Орман - табиаттынъ баалы савкаты
ман – табиаттынъ баалы савкаты. Оны саклав ман
байланыслы сорав савлай дуныя уьшин маьнели. Аьр бир
аьдем бу байлыкты келеек несиллерге калдырар уьшин
оттан эм шабувдан, солай ок баскалай да саклав керегин
анъламага тийисли.
Биз аьр биримиз мектебте окыган йыллардан алып
«Орман – бизим байлыгымыз» деген соьзлерди эситип
келемиз. Орманда туьрли оьсимликлер оьседилер, ол коьп
айванлардынъ уьйи, таза авадынъ эм агаштынъ булагы
болады. Исси куьнде ол бизге салкынлык береди, япыра-
клардынъ сеси де бир аьлемет рахатлыкка коьмилдире-
ди. Онда барып тыншаюв, елеклер йыйнав – кайдай ийги-
лик. Тек сол баьри ярасыклык уьйкен отка айланган аявсыз
ушкыннан кишкей кесек заман ишинде йок болмага бола-
ды. От оьмир узагына оьскен тереклерди йок этеди, куслар
эм айванлар уьйсиз каладылар. Туьскен оттынъ ийиси де
ден савлыкка зарар аькеледи. Орманды кайтадан оьстируьв
оьзи-оьзиннен болмайды, онынъ уьшин йыллар эм коьп
куьш керек.
Россия орманлыклар ман бийленген ерине коьре дуны-
яда биринши орынды алады. Янъыларда «Россия орман-
лары» форумына хошлав телеграммасында РФ премьер-
министр Михаил Мишустин, элимиздинъ 1, 2 миллиард
гектар ерин орманлар бийлейтаганын белгилеген.
Кайдай оьктемлик юректи бийлейди элимиздинъ сырт
калаларына бараяткан вакытта поезд терезесиннен бир
неше шакырымларга созылган орманлардагы ярасык тере-
клерге караган мезгилде деп нешевден де эситкенмиз. Сол
заманда тек ярасыклыкка тувыл, элимиздинъ уллылыгы-
на, байлыгына, онъайлыгына куьезленесинъ. Орманлар –
элдинъ байлыгы деп те босына айтылмайды ша.
Эндиги оьзимиздинъ киши тувган еримиз – Ногай рай-
онга коьшейик. Биз орманларга бай болмасак та, алдын-
гы йылларга коьре, аьлимиз коьпке онъайланган. Неше
йыллардан бери Ногай орманшылык куллыкшыларынынъ
уллы куьш салувы ман кумлы ерлеримизде емисли эм баска
тереклер оьстилер. Коьп куьш салув ман тувган орманлар-
ды саклав – бизим ортак борыш. Сонынъ акында 9-ншы
августта белгиленетаган орманларды от туьсуьвден саклав
Халклар ара куьнине ювык заман айтув маьнели. Сыр
тувыл, районымыздынъ орманларында оьскен сийрек тере-
клер шабылып, сувык кысларда нешевлердинъ пешлерин-
де янганы. Эндигиден армаган ондай бактыдан, коьгилдим
от келуьви мен байланыста, тереклеримиз аман болар деп
сенемиз. Тек саклык тутув керек орманларга от туьсуьвден.
Бир неше йыллар артта бизим орманларда да от туьскен
куьнлер болган, ярасык арша тереклер янганлар. Сонынъ
акында бизим газета бетлеринде де язылган. Бу куьнлерде
орманда тыншаймага шыкканларга тилек саламыз: еримиз-
динъ онъайлы танълагысы, яс несиллер уьшин орманларды
оттан саклайык! Сол байлыкты оларга да калдырайык.
Нурият Кожаева.