Уьстимиздеги йылдынъ казан айынынъ 8- 9-ншы куьнлеринде Карашай-Шеркеш Республикасынынъ бас кала-
сы Черкесскте «Ногайлар: XXI оьмир. Тарих. Тил. Маданият. Булактан алып келеекке дейим» IV Халклар ара
илми-практикалык конференция шатлыклы аьлде уйгынланып оьтти. Шара бу йыл Россия халкларынынъ бирлесуьв эм Карашай-Шеркеш халкларынынъ анъ-акыл байлыгы эм маданиятлык асабалыгы бойынша йыллары ман рас
келуьви де бек маьнели эди. Конференция белгили аьлимфольклоршысы эм адабият аьрекетшиси Ашим Имам-
Маземович Сикалиевтинъ 90 йыллык мерекесине багысланган эди. Ол ногай халкынынъ анъ-акыл маданиятын, тилин, тарихин уьйренуьвде салдарлы косымын эткен зейинли тергевшилердинъ бириси болады.
Онынъ ислери оьсип келеятырган несиллерге ногайлардынъ яшавга ой-карасын эм аьдетлерин терен анълав негизи болып келеди. Ашим Сикалиевтинъ эстелигин йогары оьлшемде байрамшылав – ол онынъ илми эм ямагат уьшин салган кыйынына сый этуьв эди.
Бу шара, ногай халкынынъ аьвелгисин эм келеектегисин терен тешкеруьвли тергев ниетте, савлай регионнан эм
онынъ тысыннан тергевшилерди йыйнаган аьлиги замандагы илми ямагатында маьнели оьзгерислердинъ бириси болды. Форум, миллет менлигин саклав эм глобализация аьллеринде сол темалардынъ белсенлигин белгилей келип, миллет тарихин эм маданиятын тергев бойынша кызыксынувдынъ йогары оьлшемин коьрсетти.
Конференцияда Россия, Казахстан эм Узбекистаннан алдышы илми академия институтлары эм билимлендируьв орталыкларыннан келген ваькиллери ортакшыладылар. Солай болып, маьнели шарадынъ сыйлы конакларынынъ сырасын Дагестаннынъ Ногай районыннан барган окытувшылар, аьлимлер, маданият куллыкшылары эм сондай баскалар кирген делегациясы да толыстырды. Сондай халклар аралык катнасувы темадынъ кенъ каралувы эм ногай маданиятынынъ тек Россия Федерациясы еринде тувыл, ювык шет эллеринде де маьнели экенин ашыклап коьрсетти.
Туьрли патшалыклардан келген аьлимлердинъ оьз сулыплары ман боьлисуьви – маданиятын саклавга янъы йолларды таппага, тюрк халкларынынъ оьрленуьвининъ ортак йолын аянламага себеплигин этти. Конференция программасы эки куьн бойы аьрекетледи. Сол заман ишинде шара катнасувшыларынынъ ногай халк яшавынынъ туьрли яклы соравлары бойынша белсенли кенъесуьвлеринде катнаспага амаллары болдылар. Айтпага, онда халкымыздынъ тарихи, тили, фольклоры, адабияты, санияты, баска болып, ногай тил сабагы бойынша дерисин
окытувынынъ негизли соравлары уьстинде аьлимлер, педагоглар, экспертлер докладлары ман шыгып соьйледилер.
Конференциядынъ барысында «Ашим Сикалиев (Шейхалиев). Полное собрание научного наследия в 5 томах» деген
баспасынынъ презентациясы да уйгынланды, ногай аьлимлери, язувшылары эм суьвретшилерининъ ислери салын-
ган коьрсетуьв выставка эм Карашай-Шеркеш, Дагестан Республикаларыннан, Астрахань областиннен келген ногай
саниятынынъ оьнерлерининъ катнасувы ман миллетфольклор концерти де йогары коьнъилде озды.
Конференциядынъ экинши куьнинде Дагестаннынъ Ногай районыннан окытувшылар, Башкортостаннан барган делегация ваькиллери эм баскалар Х.Кумуков атындагы Икон-Халк авыл орта мектебинде конакта да болып,
янъы ашылган «Ногай юрт» тарих- краеведлик музейининъ ашылувында, район бойынша ногай тил дерисиннен окы-
тувшылардынъ семинарында да ортакшыладылар. Сол куьн оларга белгили аьлимфольклоршысынынъ сыйына
мемориаллык тактасы ашылувында да катнаспага да бакты буйырды.
Соьйтип, маьнели шара кызыклы, пайдалы эм йогары коьнъилде уйгынланып оьтуьви мен, халкымыз арасын-
да дослык, бирлик эм татымлык коьпирин беркитуьвге, ана тилимизди саклавга шынты амал болды.
Бизим хабаршы.
Суьвретте: шарадан коьринис.