Аьр кимнинъ де яшав йолы оьзинше туьрли, кызыклы эм бай. Согыс йылларынынъ несилининъ аьдемлери оьз бактылары, иси мен Элимиздинъ тарихинде яс несилге аьрекетте, яшавда коьримли уьлги болып ыз калдырганлар. Меним буьгуьнги хабарым асылы ман шоьлде тувмаса да, бу юртта бактысы ашылып, наьсибин тапкан Ногай районынынъ Карасу авылынынъ сыйлы ясуьйкени Минсула Мингаз кызы Шураева акында. Ясы...
Янъыларда А.Джанибеков атындагы мектебининъ негизинде Ногай район Хатын-кызлар советининъ активининъ кенъеси оьтти. Мунда Ногай район администрациясынынъ ваькиллери, муниципалитет мектеблерининъ эм мектебке дейим окув учреждениелерининъ етекшилери эм педагоглары, савлык саклав тармагынынъ куллыкшылары, СВО озып турган ерде эрклик эм баьтирлик коьрсетип турган йигитлердинъ аналары эм хатынлары, солай ок СВО катнасувшысы Мурзабек Кульдиев, ЛНР-на коьлик элтеп еткерген Ленинаулынынъ...
Оьткен ис юмадынъ сонъында Баьтирлер Аллеясында аяк баскандай ер йок эди. Буьгуьн мунда, Ногайлардынъ маданият орталыгында коьп заман болмаган, бу ерлерге аягын баспаган аьдем болса, сондай наслыктынъ болганына ынанып болмаяк. Сол заман аллеяды коьрген аьдемлер, Терекли-Мектебтинъ байыр яшавшысы болса, анълайды, кырдан келген аьдем болса, сол кокыслар таслайтаган ер яде болса, зоопарк деп ойламага болаяк эди....
Кенъ Ногай шоьллигининъ кушагында орынласкан Эдиге авылында таза намыслы, мен деп коькирегине какпаган, коьзге коьп илинмеге суьймеген кеде яшаган. Ол авыл ериндеги кеделер мен бирге ерли мектебте окыган, яслай уьйшилик хозяйствосында ислеп уьйренген, язда пишен шалган, Шобытлыда балык ысламага, ат уьстинде шаппага, техникага амырак болган. Мектебтен сонъ Кожахмет Янибековты аьскер сырасына шакырдылар. Савытлы куьшлер сырасында...
Элимизге туьскен кыйынлыклар буьгуьнлерде биревди де аямайдылар. Аталыгымыздынъ эр кисилери согысувларда оьлсе, уьйлерге баьле-каза келеди. Оьзининъ ялгыз увылын коьрге салган анага бу яшавдынъ туьрли туьсли бояклары йойытылады, болса да оьз эрки мен спецоперациясына кеткен Руслан Шандиевтинъ ата-анасы анълайдылар, олардынъ увылы баскалай карар алып болмаган, онынъ сайлавы дурыс эм заманы ман. Руслан Шандиев ДР Ногай районынынъ...
Элимиздинъ куьнбатар япсарлары бурыннан бери заман-заманы ман бизге шет эллердинъ аьскерлери шапкынлык этетаган ерлер деп белгили. Айтпага, XIII оьмирде сондай явлардынъ бириси деп немец рыцарьлери, XVII оьмирде – поляк интервентлери, XIX оьмирде – Наполеоннынъ етекшилиги мен французлар, XX оьмирде – 1-нши эм 2-нши Дуныя согыслары аьсеринде немец аьскерлери саналганлар. Болса да, аьр заман да душпанлар...
Янъыларда республика етекшиси Сергей Меликов журналистлер мен хабарласувында Дагестаннынъ экономика тармагы алдында тувган маьселелер эм оларды шешуьв мен байланыста кайдай аьрекет юритилетаганы, яшавга шыгарылмага каралатаган кайдай планлар туьзилгени акында айтты. Онынъ белгилеви мен, Дагестаннынъ промышленность предприятиелеринде, тыскы санкцияларга карамастан, болдырылатаган производство оьлшемин туьсирмеске эп бар, боьтен де, айтпага, коршаланув тармакта керексинуьвлерди эсапка алув ман заказлар...
Йыл сайын 26-ншы июльде биз республикадынъ бас байрамы – Дагестан Конституциясынынъ куьнин белгилеймиз. Сол куьн 1994-нши йылда Конституция Йыйыны янъы Конституцияды кабыл этип алган, 26-ншы июльди Дагестан Республикасынынъ Конституция куьни деп белгилеген эм сол куьн ортак миллет байрамы деп тарихке кирген.
Янъыларда «Ногайский район» МР администрациясында ийги оьзгериске шайыт болдым. Мунда Ногай районымыздынъ коьримли аьеллерининъ баслары – Нариман авылыннан – Абдулбариевлерге, Уйсалганнан – Кожаевлерге «Суьйим эм алаллык уьшин» деп аталган коькирек белгилерин Ногай район етекшиси Джамалутдин Эсиргепов тапшырды. Айтып озайык, бу белгиди алган аьр бир аьел эл арасында сый казанган аьел болады.
Тагир Ажакай увылы Акманбетов акыллы, алал аьдем, ога аьр заман да сенмеге болады. Соны ман бирге ол – оьзи турган «тири энциклопедия», оьткир тилли хабаршы эм лахырда юритуьвши. Онынъ ян-коьнъил байлыклары тувган ногай халкыннан алынган. Тагир Акманбетов – Дагестан Республикасынынъ ат казанган маданият куллыкшысы. Ол – куллыкка намыслы эм яваплы кепте карайтаган аьдем. Оьз куьшине...
