Оьзиннен сонъ ийги соьзин калдырган
Инсанлардынъ арасындагы байланыслар, оькинишке, уьзиледилер. Боьтен де оькинишли, эгер сага ювык аьдем дуныядан кешип кетсе, эсинъе озган йылларды туьсирсенъ, кашан да юрек авырымай болмайды. Бу куьнлерде биз газетамыздынъ 95 йыллыгын байрамшылаймыз, эсимизге бизи мен ислеген инсанларды аламыз. Солардынъ арасында – белгили ногай шаири, коьплеген йыллар редакциядынъ бас редакторы болып ислеген Магомет Янмурза увылы Кожаев. Оькинишке, ол арамыздан эрте кетип калды. «Бар эди, болаяк эди» деген соьзлерди Магомет Янмурза увылы акында айтпага кыйын. Эм кыйын онынъ акында язбага. Магомет куьшли аьдем эди, бу соьзди ога баьри яктан да айтпага болады. Кашан да, баьри аьдемлерге де келисли касиетлери йок тувыл эди, болса да юрегинде баскаларга яманлыгы болмаган деп ойлайман. Баьри болган оьзгерислерди де оьзиннен оьткерип, бир зат пан коршаланмайтаган аьдем деп эсимизде калган. Мен бир-бир заманда ойлайман, эгер мени Магомет редакцияга ислемеге аькелмеген болса, мен Уьйсалган авылда мектебте ислеп калган болар эдим, шаирлик дуныясына да берк абытты мага Магомет Янмурза увылы эттирди. «Сенде оьз талабынъды оьрлендирмей калдырмага, халк пан шаирлик тилинде соьйлемей коймага бир ыхтыяр да йок» деп айткан соьзлер меним кулагыма аьли де шалынады. Сога коьре, уьстинликлерим мен аьлиги заманда да оны ман боьлисемен. Аьлиги, ол коьрмеген ятлавларыма не деп айткан болар эди деп ойлайман. Онынъ айткан маслагаты да, бир ерде дурыс этпесем, акырганы да мага да, мени мен ислейтаган йолдасларыма да бек керекли эди. Журналистика Магомет Янмурза увылынынъ яшавынынъ маьнеси болгандыр деп ойлайман, яшавын ногай халкынынъ тувган тилинде шыгатаган сынъар газетасына берди, кыйынлы заманларда редакцияды басшылады эм онынъ саклавына, оьрленуьвине баьри куьшин де, билимин де салды. Кайсы ерде кайдай карар алмага керегин билетаган етекши эди. Меним журналист болувыма да ол оьз уьлисин косты. «Сеннен бир пайдалы аьдем де болмаяк, не уьшин сен газетага ислемеге келгенсинъ?» деп акыратаган эди. «Мени сиз шакырдынъыз ша» деп мен ога айтатаган эдим. Куьлемсирейтаган эди сол заман. Ислеген йыллардынъ ишинде кайдай аьллер де болды. Йылаган куьнлерим де бар эди, ойлайтаган эдим, Янмурзаевич куры мага акырып турады деп. Редакцияда мен баьри куллыкларда да иследим. Версткада янъы ислеп баслаганда, коьп затты анъламайтаган болгандырман, орамга туьсип, анълайтаган коьмпьютерщиклердинъ басын авыртканман. Эсимде, 9-ншы Май куьнине багыслап мерекели номер шыгардык. Сол заманларда макетти кагыт кебинде йиберемиз, мен аьр бир беттинъ артына кайсы бет экенин язаман. Кайдан билейим, колыма гелий калем келип калган болаяк, экинши куьн газета келген, артына язылган язувлар савлай беттинъ уьстине шыккан. Сол заманда да йылап токтадым. Аьлиги заманда анълайман, Магомет Янмурза увылы билетаган болган, кимге кайтип айтпага керегин. Меним касиетимди де билгендиртагы, «Сени мактасанъ, сен йогарыга ушып кетерсинъ» деп айтатаган эди. Буьгуьнлерде бизим газетамызда ийги журналистлер ислейдилер, олардынъ кайбириси оьктемлик пен оьзлерин Магомет Кожаевтинъ окувшылары деп санайдылар. Калемдасым деп айтсам, бираз аькис те коьремен, мен аьр заманда да Магомет Кожаевти, Мурат Авезовты оьзимнинъ насихатшыларым деп айтаман. Олар мага яратувшылыгым акында ийги соьзлер айтса, коьнъилим коьтериледи. Сондай шынты шаирлер оьтириктен айтпаягын анълайман. Кетедилер йыракларга йыллар, солар ман бирге инсанлар да бу дуныядан кешип кетедилер. Эм айтамыз: «Арамызда болган болса экен…» Белки, керек ерде дурыс маслагатын, соьзин айтар эди. Быйыл Магомет Янмурза увылы арамыздан кеткенли бес йыл болады. Эсимизге аламыз, редакциядынъ кабинетлерининъ бирисинде онынъ суьврети мен баннер де илинип туры, сол ерде онынъ байыр затлары – ис блокноты, бетлери авдарылатаган календарь, кол язбалары. Авырыган заманда да келетаган эди, маскаралап, баьримиздинъ де коьнъилин коьтерип кететаган эди. Белки, бизи мен аманласкандыр сол заман. Бизим ясуьйкенимиз эм насихатшымыз. Оьзиннен сонъ ийги соьзин калдырган талаплы журналист эм шаир – Магомет Кожаев.
Г.Бекмуратова. Суьвретте: М.Кожаев.