Баьримизге де белгили болганлай, йылдынъ язлык шагынынъ басланувы ман республикамызда, табиат шартларынынъ туьрленуьви мен, аьдемлердинъ турак уьйлерине, яшаган ерлерине коьп зыян келди. Соны ман байланыслы болып, Дагестан Республикасынынъ тав якларында эм ювыгында яшайтаганларга бек авыр заманлар оьттилер. Ама бизим республикамыз оьмирлер бойы тыпак, туьрли миллетли халклар тил бирликте яшайтаганы белгили болганнан себепли, бир-биримизге кыйынлыкта да...
Быйыл Чернобыль АЭСнда болып оьткен баьлеказадынъ калдыкларын тайдырувда катнаскан Ногай районынынъ эки яшавшылары – Бектемир Максутовка тувганлы 70 йыл, Юсуп Саитовка – 60 яс толады. Бектемир Максутов асылы ман Ленин авылыннан, аьлиги заманларда Терекли-Мектебте яшайды. Ол Припять каласына 1988-нши йылда йиберилген. Ал деп военкомат повесткасы ман шакыртылып барганда, оларга: «Оьзинъиз бен тек документлеринъизди аласыз», –...
Чернобыль, 26-ншы апрель 1986-ншы йыл. Бизим кайгылы эсимиз, юрек авырувымыз, соьнмес эстелигимиз. Сол каза болып оьткенли санавлы куьнлерден 40 йыл толады. Сонынъ ызларын тайдырувда сав элимиз бен бирге Дагестаннынъ, бизим Ногай районымыздынъ да айырым яшавшыларына катнаспага буйырык келген. Соьйтип оларды 40 йыл артта заман оьзи дуныяда энъ де авыр атомлы баьле-казадынъ алдын бувмага шакырган. Янъыларда...
Йигитлик. Аьдемнинъ маьнели касиетлерининъ бириси. Аьр бир инсанда ол туьрли. Кайдай ол – баьтир? Йигерли инсан оьзинде аьр заманда да коркыныштан йогары болмага куьш табады, ол оьзининъ эткен ислери уьшин яваплы. Эгер тынышлы соьзлер мен айтсак, бу касиет аьдемди оьз принциплерине, коркыныш, аьжел, кавыфлык алдында борышына алал этеди. Ставрополь крайынынъ Нефтекум районынынъ Коясыл авылынынъ яшавшысы...
Бирер шакта уьйдеги тыныклыкта согыс акында кайдай ды бир йыр эске туьссе, коьз алдында бизим элимиз эм онынъ яшавшылары Уллы Аталык согысы йылларында шеккен эм эндиги де басларыннан кеширип турган кыйынлыклар коьринедилер. Аьлиги заманда да бизим ерлерден эректе согыслар юредилер, артиллерия топлары атылып, калалардан эм авыллардан Савытлы куьшлер сырасына контракт бойынша яслар кетедилер. Заман-заманы ман...
Дагестан Республикасынынъ Ногай районынынъ администрациясында СВО еринде баьтирлерше согысып, ян берген ердесимиз Расул Лукмановтынъ ювыкларына «За отвагу» медалин тапшырдылар. Расул Лукманов Ленинаулда тувып оьскен, ол Россия Савытлы куьшлери мен контракт туьзип, согыс спецоперация ерине яв ман куьреспеге кеткен. Оьлгеннен сонъ онынъ йигерлигин, йигитлигин йогары патшалык савгасы ман белгиледилер. Район аькимбасы Джамалутдин Эсиргепов эм Ногай, Тарумов...
Янъыларда Ногай районынынъ администрациясында муниципалитет аькимбасы Джамалутдин Эсиргепов согыс спецоперация катнасувшысы Иса Нурманбетов пан йолыгысты. Айтып озайык, Ногай районынынъ Нариман авыл яшавшысы Иса Нурманбетов Россия Федерациясынынъ Савытлы куьшлер сырасында контракт бойынша кызмет этеди. Иса Ногай районы бойынша Россия МВД кинологлар службасынынъ тамада инспекторы Тимур Бекманбет увылынынъ эм Ногай район бойынша КЦСОН куллыкшысы Эльнара Васильевнадынъ аьелинде...
Бу куьнлерде Москвада «Россия» Миллет орталыгында «Малая Родина – сила России» деп, III Савлайроссиялык муниципаллык форум оьтеди. Онда Ногай район делегациясы да ортакшылык этеди: район аькимбасы Джамалутдин Эсиргепов эм уьш авыллар аькимбаслары – Марат Кулунчаков (Терекли-Мектеб), Амир Арунов (Карасу), Замид Яриков (Куьнбатар). Уьшинши кере оьткерилетаган бу уьйкен оьлшемли оьзгерис 7000 катнасувшыларды бирлестирди – муниципалитетлер, региональлик...
Эдиге авылыннан Салимет-анай Шыракбай кызы окувшыларга таныс. Онынъ кайбир эскеруьвлери «Шоьл тавысында» баспаландылар. Анай бу куьнде 93 ясыннан оьтип туры. Элбетте, анайга аьли де ден савлыкты, енъилликти, ашык коьнъилди йораймыз. Тоьменде Салимет-анайдынъ яшавы акында эскеруьви аьлиги ясларымызга да яшав йолларында ийги насихат болар деп сенемиз. «Кожайыным ман сав оьмир татымлыкта яшадык. Эсимде йок каты урсысып,...
СССР эм Россия Язувшылар союзларынынъ агзасы, белгили язувшы, фольклорист, юморист эм сатирик Аждаут Махмудович Найманов ногай адабиятынынъ, маданиятынынъ, халк авызлама яратувшылыгынынъ оьрленуьв исине салдарлы уьлисин коскан язувшылардынъ бириси. Аждаут Махмудович ногай адабиятында терен ойлы, бай, ярасыклы тил мен язылган куьлкили, сатиралык шыгармалары ман окувшылардынъ юреклерин бийлеген, Сырт-Кавказ еринде, Россияда эм шет эллерде де таныс болып...
