Бизим халкымыз бола-болганлы Каспий тенъизининъ куьнбатар ягасында, Терик эм Куьми йылгалары аралыгындагы Ногай шоьллигин бийлеп яшайды. Бурынгы таварыхларга, легендаларга коьре аьлиги Ногай шоьллиги (алдынгысы Караногай) ол кайсы заманда да халкымыздынъ эски юрты деп саналган. Бу ерлерде ата-бабаларымыз малшылык пан каьр шегип, отлакларын, оьрислерин аявлап кулланып келгенлер. Болса да оьткен ХХ оьмирдинъ ортасыннан алып, районымыздынъ миллионга ювык гектар отлаклары коьшимли малшылык йорыгын юритуьвши Дагестаннынъ тав, Тарумов эм Кизляр районларынынъ хозяйстволарынынъ койшыларына коьпйыллык болжал ман кулланувга берилген. Сол шактан алып, онсыз да кургаклы шоьллеримиз эндигиси 60 йыллардан артык заман нормадан 3-4 кабат артык маллар санын саклавдан себеп такырга, ашшылыкка, кумга айланып баслаган эдилер. Буьгуьнлерде болса, маьселе шешилмегенликтен ерлеримиздинъ аьллери мукаят та осалланып барувда. Ол эндигиси Европада энъ де уьйкен кум-такырына (пустыня) айланады. Бу маьнели табиат маьселеси мен байланыста янъыларда оьз хабаршымыз 2017-нши йылда оьткерилген Россия ногайларынынъ V курылтайынынъ Уйгынлав комитетининъ активисти Исмаил Динислам увылы Черкесов пан юриткен хабарласувды тоьменде беремиз.

