Аьдем. Савлай дуныя яратылгандай, Кудайдан аьмир болып, аьдем де яратылган. Терен философия… Ойлап карайтаган болсак, баьри тоьгерегимиздеги затлар кызыклы: тарихи, яшавга энуьви, армаганда борышы…
Бир оьнер берилип, яратылган аьдемлердинъ бактылары баскадан айырым туьрлилиги бар болып коьринеди.
Меним сайлаган кеспим де яратувшылык пан байланыслы, бизи мен бир ис коллективте техникалык аьрекетти бардырган кыскаяклыдынъ: «Сиз – соьз усталыгы ман язатаганлар, баьринъиз де бир туьрли ше, кужыр бир затларынъыз бар», – деген соьзи эсиме туьседи. Оьз янымызда – баьриндей, ама баскадынъ туьрлилигин коьремиз.
Яратувшылык пан каьр шегетаган инсаннынъ яшавга, тоьгерек якка карасы баска, касиетинде де айырым оьзине келискени бар, коьнъили де бирде шат, бирде туьнъилип кетеди. Аьли мен келтирген касиет боьтен де шаирлерге келиседи…
Меним макаламнынъ аьлиги келпети де яратувшылык пан каьр шегетаган кыскаяклы. Ол мага дайым шат коьнъили мен, юзинде юмсак куьлемсиреви мен расады. Касиети де бек сабыр эм каьмбил болып коьринеди.
Мукминат Нурадил кызы Отевалиева, ол янъыларда ЮНЕСКО АИАП – халклар ара изобразительный саниятлар ассоцияциясынынъ агзасы болды.
Сол сыйлы аты ман биз талаплы суьвретшиди ак юрегимизден кутлаймыз эм алдыда тек йогары уьстинликлерди йораймыз.
Белгилеп озайык, Мукминат Нурадил кызы Отевалиева 40 йыл узагында Сраждин Батыров атындагы ерли саниятлар мектебинде ис аьрекетин уьзилгисиз бардырып келеди. Сол йыллар ишинде етискен уьстинликлери де аз тувыл. Бир неше несил окувшыларда суьврет ясав талабын ашып, ашык йолга салган, солардынъ ишинде бар талабын оьрлендиргенлер эм соьндиргенлер: аьр бир инсаннынъ оьз бактысы бар. Тек ол болса, колыннан келгенин, билгенин талаплы окувшыларына берген эм бу куьнлерде де берип келеди.
Суьврет ясав ман аьлиги заманларда кызыксынувым йок, бала шагымда мен де ясамага бек суьетаган эдим, тек ол артта калган, сонынъ уьшин каьримиз бойынша Мукминат Отевалиева ман байланыслыгым йок, ама мен ол хатын ман яшавым бойынша раскан ерлерим болган – туьрли миллет шаралар...
Соьйлемеге бек ийги аьдем – сага тешкеруьвли, сенинъ юзинъде, уьстинъде яркын боякларды излестиргендей, карасы ман…
Талаплы суьвретшидинъ коьплеген яратувшылык ислери бар. Аьр бирисинде Ногай шоьллигине онынъ терен суьйим сезимлери, юрегининъ йылувы суьлдерленген.
Мукминат Нурадил кызы бурынгы ийги аьдет – кийгиз басувдынъ сырларын балаларга уьйретеди, соларга салынатаган оьрнеклердинъ аьр бирисининъ маьнесин анълатады. Соьйтип, окытувшы яс несилди ногайларымыздынъ миллет маданияты ман таныстырып, халкына, элине суьйимди таралтады.
Оьнерли суьвретшилеримиздинъ сырасында турган Мукминат Отевалиевадынъ асарлары туьрли выставкаларда ортакшылык эткенлер – оьзининъ байыр эм баска талаплы суьвретшилер мен бирге, ол оьзининъ суьвретлер выставкаларын уйгынлаган заманларда (район еринде, онынъ тысында болганда да), бир аьлемет соьзлер мен атайды. Аьр кайсысы да шоьллик пен байланыслы: «Шоьл кенълиги», «Степные мотивы», дагестанлы суьвретшилер асарларынынъ выставкасы, сол санда онынъ асарлары да болганы да «Дагестан страна гор и равнин» деп аталган.
Мукминат Нурадил кызы тек талаплы суьвретши болып калмайды, онынъ ятлав эм макалалар язув оьнери де бар. Солардынъ да бас темасы онынъ ис аьрекети, тувган-оьскен ерлери, кишкей Аталыгы – шоьллиги. Аьли ол Россия Суьвретшилер союзына кирди, ога дейим Мукминат Отевалиевадынъ РФ Журналистлер союзынынъ агзасы деген аты да бар эди.
Аьр кайсы етимис те белсенли ис аьрекеттинъ тамамы болады. Сога коьре мен Мукминат Нурадил кызына алдыда аьли де коьп етимисли йылларды эм таза аспан астында наьсипли оьмирди йорайман. Онынъ халкына этетаган пайдасы окувшыларда бар оьнерин арттырув алдыда оьз емислерин берерлер.
Г.Сагиндикова.
Суьвретте: М.Отевалиева.