23-нши февраль – Эстеликли байрам куьни. Сол байрам Тувган еримизди туьрли заманларда коршалаган, буьгуьнлерде коршалайтаган эм коршаламага аьзир эр йигитлерге сый-оьрмет этуьвдинъ белгиси болады. Россияда ол – аьскершилик данъкынынъ, Аталык Коршалавшы куьни. Ол «Аьскершилик данък куьнлери (Россиядынъ енъуьв куьнлери)» деген федераллык законы ман 1995-нши йыл токтастырып, кабыл этилинип алынган. Бу эстеликли байрам куьни 1918-нши йылдан...
(хабар) Уьйкен кызарган шардай болып, йогарыга куьн коьтерилип туры. Алим оьликке киретаган ерде токтады. Мине уьш йылдан бери ол авылдагы мезарга келеди. Мунда тетеси койылган. Олар узакта яшайтаган эди, ама дуныядан кешеектен алдын тетеси Алимге оны тувган авылына аькелип коьмерсинъ деп оьсиет этти. Эм йыл сайын тетесине келеди Алим. Тетесининъ уьйи авылдынъ шетинде орынласкан. Уьйдинъ...
Куьн маьселе коьтерип, «Шоьл тавысы», шешесинъ, Ногайымды оьстирип, Узак заман келесинъ. Аьр табактынъ ишинде Аьр аьдемнинъ кайгысы. Яс тавыслар сесине Сен биринши йолдасы. «Шоьл тавысы», кенъ шоьлде Канат кагып ушасынъ. Аьвелдеги тарихти Куьн сайын сен язасынъ. Сый эм оьрмет казанып, Ногай халкым оьскенде, Болалмайсынъ ясырып, Оьктемликти юректе. «Шоьл тавысы», йолларынъ Алыс якка созылсын. Ногайымнынъ эл...
Ногай районымыздынъ кенъ яйылган шоьлинде, еллер аьвелги таварыхлар акында хабарлап, аьр бир тоьбешик ата-бабаларымыздан калган сырларды саклап турган ерде яшайды эм куьннен-куьнге оьседи бир аьлемет эр бала – Юсуф Шангереев. Ол – Куьнбатар авыл орта мектебининъ окувшысы. Ога бу куьнлерде 13 яс, ама онынъ аты бизге коьп сеним эндиреди эм алдыда тек уьстинликлер болаягына ынандырады....
Аьли элимиз бойынша илмибилимлендируьв проектлер саны аз тувыл, солардынъ бириси «Науки юношей питают» дегени болады. Бир бес-алты йыллар артта бу конкурста Ногай районымыздан бармак пан санамага болатаган окувшылар катнасып, сонынъ ишинде бир-экеви савгалы орынларга етиспеге болатаган эди. Буьгуьнлерде шарада катнасатаган окувшылар саны да оьскен, аьр кайсысы да савгалы орынга етиседи яде енъуьвши болып кайтадылар. Янъыларда...
Залимхан Кайрадинович Савкатов – Пятигорск каласынынъ йогары квалификациялы кадрлар аьзирлев университетининъ аспиранты. Муннан 2-3 йыллар артта ол «Наука и человек в новом мире» II Халклар ара окув-актарув конкурсынынъ сырагылары бойынша «Культ плодородия в доисламских верованиях ногайцев в сравнении с другими народами Евразии» деген актарув иси уьшин «Теология» номинациясында I дережели диплом ман да савгаланган. Оны...
Дуныя юзине энип, узактагы балалык шагында аьримизге ана суьти мен синъдирилип, тоьгеректе болатаган затларды анълавга себеплик эткен тувган тилимиздинъ уьйкен маьнелиги барын баалав кыйын. Сол тилде биз аьелде эртегилер эситкенмиз, юрекке аявлы муьйисте йырлар йырлаганмыз, сонынъ ярдамы ман тоьгеректегилер мен аьллескенмиз. «Халк оьлимсизлиги – онынъ тилинде», – деп язган белгили кыргыз язувшысы Чингиз Айтматов. Тил...
Афган согысы аьдемлик тарихинде болып озганлы заьлимдей заманлар оьтип барады, ама эс мутпайды сондай авыр оьзгерислерди. Коьплеген ясларга согыстынъ кайнавында болып, замансыз оьспеге туьсти. Буьгуьнлерде олар бизим араларымызда яшайдылар. Биринши караска, олардынъ бир баскалыгы да йок, ама олар ман соьйлегенде, аьллескенде, касиетлерининъ баскалыгын, яшавга карасларынынъ туьрлилигин коьрмей болмайсынъ. 1989-ншы йылдынъ 15-нши увыт айында сол замандагы...
Белгили болганлай, байрамлар, эстеликли куьнлер оьзиннен-оьзи тувмайды. Кайбиревлерининъ узак заман бойы созылган тарихи бар. Соьйтип айтпага болады Аталыкты Коршалавшы куьни – биз элимиздинъ кавыфсызлыгын канагатлайтаган Савытлы куьшлер эм баска куьш структуралар ваькиллерине сый-оьрмет этилетаган байрам акында. Не мен маьнели бу байрам биз уьшин? Россияда согыс майданларда канын тоьгип куьрескен оьз баьтирлери болмаган аьеллерди табув бек...
Согыс спецоперациясынынъ катнасувшысы, дав майданда йигитлерше ян берген баьтир Джамбул АрсланАли увылы Эстувганов акында онынъ тул хатыны Салимет хабарлайды: – Оьткен йылдынъ карагыс айында бизге он айдан бери сес-хабарсыз йок болган Джамбулдынъ мейити табылганы акында авыр хабар келди,– деп баслады ол соьзин. Анълайман, соьйлемеге тыныш тувыл… Джамбул Эстувганов. Оны аьруьв билген эм таныган аьдемлер –...
