Чернобыль АЭС-нда болган баьле-казадынъ ызларын тайдырувшы йолдасларым! Быйыл 26-ншы апрельде Чернобыль атомлы электростанциясында болып оьткен баьле-казага 40 йыл толады. Аьскершилик бактымыз бойынша бизге Чернобыль, Припять, сол кайгылы эм эстеликли куьн ортак эм ювык болып калды. Бу баьле-каза бизге тынышлы атом оьзининъ кораланган ериннен кырга шыкса, кайдай кавыфлы экенин коьрсетти. Чернобыльшилер сонынъ алдын оьз коькиреклери мен...
Апрель айынынъ 26-сы – Россия Федерациясында эстеликли куьн. 40 йыл артта ЧАЭС атылып, энъ де уьйкен техногенли катастрофа болган куьн. Радиоактивли кара булыт тек Украинады эм онынъ ювыгындагы регионларды каплап калмай, Куьнтувар эм Сырт Европага да яйылды. Бу XX оьмирдинъ энъ де уьйкен экологиялык казасы деп саналады, сонынъ калдыкларын тайдырув бир неше миллионлаган аьдемлердинъ бактыларын...
Сыйлы ердеслер, Чернобыль АЭС баьле-казасынынъ калдыкларын тайдырувшы аявлы ветеранлар! Буьгуьн биз аьдемшиликтинъ тарихининъ энъ кайгылы куьни – Чернобыль АЭСде болган баьле-казасынынъ 40 йыллыгын белгилеймиз. Буьгуьн биз савлай дуныяга кавыф тувдырмага болаяк баьле-казасынынъ калдыкларын яйылдырмас уьшин савлыгы эм янынынъ баасы ман токтатканларды эске алатаган вакыт. Биз, оьз акында ойланмай, коьзге илинмейтаган, ама оьлимге аькелетаган кавыфсызлыкка карсы...
Янъыларда Терекли-Мектеб авылындагы Халк яратувшылык орталыгынынъ фойесинде Осман Индрали увылынынъ ызгы заман язган суьвретлерининъ выставкасы ашылды. Выставкадынъ ашылувына багысланган шатлыклы шарада отставкадагы ФСБ полковниги, ДР ат казанган ыхтыярсаклав органлар куллыкшысы Алибек Мурзаев, Ногай район администрациясынынъ аькимбасынынъ орынбасары Мурат Шадиев, художник Алавдин Абубекеров, Россиядынъ эм Дагестаннынъ ат казанган маданият куллыкшысы Нарбике Муталлапова, Терекли-Мектеб авыл аькимбасы Марат...
Халк биюви – ол халктынъ яны, соьнмес санияты, бай асабалыгы. Янъыларда Карашай-Шеркеш Республикасынынъ ат казанган маданият куллыкшысы Расул Сеитовтынъ атын юритетаган «Маьметекей» деген Халк вокал-хореографиялык ансамбли эм Ногай районынынъ ЭркенЮрт авылыннан «Ак-кув» биюв ансамбли А.С.Балаенков атындагы Республика бойынша хореографиялык конкурсында экинши орынды бийледи. Айтып озайык, «Маьметекей» Халк вокал-хореографиялык ансамбли Расул Муссович Сеитов пан (яткан ери...
Янъыларда Усинск каласында спорттынъ самбо кеби айырым республика бойынша турнири озды. Базласувлар, айтпага, эки белгили куьнлерине – Аталыкты саклавшысынынъ куьнине эм согыс спецоперацияда ортакшылык этетаган йигитлеримиздинъ эстелигине багысланган эди. «Единая Россия» партиясы ман коьтергишленген турнир, тек ярык спорт оьзгериси болып калмай, аьскершилеримиздинъ йигитликлерине сый этуьв эм оьсип келеятырган несилине ийги коьрим болды. Савлай республикадан яс...
Язлыктынъ яйнаган куьни. ТукуйМектеб авылынынъ орта мектебининъ азбары балаларга, окувшыларга толган, олардынъ колларында казгырлар, киреш куйылган шелеклер. Мектеб бавда яс емис тереклер олтыртпага деп шунъкырлар аьпме-аьзир болган. Эм мине куллык басланды, биринши теректи экти Тукуй авыл мектебти 1992-нши йыл кутарган, сосы емис бавды эгуьв мырадын яшавга шыгарган Эльвира Кайтарбий кызы Аджибаева. Онынъ акында коьп йылы...
Алибий Куьбий увылы Романов. Ким оны танымайды, ким онынъ йырлавында ногайымнынъ бурынгы йырларын, шалган домбыра сазларын эситпеген… Акын, шынтысы ман да халкымнынъ талаплы инсанларынынъ бириси эм тириси эди… Оькинишке, эди. Йок, ол оьлмеген, шалынады кулагыма онынъ таза шыктай тавысы, сарнайды колында кобызы ман домбырасы… Аьдетинше арамыздан кеткен белгили аьдемлерге багысланган эстелик шаралар, кешликлер бир кепли...
Дагестан саниятларынынъ ат казанган аьрекетшиси, Россия Художниклер союзынынъ агзасы, шаир, этнограф, хореограф, ярыкландырувшы Сраждин Батыров тувганлы 75 йыл болувына Ногай районынынъ орталык китапханасында «Очарованный странник» деп аталган эстеликли кешлик уйгынланды. Шарага суьвретшиди аьруьв таныганлар, авыл яшавшылар, окытувшылар эм Кадрия атындагы мектебининъ уьйкен класслар окувшылары келдилер. Сраждин Батыров – ногай маданиятындагы аьлемет аьдем. Аьр бир ногай...
Баьримизге де белгили болганлай, йылдынъ язлык шагынынъ басланувы ман республикамызда, табиат шартларынынъ туьрленуьви мен, аьдемлердинъ турак уьйлерине, яшаган ерлерине коьп зыян келди. Соны ман байланыслы болып, Дагестан Республикасынынъ тав якларында эм ювыгында яшайтаганларга бек авыр заманлар оьттилер. Ама бизим республикамыз оьмирлер бойы тыпак, туьрли миллетли халклар тил бирликте яшайтаганы белгили болганнан себепли, бир-биримизге кыйынлыкта да...
