Ол – ясыл, коркынышлы,
Оьткир тисли, кавыфлы.
Тез ялдайды, юреди,
Коркытпага суьеди.
Исси ерде яшаган
Ким десенъиз, – алапан.
Алапаннан кайсымыз да коркамыз, болса да онынъ акында коьп кызыклы билдируьвлер бар. Сол билдируьвлерге коьре, алапанлар динозаврлар ман бирге яшаган. Кужырлы тувыл ма, динозаврлар кайзаман да йок болган, алапанлар аьли де бар. Аьлиги айванларды алып карасак, алапанларга ювык деп кусларды айтпага болады. Суьйрелип юруьвшилердинъ арасында алапанды акыллы деп санайдылар. Бу айваннынъ териси берк, оьз кебинде алапанлар уьйкен деп белгиленедилер. Олардынъ узынлыгы
– 6-7 метрге дейим барады, шеккиси бир тонна болады.
Алапанлар таслар ашамага суьедилер, соны олар ас казанын ислетуьв уьшин этедилер. Ас казанда таслар асты уватпага коьмек этедилер. Алапаннынъ тислеви айлак куьшли болады. Олар бир коьзин эм авызын ашып уйклайдылар. Аьлимлер сол затты анълатадылар – алапаннынъ ашык авызы кырга йылувды шыгармага амал береди, ашык бир коьзи олардынъ, уйклаганда да, сак экенин коьрсетеди.
Алапаннынъ тислери коьп эм оьткир. Олар ман айван шайнап болмайды, оьткир тислер мен олар баска айванларды ыслайдылар эм бир неше кесекке йыртадылар.
Кырда алапанлар 70-80 йылга дейим яшайдылар, зоопаркларда 100 йылдан да артык яшамага боладылар. Бу айванлардынъ коьзлери каранъада ийги этип коьредилер, сонынъ уьшин олар туьнде кавыфлы анъшылар боладылар. Кишкей алапанлар юмырткадынъ ишинде турып, сес бередилер. Соьйтип, олар анасына шыкпага аьзир экенин билдиредилер. Алапанлар терекке минип боладылар, олар оьзине ашамага айванлар карайдылар эм куьнтоьсте йылынадылар.