Денинъ сав заманда ювырмага керек
Уллы Горацийдинъ соьзлери: «Эгер сен денинъ сав заманда ювырмасанъ, авырыганда ювырмага туьседи». Терен маьнели соьзлер, бу ерде авырыганда ювырув деген – савлыкты беркитуьв ниет пен тувыл, а эсиктен эсикке кирип, врачлардынъ кабинетлери мен, деген ой келеди. Аьр йылдынъ август айынынъ экинши юма сонъгы куьни, аьдетке кирип, физкультурник куьни деп белгилевге айланган эм, бу куьн коьптен бери тек белгиленген кеспидинъ аьдемлерининъ байрамы болып калмайды, байрам савлай спорт пан каьр шегуьвши, куьн сайын оьз савлыгына мукаят аьдемлердики десек те, ялган тувыл… Бу йыл да байрам белгиленди, биз тагы эм тагы да спорттынъ кайсы бир кебинде де уьйкен уьстинликлерге етискен, алтын, куьмис, ез медальлерге тийисли болганларга оьз сыйлавымызды билдирдик эм оьз яшавларына аьдет этип спортты киргисткенлерди де алгысладык. Бу байрамнынъ тарихин алып карайык: физкультурник куьни биринши кере 1939-ншы йылда белгиленген. Сол йылларда элимизге онынъ баьри яктан да оьрленуьвин коьтеруьвге куватлы, дени сав аьдемлер бек керек эдилер. Сол йылларда белгили комплекс ГТО яшавга киргистилген, «В здоровом теле – здоровый дух» («Дени савдынъ – коьнъили де сав») деген шакырув да мынълаган аьдемлерге дем беруьвши болган. А буьгуьнлерде болса, сол куьннинъ маьнеси де коьпке кенъейген. Бу куьн, мен йогарыда белгилегенлей, тек спорт усталарынынъ эм тренерлердики болып калмай, белсенли, ден савлыгына терен маьне берген аьдемлердики де болады, неге десе физкультура – тек «кол куват» тувыл, аьдемнинъ яшав сапаты, ой тазалыгы эм уьзак оьмир… Ызгы заманларда спортка уьйкен маьне бериледи: спорт комплекслер, стадионлар, калаларда турак уьйлердинъ алдыларында ярасык спорт майданлар, авыл ерлеринде патшалык программалар аркалы воркаут майданлар курыладылар. Сол тувыл ма спортты оьрлендируьвди коьтергишлев деген?! Сондай затлар аьр бир аьдемге де оьзининъ яны суьйген спорт кеби мен аьвлигуьвге мырсат береди… Бизим баьтирлер деп айтар эдим, тек олимпия чемпионына тувыл, куьн сайын эртенъ мен турып стадионга барып, бир тоьгеректи айланганга, яшав сулыбына, йылларына карамай, зарядка эткен ясуьйкен анайга, бир куьнин де калдырмай, телефонындагы абыт санавшысынынъ нормасын толтырув уьшин куьш салувшы ис йолдасымды… Сондай аьдемлердинъ энтузиазмы тувыл ма бизге куьш беретаганы эм яшаган еримизди ярасык этип, коьнъилге коьнъил косатаганы. Эсинъизде болсын – яшав бойынша физкультурник кесписин сайламаган болсанъыз да, алдыга барув, ден савлыкты беркитуьвге куьш салув болса, биз йогарыда белгилеген куьн сизики, баьрине де ден савлык эм алдыда наьсипли оьмир. Яшавга абыт тек коьнъил коьтерилисте алынсын.
Г.Курганова.