Бала дуныяга энген биринши куьнлериннен алып оны анадынъ юмсак коллары баьри заттан саклайды. Бала оьскен сайын анадынъ юреги дайым да онынъ касында. Ана бизи мен бирге кайгырады эм суьйинеди. Анадан баалы эм ювык аьдем йок дуныяда.


Бала дуныяга энген биринши куьнлериннен алып оны анадынъ юмсак коллары баьри заттан саклайды. Бала оьскен сайын анадынъ юреги дайым да онынъ касында. Ана бизи мен бирге кайгырады эм суьйинеди. Анадан баалы эм ювык аьдем йок дуныяда.

«Ногайский район» МО-сында Яшавшыларды социаллык яктан коршалав управлениеси Дагестан Республикасынынъ Оькиметининъ карарына (02.12.2016 й. № 374) коьре, турак уьй буйымларын тоьлев йосыгына туьрленислер киритилген. Сол туьрленислерге коьре, ортак авырув сакатларга, бала заманнан алып сакатларга, сакат балаларга тоьлевлер, ай сайын электроярыкка эм газга тийисли акша тоьленгени акында квитанциялар аькелген сонъ, берилеек. Эгер 6 ай узагында квитанциялар аькелинмесе, тоьлевлер берилмейди. Тоьлевлерди кайтадан туьзетуьв уьшин Яшавшыларды социаллык яктан коршалав управлениесине керекли документлер аькелинъиз.

25 йыл узагында 3-нши декабрьде сакатлар куьни белгиленеди. «Россия Федерациясынынъ сакатларын социаллык яктан коршалав акында» федераллык законына коьре, сакатларга Россия Федерациясынынъ пенсионлык фонды ман ай сайынлык тоьлев бериледи, турак уьй уьшин тоьлев 50 процентке дейим туьседи. Солай ок, «Патшалык социаллык ярдамы акында» федераллык законы аьрекетлейди. Сол закон бойынша сакатларга социаллык буйымлар, тегин медициналык ярдам, санаторлык-курорт путевкалар бериледи.

Анъ – аьдем янын тербиялавдынъ энъ маьнели кеби болады. Халк анъы – айырым халктынъ миллет эси, миллеттинъ айырым нышаны, несилдинъ несил мен байланысы. Халк эм классикалык анъды бир баска ман да тенълестирип болмаймыз, солардынъ аьр бириси юрекке тийип, эмлев исин де этеди десек, оьтирик болмас.

«Ногайский район» МО-сындагы КЦСОН-нынъ ясуьйкенлердинъ эм сакат аьдемлердинъ куьндизги ял алув боьлигининъ куллыкшылары, оьзлеринде социаллык буйымлар ман пайдаланатаганлары ман аз куллыклар этпейдилер. Туьрли шаралар аьзирлеп, заманды кызыклы озгармага коьп куьш салады.

Бизим заманда мобильли телефонлар аьр бир аьдемде бар, бес ясындагы балалардан алып эсли тетейлер мен атайларга дейим. Мобильли телефонлар кулланылып басланганлай, бизге бек тыныш болды: тез арада биревге керек билдируьвди еткермеге… Солай ок, сосы телефонлар стресслердинъ себеби де болмага боладылар. Олар бизди парахатлыктан айырадылар. Оннан оьзгелей, мобильли телефонлар ден савлыкка зарарлы.

2017-нши йылдынъ 20-ншы ноябринде озгарылатаган Савлайроссиялык балаларга ыхтыярлык коьмек куьнин оьткеруьв бойынша шаралар планын яшавга шыгарув ниет пен Ашык капылар куьни оьтти. «Ногайский район» МО-сында КЦСОН официаллык сайтында билдируьв салынган. Ашык капылар куьни Почтовый орамында аьеллерди эм балаларды социаллык яктан аьжетсизлев боьликте озгарылды.

От туьсуьвдинъ бас себеби – уьйде кулланатаган газ алатлардынъ дурыс кулланылмавы эм тийисли кепте ислемеви.
Табиат эм баллонга толтырылган газ ава ман косылса, атылмага амырак болады. Эгер сиз кирген боьлмеде газ ийиси шыгатаган болса, электроярык, серник якпага, таьмеки тартпага ярамайды, яшавга кавыфлы. Баллонга толтырылган газ, табиат газына коьре, тез янады.

Канитат Мусаевна Байманбетова
2017-нши йылдынъ караша айынынъ 18-нши куьнинде каты авырувдан сонъ Куьнбатар авылынынъ сыйлы яшавшысы, насихатшымыз Канитат Муса кызы Байманбетова, оькинишке, арамыздан тайды.
К.Байманбетова Ногай районынынъ Бораншы авылында 1924-нши йылынынъ кырк кийик айынынъ 9-ншы куьнинде тувган.

Тыныс алув муьшелерди аьлиги заманнынъ амаллары ман авыртпай сакламага болады эм соны этуьв керек, неге десе тыныс алув муьшелердинъ авырувлары айлак кавыфлы болады. Оькинишке, аьдем тоьмендеги авыр маразлар ман йолыкпага болады: оькпединъ туберкулезы, плеврит, пневмония. Аьдемге сувык тийгенде де, эмленмесе, ол авыр маразга айланмага болады. Тыныс алув муьшелердинъ авырувларынынъ алдын шалувдынъ уьш кеби бар.