувшылары: Бектемир Максутов пан Юсуп Саитовты келеяткан сыйлы мерекелери мен кутлап, оларга берк ден савлыкты эм узак тынышлы оьмирди йораймыз!
М.Юнусов.
Суьвретте: Бектемир Максутов (солда), Юсуп Саитов (онъда) Кара-Сув авыл администрациясынынъ басшысы Амирбек Арунов пан.